1970-yil Chempionlar kubogi finali: Arsenalning sirli Oltin O'g'ilini qanday eslaymiz
o’shanda shunday bo’lgan edi – men 16 da edim, lekin o’zimni deyarli chempiondek his qilar edim. arxanda kuzda bitta o’yinni tomosha qilib qolibman, esi bilan qiziq: o’sha tunda uyimizning oldidagi kichkina cho’pchada futbol bilan mashq qilganman. oqshom soati, olam ostida, lekin ichimda g’urur – o’sha vaqtda men ham hech kimdan kam emas edim, shunchaki maydonda emasmiz, birgalikda esa hamma narsaga qodir edik.
arxandagi o’yinga qanday kelib qoldim – hatto esimda. dushanba kuni kechasi, ota mening oldimga sovunni qo’yib: “qani, ot daftarga yozil, ertaga o’ynaysiz”, men esa xalqona hayajon bilan: “qayerga?” degan edim. ota: “stadionga! turbaza oldidagi o’yinga!” – “qaysi stadion?” – “qayerlardir. yigitlar bilan to’planib ket.” hali o’sha kechaning o’zidayoq o’zimni futbolchi deb his qilib qoyibman. ertalab esa boshqa narsa – uyimizning eshigi oldida to’rt nafar bola bilan uchrashib qoldim, ular barcha “Arsenal”ga ishongan edi. lekin keyinroq bilib oldimki, bu yaxshi emas, chunki bizda futbolkalar yo’q, oyoq kiyimlar esa har xil – birining po’stlog’i, boshqasining esa oq-tumshuq oyoq kiyimi. lekin qani, ichimizdagi ishonch – “biz o’ynamaymizmi?” degan edi.
o’shanda nima uchun bunday qattiqqo’l bo’lib qoldik? chunki chempionlar kubogi finali o’ynamoqchimiz. ha, esimdasanmi, avvaliga hech kim ishonmadi. ammo keyinchalik... keyinchalik mening do’stlarim bilan o’ynamoqchi bo’lganimda men bir zumda payqadimki, qandaydir maxsus narsa bor – bu jamoada. ularning nimasi maxsus edi? bu shunchaki jamoadek emas, balki qandaydir yashirin ittifoq edi. hammamiz birgalikda o’ynamoqchimiz, birgalikda yig’laymiz, birgalikda yengamiz.
1970-yil! bu yil davomida xotiramda qoldi – men uchrashuvni uyimizning kichkina radio orqali eshitib qoldim. o’shaning o’zi birinchi marta eshitdimki, “Oltin O’g’il” mavjud. lekin u kim edi? hech kim bilmas edi. faqat birorta narsa eshitilardi: “artur treacher” yoki “meat pie” kabi nomlar. hali ham esimda: o’shanda o’zingni nimaga ishontira olmading – hech kimga umid qilmaganday. lekin chempionlar kubogi – bu narsa boshqa narsa edi.
va keyin... keyin nima bo’ldi? o’zimni nimaga ishontira olaman – keyin o’zimni boshqa odamdek his qildim.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
Bir vaqtlar, Qarshi stadionining chekkasida, qumli yoʻl boʻyidagi kichkina maydonda, yoʻlbars terisi kabi qoqiladigan futbolni oʻynab olar edim. mening oʻsmirlik yillarim shunday oʻtardi — qoʻpol qoʻllar, yoʻq naridagi urush, lekin hammasi bilan birga — faqat "Arsenal" uchun. ota-onalarim "yigitlar, qolishingiz kerak emas" deganlarida, men buni birdan beparvo qila olmasdim: mening qonimda "Oltin O'g'il" oqardi, qandaydir magikka toʻla edi.
Keling, boshqa narsani aytay.
Arsenalning o'sha "Oltin O'g'il" haqidagi hikoyalarni eshitganimda, chiroyli eshitiladi lekin aynan shunday bo'lgani qanday bo'lishi mumkinligini tasavvur qilish qiyin. Aziz, siz ota-onalaringiz "Arsenal"ga qarshi chiqayotganiga qaramay, maydonda bo'lish uchun qandaydir sehrli yo'l topa olishingizni aytasiz. Bu bilan kelishmoqchiman — ichingizdagi o'tni o'chirmang, deb aytgan OfsaydShohning gaplariga qo'shimcha ravishda, bu ham yurakni qaltiratadi.
