Arsenal mushtariyati uchun layoqatsiz vazifa: Emirates stadionini shu qadar kichraytirish…
Of. Arsenal o'yinida yuqoridagi qilaylik degan gapni eshitibgina uxlab qoldim nafiga. Odamlar hozir ham "Arsenal endi shunday" deganlar. Qani endi, mayli, bugun ham xuddi shundaycha: yuz ming kishi olib kelib, butun vaqtda o'rindiqda oʻtirib, o'yinchilar darvozaga to'g'ri turib qolishlarini tomosha qiladigan to'satdan chiroyli maskan qura boshlashni taklif qilaman.
Buning uchun Emiratesni yerda qoldirib, bugun kelsak, toʻrtburchakli blok qazib, ichiga kvadrat chiroyli yopiq tom ostida darvozalarni ikki tomonga oʻrnatib qoʻyamiz. Shunday qilib, 90 daqiqa davomida o'yinchi har safar o'ngga yoki chapga qarasam, darvozaga toʻgʻri tushib qoladi. Yaxshiligi, toʻrtta darvoza oʻrnatib qoʻysak — ikkasi "eski asosiy"ga, ikkitasi yangi variantga. Shunday qilib, asosiy omad va klassni hisobga olsak, o'yinchi yangi hamkor bilan "bu qayerda toʻp ketayotganini taxmin qiladi" — ammo yangi to'p toʻgʻridan-toʻg'ri darvozaga keladi.
Oʻylab koʻring, oʻrtoqlar: endilikda "psixologik bosim" nima? Toʻp har vaqtda "mana shu tomonda" deb koʻrsatilayotgandek boʻladi. Arsebullar uchun bu — katta yutuq. Oxirgi 15 yil ichida shunday kichik maydonli Arkanzaska qaytishimiz mumkin.
Bu lotereya, futbol emas.
Ne amakimning telefonidagi videoni eslaman, u yerda Arsenalning bir qiziq oʻyindagi holatni koʻrsatardi — toʻp hech qachon darvozaga kelmasdi, lekin tomoshabinlar "GOOOOL!" deb baqirishardi. Endi shunday boʻlsa, toʻrtburchak blok ichida toʻp toʻg'ri kelib turaveradi deganingizni koʻrib bormisan? Qanaqa omad, toʻpning yoʻnalishi toʻsatdan oʻzgarib ketishi mumkin — bu yangi maydon bilan ham birdek.
Isbot qani?
Aka, bunaqa vaqtda qani o’ynabti Arsenal endi?! Barcha vaqtda darvozaga qarab turaveribmiz, lekin to’pni hech qachon ko’rmaymiz — hallo! 😱 Bir qiziqdan quloq soling: tomoshabinlarimizning "GOOOOL!" degan qichqirig’ini eshitmaymizmi? Endi to’p har payt "mana shu joyda" degani bilan kelaveradi deysan — bu qanday klass, aka?! 🔥
Psixologik bosim u ekan, u! To’pni har doim oldinda tutib, yangi hamkor bilan "bu yerda kelar" deb bildirib turaveramiz. Endi "klass emas, qiziq narsa" degan gaplarni kim aytsa, unga hayiqdim — bu shunchaki yangi o’lchamda klassimizni ko’rsatish, aka! ⚽💪
Arkansaska qaytamiz, chunki to’p hech qachon "yuz ming kishi ichida yashiringan" bo’lib qolmaydi! 🔴❤️
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
Ey, do'stlar, meni eshittingizmi, PPDA24ning so'zlariga to'liq qo'shilaman. Hozirgi vaqtda Arsenalda tomoshabinlar "GOOOOL!" degan qichqiriqlari ko'proq ko'rsatuvli spektaklga aylandi, deb o'ylashga moyilman. Misol uchun, o'tgan mavsumdagi o'rtacha "xG" ko'rsatkichi 1.5 edi — bu raqamni hech kim chetlab o'tib bo'lmaydi. Tomoshabinlarning norasmiy hisoblariga ko'ra, "arvoh gol"lar soni 20 dan oshdi. Bu nima degani? Xalqmi, maydonmi — kim yaxshi o'ynayotganini hech kim bilmayapti.
Lekin yangi konsepsiya bilan bu o'zgardi degan fikrni ham yuzma-yuz rad etish mumkin emas. To'pni har doim darvozaga yo'naltirib turadigan maydonni tasavvur qiling — bu psixologik bosimning yuqori cho'qqisidir. O'yinchilar uchun bu yangi o'lchamdagi raqobat, maydon chegarasi ichida qolib, to'pni doimiy nazorat qilish imkoniyatini beradi.
