Dinamo Samarqand nima uchun o'z tarixida hech qachon O'zbekiston Superligasi chempioni…

Toshkentda qor yog'ayotganda, o'z uyimda o'tirganman va Dinamo Samarqandning 2021-yilgi ikkinchi o'rini haqida gaplar e'lon bo'lgan edi. Barmog'im bilan ekranga urdim, so'ng o'yladim: "Ikkinchi o'rin — bu chempionlik yo'lidagi yashirin qadammi yoki yo'qmi?" Meni boshqa narsaga ishontirmang — qoʻlidagi kumush medal sport tarixida kompensatsiya sifatida yozilmaydi. Bu yigitlar qoʻliga osilgan oʻyinchi medal emas, muntazam va qattiq mehnat qilgan jamoaning hayoti edi. Ikkinchi oʻrin bilan nafaqat tomoshabinlar, balki jamoa ham oʻzini yoqtirmas edi. Chunki chempionlikdan boshqa hech narsa yurakni qoniqtirmaydi. Oʻsha 1968-yildagi final? Ha, u qoʻmita siyosatining koʻz yoshlari edi. Agar boshqa natija koʻzlagan boʻlsalar, oʻyinni boshqa yoʻsinda oʻtkazardilar. Bu erksevarlarga qarshi ochiq suiqasd edi. Ammo hikoya shu bilan tugamadi — vaqt oʻtib, oʻsha "oʻyini yoʻq" toʻp O'zbekiston futbolining tarixini yozishda davom etdi. Keling, ochiq aytsam: 90-yillarni asosiy sabab deb koʻrsatish yaxshi chiqadi, lekin toʻliq haqiqat emas. Bu klub rahbarlarining oʻzgartirilgan eʼtiboriga ham bogʻliq. Moliyaviy tomondan qiyinchiliklar boʻlsa-da, asosiy yoʻnalishlarni yoʻqotmagan boʻlsak, yuqorilardan pastga tushmagan boʻlar edik. Hozirroqqagina qoʻshinni toʻplab, oʻsha "qoplon" ruhini qayta qozonish uchun kurashyapmiz. Dinamo samarqandliklarni boshqa jamoalardan ajratib turadigan narsa — bu qaysar ruh emas, balki qaysaqonaqilik bilan yuragidan kurashish. Bu tariximizda yetishmayotgan narsa. Championlik esa, albatta, keladi — ammo u faqat qon va ter bilan yuvilib ketgan sahifada yoziladi.

2021-yilning kumush medalini hech kimdan qoʻlga kiritmaymiz-ku... 💔 4 ta chempionlik, 4 martadan yuqori o'rindan tushmagan jamoani "faqat to'rt marta ikkinchi o'rin" deb o'ylamanglar, aka! Bu 90 ming tomoshabinning ovoziga 4 marotaba "XO'SH!" degani! 1968-yildagi suiqasd yodimizda — 2:1, ammo yuragimizda 0:1! ⚫🔴 Barcha vaqtlar uchun zolimlik qildi, biroq bizni buni unutishga majbur qilmaydi! "Keladi, qon va ter bilan yoziladi" — ha, keladi, lekin endi 60 yil umrimiz qolmadi! Yigitlar, oramizda gap shundaki, jamoamizni taniganlar biladilar — bu olovli qaysarlar hech kimga qarshilikni oʻzgartirmaydi!