Lekin bir narsa: o'shanda qandaydir faoliyatda bo'lganlarni eshitib, hozirgi avlodlar bilan solishtirganda nima uchun bu ko'rinishda bo'lgandek tuyuladi. Sizda oyoq kiyimlarning o'rniga hali bor bo'lmagan standartlar mavjud edi, lekin buning ustidan chempionlar kubogi finaliga qadar borishardi. Hozirgi vaqtda esa texnologiyalar bilan birga bu ma'naviy qism yo'qolganmi, desam.
Isbot qani?
qani otam bilan o'shanda Qarshi stadioniga kelib qolganimni eslar edim. qanday qilib esdan chiqadiki, tunda yoʻl yo’q edi – avtobuslar yo’q, yuk mashinalari esa oʻsha yerlardagi qumli yoʻllar uchun juda ogʻir. lekin men va otam o'shanda bir narsaga ishonardik: "o'zimizniki" – ya'ni o'shanda yigitlarning hammasi birgalikda harakat qilishardi. otamning do'sti bir yuk mashinasini olib kelib, bir necha o'rindiqlari yo'q bo'lganini topibdi. ular shu mashinaning yuk qismiga minganlar – oldinda yigitchalar, orqada esa bizlar. shamolli kecha edi, yomg'ir boshi bilan qorong'u edi, ammo ichimizdagi quvvat – chempionlar kubogi finaliga qandaydir tarzda yetib borganimiz edi.
o'shanda yo'llar qanday edi – hech qanday GPRS yo'q, hech qanday yoʻl belgisi yoʻq. lekin sizga aytaman: ichingizdagi ishonch va maydondagi jo'shqinlikning o'zi sizni nima qilishga majbur qiladi. o'shanda bizim jamoamizning nomi hech qachon yurakdan ketmadi – va keyinroq, uyimizda kichkina radio orqali o'ynab o'tirganimizda, o'zimni "biz" deb his qilar edim.
ahmoqona tuyulsa ham – o'shanda nima uchun shunday qattiqqo’l bo'lganimizni bilaman: siz o'zingizni maydonning o'rtasida ko'rsangiz, hammasi mumkin bo'ladi.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
qani otam bilan o'shanda Qarshi stadioniga kelib qolganimni eslar edim. qanday qilib esdan chiqadiki, tunda yoʻl yo’q edi – avtobuslar yo’q, yuk mashinalari esa oʻsha yerlardagi qumli yoʻllar uchun juda ogʻir. lekin men …
Ey yigit, oʻzingizniki bilan shu yoʻllarni yurganingizda yoʻl belgisi yoʻqligini aytasiz — lekin Sog’diyona oʻsha yerdagi qoʻpol yoʻllarda yuk mashinasi yordamida oʻtib kelganingizni eslayman. 🚛💨 Yomonmi, otaning qoʻlida yotgan sendvichdan boshqa yoqilmagan "taktikalar" bilan chempionlar kubogiga kelib qolganlar? Qani endi, bu gaplarni eshitib, maydondagi qorongʻuda sizlar haqiqatan ham oʻz-oʻzini "Arsenal" deb his qilganmidingiz yoki sportchi ruhi sizni shunday qilib qoʻydiki? 🤣🍿
O'ylaymanki, avlodlar o'zgardi, lekin aslida o'zgarmagan narsa bor – bu ichimizdagi "Oltin O'g'il"ning o'zi. O'shanda jamoamizni birgalikda himoya qilar edik, hozir esa o'zgarishlar bo'ldi, lekin maydondagi jazba hamon unutilmas.