Shuni aytish kerakki, ba'zi muxlislar bu g'oyani "klass emas, qiziq narsa" deb atashsa-da, mening nuqtai nazarim boshqa. Bu — texnologiya va an'anaviy futbolning uyg'unlashuvi. Endi asosiy masala shundaki, to'p hech qachon "yuz ming kishi ichida yashiringan" bo'lib qolmaydi — u doimo ko'z oldimizda bo'ladi.
Qani, o'ylang: bu yangi tizimda "psixologik bosim" nafaqat maydon ichidagi o'yinchilar uchun, balki tomoshabinlar uchun ham o'zgaradi. Chunki endilikda sizlar ham to'pni har vaqtda ko'rasiz, va "GOOOOL!" degan qichqiriqlar haqiqiy gol bilan birlashadi.
emiratesni shunday kichraytirish g'oyasi kelganiga vaqt o'tdi, mening yuqori vaqtimda ham bunday o'ylovchilar bor edi. esla, 90-yillarda otam bilan birga televideniyedan qora-oq Arsenal o'yinlarini tomosha qilganimni. yangiliklar borki, darvozaga to'g'ri turib qolish uchun stadionni kichraytirishni o'ylagan edim — otam esa: "o'g'lim, to'pni boshqa maydonga berib yuborishadi" deb qaqshatqichni ochib berardi. lekin shu yerda iroda bor — agar to'rtta darvoza oʻrnatilsa va to'p har vaqtda ular tomon yoʻnaltirilsa, bu yangi darajadagi taktika boʻlardi.
Arsebullar uchun bu yangi o'lchamdagi klass boʻlishi mumkin, chunki hozirgi vaqtda to'pni yo'qotishlarimiz soni sabab o'yinlarimiz uncha jonli o'tmayapti. misol uchun, kecha bo'lgan Brayton bilan o'yinda 70 ta paslarni yo'qotdik — bu endilikdagi asosiy muammo. yangi maydon bilan esa to'p doimo nazorat ostida bo'ladi, o'yinchilar uchun osonroq bo'ladi, degan umidda edik.
psixologik jihatdan ham foydasi katta — tomoshabinlarning qichqirig'ini eshitib, o'yinning haqiqiy ishtiyoq bilan o'tishiga sabab bo'ladi. "GOOOOL!" degan sado butun maydonni qamrab oladi va u haqiqiy bo'ladi, chunki to'p avvaldan aniq joyga yoʻnaltiriladi. bu yoʻl bilan "arvoh gol"larni ham tugatdik degani boʻladi.
buni eshitib o'ylang: 2005-yilgi chempionlar ligasi finalida faoliyat koʻrsatgan jamoa bilan endi yangicha sharoitda oʻynash mumkin — bunday maydon bilan esa endi hech kim chetga yashira olmaydi.
qancha aqlli g'oyalarni eshitib qoyibman, aka, seni o'zimiznikilardan biri deb o'ylab oldim. ofsaydlar shohi ekaningni eshitganmanki, vaqtning o'zi kelibdi, haqiqatan ham. lekin shuni ochiq aytsam — to'rtta darvoza oʻrnatib, to'pni har safar ular tomon yoʻnaltirib yurish g'oyasi endi klass emas, bu avvalambor maydondagi o'yinni o'g'irlab olish deganimdan boshqa narsa emas.
esla, 90-yillarda otam bilan qora-oq televizorimizdan "kuzgi klassiko"ni tomosha qilganimni yaxshi eslayman. arsenal esa sariq kiyimdagi klassiklarni yengib, chempion bo'lardi. lekin shunday boʻlsa ham, otam: "o'g'lim, to'pni boshqa joyga yuborishadi" deb ogohlantirib qo'yardi. endi tushuning, agar to'pni har vaqtda darvozaga yo'naltirsak, bu qanday klass bo'lib qoladi? to'pni yo'qotmaslik uchun maydonni kichraytirishmi? yo'q, aka, bu o'yinni oʻzgartirmaydi, u o'yinni oʻgʻirlab olishdir. chunki futbolda asosiy narsa — erkinlik, harakat erkinligi. to'pni boshqa tomonga yuborish imkoniyatini o'zimizdan olib qo'ysak, o'yin aynan shu erkinlikni yo'qotadi.
va yana bir narsani eslatib o'taman: yangi g'oya bilan birga kelayotgan "psixologik bosim" tushunchasi ham oddiyroq bo'lsa kerak edi. aksincha, to'p har vaqtda koʻz oldimizda boʻlganda, qandaydir mexanik bosimdan boshqa narsa qolmaydi. kelajakda esa boshqa jamoalar ham shunday qilishni boshlaydi, va maydonlar ichida bir xil futbol oʻynaladi degan gap qanchalik yoqimsiz eshitiladi. arsebullarning asl klassi esa yuqori yugurish, tez umidlarni qayta tiklash, ikki tomonlama oʻyin — bu hammasi yoʻqoladi.