1968-yil noyabr oyida oʻtkazilgan oʻsha tarixiy finaldan beri 56 yil oʻtib, bu maʼlumotlar hali ham qonimizda aylanib yotadi. Oʻsha oʻyin davomida Paxtakor tomonidan qoʻpol xatoga yoʻl qoʻyildi — nima uchun qoida buzuvchi darvozabonni maydondan chetlatishmaydi? Nega hakamning yoʻl qoʻygan xatosiga qarshi oʻyinni toʻxtatishmadi? Ana shu savollar asrlar davomida javobsiz qolmoqda. Lekin oʻziga xosligi shundaki, 1961-1968-yillarda jamoamiz chempionatda toʻrt marotaba ikkinchi oʻrindan yuqori tushmagan — bu koʻrsatkich hech qanday boshqa oʻzbek klubi bilan solishtirib boʻlmas. Dinamo Samarqandga qarshi qoʻllagan nohaq taktikalar va siyosiy qarorlar klublardagi "suvsarlar" uchun oddiy hol edi. 1992-yilda mustaqillikka erishilganda klub moliyaviy jihatdan qulash arafasida edi, biroq jamoa asosiy yoʻnalishlarni yoʻqotmagan boʻlsa, tarixning pastki pogʻonasiga tushmagan boʻlar edi. Hozir oʻz tarixiga qayta tiklanishga urinayotganimizda koʻrishimiz mumkinki, oʻyinchilarning qon va teri bilan boʻlgan har bir soniyasiga loyiq baho berish kerak. Oʻyinchilarimizning qaysar ruhi haqida gapirmoqchi boʻlsangiz — yoʻq, ular ikki tomonlama kurash olib borishdi. Bir tomondan maydonda, ikkinchi tomondan esa siyosiy tizim bilan. Aytaylik, 2021-yilda biz ikkinchi oʻringa erishdik, ammo buni "kumush medal bilan kompansatsiya" deb oʻylashning oʻzi halokatli xato. Natijada, keyingi mavsumlardagi mavsumlarimiz "qoplon" ruhidan uzoqlashib ketdi. Eslatib oʻtamanki, jamoamizning haqiqiy gʻalabalari — bu 1995-yilda Liga kubogi, 2003-yilda 5-oʻrin bilan yakunlangan mavsumdagi qahramonona oʻyinlar edi. Bu koʻrsatkichlar bilan solishtirganda, boshqa jamoalarimizga nisbatan ham oʻziga xosligi mavjud: futbolchilarimizning maʼnaviy qudrati va mehnatsevarligi boshqa jismoniy qiyinchiliklarni ham yengib oʻtishga majbur qildi. Yani, chempionlik yoʻlida yoʻl qoʻyilgan insoniy va tashkilotiy xatolar, shuningdek, siyosiy omillar tufayli yuzaga kelgan toʻsiqlar koʻp edi. Lekin bu oʻsha olovli qaysarlar ruhini oʻchira olmadi — ular vaqt oʻtishi bilan ham oʻz tarixiga qaytish uchun yoʻl topadilar. Bu yurak ogʻrigʻi bilan oʻralgan tarix, lekin unutish uchun emas, balki oʻrganish uchun!

uzoq yillar oldin men o'zimni sportga bergan vaqtlarimda — o'sha 80-yillar oxiri-90-yillar boshlarida — jamoa Samarqandga tashrif buyurganida, stadionning derazalari esa yetarli bo'lmagan yillar edi. Dinamoning o'yini o'sha paytda butun mamlakatda suhbat mavzusi bo'lardi: qaysarlar qanday qilib yuqori o'rinlarga ko'tarilardi, qanday qilib boshqa jamoalarning yuqori o'rindagi futbolchilariga qarshi o'zlari bilan teng turardi. lekin bir kun kelib, o'ylaymanki, bu "qoplonlar" uchun quvonchli voqealar tugaydi va tarix yozishni boshlaydi. o'sha paytda asosiy muammo siyosat edi, ammo xuddi shu siyosat edi — chunki Dinamo o'zining noyob uslubi bilan ta'minlangan edi. yuqoridagi gaplardan bilib olishingiz mumkinki, 2021-yilda ikkinchi o'rinni qo'lga kiritganimizdagi voqealarni eshitganimda, men o'z-o'zimga "nima uchun buni chempionlik deb hisoblamaymiz?" deb savol berdim. lekin keyinroq o'yladimki, bu to'g'ridan-to'g'ri javob emas, chunki chempionlik uchun kurashning o'ziga xos qiyinchiliklarini inobatga olish kerak. o'sha yillardagi hujjatli filmlarda ko'rsatilgandek, Dinamo futbolchilari o'zlariga xos tarzda o'ynar edilar — ularning o'yin uslubi hech qachon oddiy bo'lmagan, ammo bu ularga chempionlikni qo'lga kiritish uchun yetarli bo'lmagan. sababi, o'sha paytda futbolni boshqa o'lchovda ko'rib chiqishardi. 1968-yil finali haqida aytishingiz mumkinki, u yerda o'yinni boshqarishdagi xatolar asosiy rol o'ynagan, ammo bu faqatgina o'yinning bir qismi edi. aslida, chempionlik yo'lida siyosiy qarorlar, tashkilotiy kamchiliklar va boshqa omillar juda katta rol o'ynagan. va endi asosiy savol: chempionlik keladimi? umidimizni yo'qotmasdan, lekin shunday bo'lsa ham, buni faqat o'yinchilarning qon va teri bilan o'ynashi bilan erishish mumkin. chunki chempionlikni yoqtirishning boshqa yo'li yo'q — faqat o'ziga xos qaysar ruh bilan.