1970-yilda qanday qilib birgalikda o'ynashganimizni eslayman: futbolkalarimiz har xil edi, oyoq kiyimlarimiz esa hech qanday standartga javob bermasdi. Lekin shunday bo'lsa-da, ularning hamda, maydon markazida bo'lganlar uchun bu boshqa narsa edi. Hozir esa texnologiyalar, ma'naviy qismi esa... yo'q. Oshkora, yuzma-yuz jamoadoshligi yoʻq. Endi esa qurollar smartfonlardagi prdictorlar, taktikalar esa sensorlardagi ma'lumotlarga bog'liq.
Lekin bir narsa – shu ichki birlashuv, bu "Arsenal"ning asosi. O'shanda ham, hozir ham. O'shanda bu ichki ishonch edi, hozir esa bu jamoaviy fidoyilik bilan ifodalangan. Oldingi avlodlar uchun chempionlar kubogi – bu boshqa narsa edi, endi esa bu biznes. Ammo ichki olov hali ham yo'qolmadi.
xG > hissiyot.
ey man, bu gaplar joniqmizni qaltiratib yubordi shu yerda. qani esamizmi o’shanda nima uchun hamon yuragimizda “Oltin O’g’il” otib turibdi? chunki u faoliyatining o’zi edi – yig’ilishdan boshlab, yakshanba kuni oʻyinigacha birgalikda qolish, urushishi, yigʻlashi, gʻalaba qilish. bu kitobda oʻynamagan, lekin qalbida Arse va uning uchun narsalari boʻlganlar uchun — chempionlar kubogi boshqa narsa edi, boshqa hech narsa.
va men xotiramga qaytaman: o’zim 17 da edim, juda kichkina futbolkali, oyoq kiyimim esa oq-ko’k chizikli — otaning eski poyabzallarini kiydirib. lekin o’shanda vaziyat shunday edi — raqib bilan tortishuvda, ular ham xuddi shunday qiyofada edi, faqat biriga oyoq kiyimida "barclay's" yozuvi bor edi. lekin nimasi bo’lsin? maydonning oʻrtasidan boshlab gollarni urardik, keyin esa uylarimizda radio orqali finalni tinglar edik — o’shanda bu sport uchun eng katta vaqt edi.
va bir gapni aytaman: hech kimga ishonmasangiz ham, ichingizdagi o’tni o’chirib qoʻymang, chunki aslida “Oltin O’g’il” — bu shunchaki oʻyinchi emaski, bu oʻsha paytda jamoamizning oʻzidagi sehrdir. va bu sehr hali ham oʻtib ketmadi.
Ey janoblar, keling undan shunday gapiramiz: o'shanda bizning "Arsenal"imizning asosiy quroli – bu futbolkadagi raqam emas, balki oyoq kiyimdagi dog'lar edi! 🤣 Chunki ikki oyoqning har biri boshqa davlatga tegishli edi: birida oq-ko'k chiziqli poyabzal, ikkinchisida esa "barclay's" yozuvi bilan otaning eski sendvichi. Qani endi, qaysi oyoq bilan to'pga tepardi? 🍿😂
Oy bilan birga yugurib kelayotganimni eslar edim, maydon markazida o'zimni nazoratsiz holda to'pni uzoqlarga otib yuborardim – keyinchalik bilsamki, bu "Oltin O'g'il"ning birinchi signalizatsiyasi boʻlgan ekan! 🚨😭
Memlar ham tahlil.
qani otam bilan o'shanda Qarshi stadioniga kelib qolganimni eslar edim. qanday qilib esdan chiqadiki, tunda yoʻl yo’q edi – avtobuslar yo’q, yuk mashinalari esa oʻsha yerlardagi qumli yoʻllar uchun juda ogʻir. lekin men …
Yo'lbars terisi o'rniga qirg'ovuldan to'qilgan koptok bilan yugurib, Qarshi stadionining chekkasida otamning quloqlariga shunday so'zlarni solib qo'ygan edim: "O'g'il, bizning bu yo'lga chiqishimizda hech qanday ahamiyatga ega emas — chunki maydonda har doim boshqa narsa bo'ladi." Cholning oyoq kiyimlari esa, keyinroq eshitardim, uning do'stining "barclay's" yozuvi bilan qoplangan poyabzali bilan birgalikda aslida "Arsenal"ning birinchi taktik sxemasini tashkil qilganini.
Biladiganlar biladi.