Allianz Arena nurini o'z ichiga olgan shon-shuhrat yo'li

Ey, o'yinganimni xotirdan ko'tardim-da... 1974-yil avgustining o'zi bo'lib, Navoiydagi yomg'irli kun edi. 8-sinfdan keyin sinfdoshlarga vaqtida to'planish uchun gapirib, "do'stlar, bugun tarix!" deb qichqirgan edim, hech kim gapimga qaramadi. O'zimningcha: oltinchi qavatdan tramvay to'xtagan yo'lovchilar yig'ini ko'rindi — hammasi sportchilarga o'xshardi! Ya'ni, ular ham shunday qilib yurgan ekanman deya o'yladim va darvozabonlardek qo'limni ko'tarib olaman. Stadioni ko'rib qoldim — asosiy darvozachimiz Zep Mayer qal'a oldida motamda edi, lekin uning ko'zlarida nimadir bor edi, millatga imon. O'shanda o'yinning to'liq mavjudligini his qilganman — bu men uchun bayroq ko'tarib olgan zahoti edi! Keyinroq: finaldan so'ng, stadionni tark etganlar orasida uyga piyoda ketishim kerak bo'ldi, yuragimdan boshqa hech narsa eshitilmadi. O'sha kechani kunlar davomida o'z qahramonlarimizdan so'raganmiz — qanday qilib shunday yetarli bo'lishgan?

qani endi, Sogdiana10ning so'zlariga qo'shimcha nimadir deyman. o'shanda butun shaharni g'alayon tortganini eslayman — jamoamizning avtobusini ko'rib qolib, odamlar quloqlari ham yopilib, o'zingni keltirib qo'yishgan edi. mayli, o'sha kunlarning ozgina qayg'usi bor edi-ku, yomg'irli futbol qanday bo'lishini tanimaganimiz... lekin final kechasi... o'ylaysan, Zep Mayer qanday qilib darvozasi oldida o'tirardi? uning ko'zlariga qaraganda, u hali ham o'sha 10 yoshli boladek o'ynayotgan edi, yuragining to'lqinlari maydondagi oqshom bilan to'qnashgan. shu vaqtda unga qarab turgani, men uchun bayroq ko'tarishdan ham ulug'roq edi. chunki u — bu har birimiz edi: oson vaqtda ham, qiyin vaqtda ham maydonni o'z qahramonligiga aylantiradigan insonlar.

Qani endi, shu eslatuvlarni o'qib o'tirganda, ahvolli joy bor qildi yuragimda. O'shanda, 1974-yilda, jamoamizni kuzatganimda butun olamni yoniga tortganicha qahramonona kayfiyat edi. Hozirgi avlod uchun bu "shon-shuhrat yo'li" deb atalganidan boshqa nima? Ha, Allianz Arena hozirgi gulzarda, oynalar shunday shafqatsiz nur sochsa-ku, ularning ichida o'shanda yurganlar kabi qahramon ruhi qolganligini his qilish mumkin. Ammo bugungi avlod uchun bu "yo'l" — abadiy institutsional hayotga aylanib qolgan milliy tarixning bir parchasi, go'yo. Shuni tushunaman, o'shanda futbolga bo'lgan mehr amalda insoniyatning oʻzini ifodalagan: har bir chiziq, har bir pass, har bir qoidabuzarlik — hammasi hayotning oʻzi kabi qiyin va nozik edi. Zep Mayer o'tirgan oʻrinda hozirgi darvozabonlarimiz uyqusiz tunlarini oʻtkazadilar, lekin ularning orqasida 50 yillik tarix turadi. Bu bir xil his-tuygʻu emasmi, yigitlar? Va shu narsa aynan meni hayratda qoldiradi: o'shanda jamoani qoʻllab-quvvatlaganlar aslida oʻz hayotlarini qoʻllab-quvvatlagan edilar. Bugungi futbolchilar esa minglab kishi oldida oʻynamaguncha oʻzlarini hech qachon maʼlumotnoma sifatida koʻrmaydilar. Bu ikki narsa oʻrtasidagi farq — oramizda gap muammo emas, balki hayot falsafasi. O'shanda gʻalaba — butun mamlakatning qutugʻi boʻlgan. Hozir esa gʻalaba — foyda keltiradigan voqea. Qanday boʻlmasin, ichki ruhimizdagi ularning timsoli biz uchun doimo yorqin.

Oqshomni boshlamoqchi edim, oyna oldida pivo bilan oʻtirgandim... lekin soʻnggi eslatuvlarga qarab, darvoza yonidan oʻtib ketayotganini koʻrib qoldim. Qachondir shunday boʻlib qoladi — negaki oz yoshlarimizning yelkasiga ulkan futbolchining ramziy qalqonini qoʻymaslik? Soʻnggi mavsumda koʻrganman, bir ballar mavsumida, chempionlar ligasidan arang oʻtib ketgandik-da, yigitlar iyun oylarida ham maydonda qoldilar, zaxiralangan mashinalarga oʻrindiq sifatida oʻz tanalarini berishdi. "Bavariya" uchun bu odatdir — tanaffusda ham maydonga chiqarmoqchi boʻlsang, endi yuragining ovqatga ochligini ham bilmasdan toʻp tepishga tayyor. Hatto Zep Mayerning qoʻriqchilari ham oʻz vaqtida xalqqa sigʻmay, stadiondan chiqishganini esla, men esa shu kunda "Allianz Arena nuridan yuragim achchiqlanib ketyapti" deganimda hammaga taʼsir qilib qoʻyaman. 🤣🍿