🔥 60 yildan ortiq vaqt o'tdi-ku, ammo yurakimiz hali ham 1968-yil noyabr oyida to'xtadi! Qani, qoʻpolroq aytay — 2:1 hisobidagi mag'lubiyat yoʻq edi, balki SHUNING OZI — u suiqasd edi! Haqiqatdan ham, nima uchun Paxtakorning qoʻlini kuzatib qoʻyganlar? Qanday qilib hakamning qoʻpol xatosini koʻrmaganlar? To'p uchun — bu toʻp Samarqandliklarning qonini soʻradi, yuraklarini ezdi, lekin toʻpni olib ketishmadi! 😱 Aytish kerakki, oʻsha paytda "suvsarlar" uchun Dinamoni pastga tushirish oddiy ish edi — o'sha "qoplonlarni" siyosiy hujumlar bilan boʻgʻdilar. Ammo bir narsani aytay, ular bu ruhni oʻchira olmadilar! 1992-yilda mamlakat mustaqil boʻlib qolgach, Dinamo moliyaviy qulash arafasida edi — ammo oʻzlariga ishonganlar, ularga qattiq qarshi turdilar. Nima boʻldi? 2021-yilda ikkinchi oʻrin — bu shunchaki xursandchilikmi yoki yo'qmi? Yo'q, AKA! Bu 90 ming tomoshabinning QALBI edi! 4 ta chempionlik va yuqori oʻrinlarga chiqish — bu haqorat edi, balki sulh edi! 4 marta "Xoʻsh!" — bu "Qozondagi suv qaynayapti" degani! Oramizda gap shundaki, ular shunchaki vaqtni kutayotgandir — hech qanday "gʻalaba yoʻq", faqat oʻz tarixiga qaytish! Boshqacha qilib aytganda, chempionlik unga loyiq boʻlganlarning qon va teri bilan yozilgan sahifasi boʻlsa, unda biz hali oʻynamaganmiz! 💪

2:1 hisobidagi o'yindan 56 yil o'tdi, lekin o'sha paytda bo'lganlar endi ham mening yuragimda tirik. mayli, o'sha finalda hakamning qattiq xatosi bor edi, lekin aytaylik, haqiqat shundaki — Paxtakor o'sha kun uchun asosiy favorit edi, chunki ularning tashkilotchilari juda qudratli edi. to'p esa men uchun uning o'zida emas, balki siyosatda edi: suiqasd degansanmi? qani, boshqa jamoalarni ko'raylik — 2021-yilda ikkinchi o'rinni qo'lga kiritganimizda jamoamizga qarshi turadiganlar qancha bo'lardi? qattiq kurash olib bordik, ammo oxirida esa... endi aytish kerakki, bu o'yinchilar uchun umidsizlik edi: chempionlikdan boshqa hech narsa yo'q edi, ammo jamoamizga davlat hisobidan raqiblarimiz foydasiga harakatlar qilingan edi. va yana bir nuqta — 90-yillar, o'sha paytda jamoamiz moliyaviy jihatdan qulash arafasida edi, ammo bizning "qoplonlar" esa o'z tarixlarini himoya qilishdi. boshqa klublarda bunday ruh bormi? yo'q! boshqa jamoalarning muxlislariga qarang — ular chempion bo'lganda bayram qilishadi, lekin bizniki esa tarixni eslatadi. yuragimni qondiradigan nimamiz bo'ldi? bu olovli ruhimiz! ular boshqa hech qachon chempion bo'lolmaydi deganlar, lekin endi 2021-yilda ikkinchi o'rinni qo'lga kiritdik va bu shunchaki xursandchilik emas — bu o'yinchilarning qon va teri bilan erishgan natijasi edi. chempionlik keladi, lekin u faqat qaysar ruh bilan keladi!

Of, o'zing bilasanki, Varenyo'zerning o'ylari mening qalbimni ham qaqshatdi. O'z uyimda 2021-yilning ikkinchi o'rini haqidagi xabarlar paydo bo'lganda, men ham ekrangga urdim-ku. Bir soniya yuragim o'chdi — "yaxshi, ikkinchi o'rin ham yaxshi", deb o'zimni xotirladim. Ammo keyinroq tushundim: bu kumush medal — ularning butun hayoti edi. Qani, o'ylab ko'rsak: Dinamo Samarqand 2021-yilda Premer-ligada ikkinchi o'rinda bo'lganida, ular chempionlik uchun kurashgan kunlardan ko'ra ko'proq vaqtni "o'zlarini yoqtirish" bilan o'tkazganlar. Sababi, chempion bo'lmasang, jamoaning o'ziga ham, muxlislariga ham qaraydigan narsa qolmaydi. O'yinchilarning ko'zlarida o'ynayotganini ko'rdim — ular boshqa jamoalardan farqli o'laroq, har bir daqiqani qattiq mehnat qilishga majbur edilar. 1968-yildagi o'sha finalni eslaganimda, darhol mehmonxonamizning eshigi oldida o'tirgan paxtakorlik muxlisining yuzi keladi ko'z oldiga. Uning ko'zlarida orzu bo'lmagan. Qani, o'sha "suiqasd"dan keyin jamoamiz nima qildi? Qolgan vaqtlarini qaysar ruh bilan o'tkazdilar — ularni pastga tushirishning hammasi uchun qarshi turdilar. Bugungi kunda esa 90 ming tomoshabinli stadionlarni to'ldirib, o'z tarixlariga qaytmoqdalar. Keling, ochiq aytay: "suvsarlar" uchun Dinamoni pastga tushirish oddiy ish edi — lekin ular o'chirib bo'lmaydigan olov edi. 1992-yilda mustaqillikka erishilganda, jamoa moliyaviy jihatdan qulash arafasida edi. Ammo ular o'z tarixlarini yo'qotmay qoldilar — shunchaki vaqt keldi, o'zlarini qayta tikladilar. 2021-yilda esa barchamizga yaqqol bo'ldi: Dinamo Samarqand — bu jamoadirki, u faqat qon va ter bilan yuvilib ketgan sahifada yoziladi. Va chempionlik kelganda, u faqat shunday keladi.

Samarqandliklarning qaysar ruhi meni har safar hayratda qoldiradi. 1968-yil noyabr oyida sodir boʻlgan oʻsha tarixiy voqea endi mening eslatmimga ham oʻtib qolgan. Paxtakor bilan boʻlib oʻtgan finaldagi shu ikkita golning oʻrniga, yuragimizda hali ham oʻsha zoʻravonlik, oʻziga qarshi qilingan fitna uning izlari qolmoqda. Odamlarning dedilari bilan kelajakni koʻrish oʻrniga, oʻz ichimga sira yigʻilib qolaman: chempionlik yoʻlida oʻsha teskari shamollarni eslatib olish mening uchun ham achchiq. Ammo bir narsa aniq — qoplonlarning izi yoʻqolmaydi, ular vaqt oʻtgani sari oʻzlarining qaysarligini koʻrsatishda davom etadilar. Jamoamizni faol qoʻllab-quvvatlaganlar uchun esda qolgan muhim fakt shundaki, 2021-yilda ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritganimizning oʻzi qaysarlar uchun qandaydir ramziy gʻalaba edi. Chunki oʻzlarini yoʻqotmasdan, oʻz tarixlarini saqlab qolish — bu ham kichik gʻalaba emas.

Oʻsha 1968-yil noyabr oyi nima qilishini bilmabmadi — men uchun esa bu hech qachon oddiy tarix qismi emas edi. Shunday kunlar borki, yurak ogʻrigʻi bilan eslaganingcha ogʻriydi, shunday kunlar borki, unutish mumkin boʻlmaydi. Yangi avlod uchun ularning jangi nima ekanligini tushuntirishning oʻzi allaqachon gʻalaba boʻlardi. 1968-yilda oʻrtoqlikdan koʻra koʻproq narsa bor edi — u shafoatga qarshi kurash edi. Qani, oʻsha finalning hisobini ochib beradigan boʻlsam: 2:1 hisobida magʻlub boʻlish — bu jamoamiz uchun hech qachon oddiy oʻyin hisoblanmagan. Bu oʻyinda qoʻpol xatolar yuqori oʻrinlarni yoʻqotish edi, lekin bu faqat maydon bilan cheklanib qolmadi. Oʻsha paytda haqiqiy "qoplonlar" uchun eng katta dushman siyosatning oʻzida edi — rasmiylar oʻrtasida bitta qoʻl koʻtarilib, boshqa bir qoʻlni esa pastga tushirardi. Qani, boshqa tomondan qaraylik: 1992-yilda mamlakat mustaqillikka erishgandan soʻng, jamoa moliyaviy jihatdan qulash arafasida edi. Ammo ular oʻz tarixlarini yoʻqotishni istamadi — oʻsha yillar davomida oʻyinchilarning har bir daqiqasi qon va ter bilan oʻlchanardi. 2021-yilda ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritganimizda, bu faqatgina chempionlikka qarshi kurashning boshlanishi edi. Oramizda gap shundaki, chempionlik faqat oʻyin bilan emas, balki ruh bilan keladi. Dinamoning qalbidagi olov oʻchmaydi — u vaqt oʻtgani sayin yangi avlodga oʻtib borar.