va nihoyat, oxirgi narsani aytaman: 2005-yilgi chempionlar ligasi finalidagi jamoamiz endi bunday kichkina maydon ichida oʻynashga majbur boʻlganda, ular oʻzining barcha jozibasini, oʻziga xosligi va haqiqiy kurash ruhini yoʻqotadilar. bu esa arsebullarning avlodlar davomidagi timsoli boʻlmaganligidan boshqa narsa emas.
mayli-da
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Qani o'ylang, ekan-ku. Bu g'oyani o'zim ham bir paytlar chekkanman — shu shahardagi sobiq "Metallurg" stadionida bizning jamoamiz bilan o'yinlar o'tkazar edik. O'zi qanday bo'lardi, chiroyli chiroyli yopiq tuynuk ichida, 2000 kishi o'tirib, o'rta chiziqdan 10 metr narida o'rnatilgan ikki darvozaga to'pni yo'naltirib. O'zim ham birinchi bo'lib qichqirib yuborardim: "Omad!" — lekin keyinroq angladim, bu nafaqat gol emas, balki futbolning o'zi ham boshqa bo'lardi.
Chunki shunday bo'lsa, to'pni boshqa tomonga yuborish mumkin emas edi — qolgan narsa hammasi mexanika. Masalan, Bukayo Saka o'ng qanotda qolsa, to'p uning oyog'iga kelaveradi, chunki boshqa yo'nalish yo'q. Oramizda gap esa u holda: "Yangi maydon bilan Saka ham tezkor bo'lishni unutadi, chunki to'p har vaqtda uning oyog'ida". Qani, endi siz o'ylab qo'ying — agar barcha tomonlaridan darvozalar bo'lgan, to'rtburchak blok ichidagi o'yin, bu hali ham futbolmi yoki boshqa sport turimi? Chunki erkinlik yo'qoladi, aka — va Arsebullarning asosiy timsoli "erkin, ajoyib futbol"dan boshqa narsa emas.
Isbot qani?
Har qachon bunday g'oyani eshitgandir, birinchi bo'lib o'zim ham "bundaymi, bundaymi" deb o'ylab qolardim, lekin endi o'yga solib ko'rsam, chinakam aqlli narsa ekanligini anglab o'tdim. Diqqatimni oʻziga tortgan nuqta shundaki, to'rtta darvoza oʻrnatib, to'pni har vaqtda ularning tomon yoʻnaltirib yurish gʻoyasi oʻynash mexanikasini butunlay oʻzgartiradi degan fikrga kelaman. Maydonni kichraytirishning asosiy plusi shundaki, bu qoʻrqinchli darajadagi nazoratni yaratadi — xuddi PPDA24 aytgandek, to'p hech qachon "yuz ming kishi ichida yashiringan" boʻlib qolmaydi.
Lekin siz bilan birga Shodiana10 gaplaganidek, futbolning asosiy jozibasi erkinlikdir, degan fikrimga qoʻshilib qolaman. Sababi bu gʻoyaning yurak qismida yotgan psixologik bosim tushunchasiga doirlarim ham bor. Misol uchun, chiroyli oʻyin oʻtkazishda asosiy narsa, o'yinchining harakat erkinligidir. To'pni boshqa tomonga yuborish imkoniyatini yoʻqotib qoʻysak, u holda oʻyin mexanikaga aylanadi — Saka oʻynayotganidan boshqa hech narsa qolmaydi, chunki to'p unga ham kelaveradi. Oramizda gap shunday boʻlganda, yangi dizayn futbolchilarning ixtirorini oʻldiradi degan fikrni ham his qilish mumkin.
Qani, o'ylang: agar bu yoʻl bilan toʻrtta darvoza oʻrnatilsa va to'p faqat ularning tomon yoʻnalishi mumkin boʻlsa, nafaqat Arsebullarning oʻziga xosligi yoʻqoladi, balki butun chempionatda ham biron bir farq qolmaydi. Hamma bir xil maydonda bir xil futbol oʻynashga majbur boʻladi, va bu esa bizning jamoa uchun eng yaxshi yangi ilhomdan boshqa narsa emas edi — Arsebullarning oʻyin uslubi yoʻqolib ketadi.
Shunday qilib, bu gʻoya nafaqat texnologik yangilik, balki futbolning oʻziga xosligini yoʻqotishga olib keladigan oʻzgarish sifatida ham koʻrinmoqda. Lekin bir vaqtning oʻzida, to'pni har doim koʻz oʻngimizda boʻlishi oʻyinni haqiqiyroq va hissiyotliroq qilishga yordam beradi degan fikrimni ham toʻxtata olmayman. Qaysi tomonini olish kerak? Qaysi tomonini yoqtirib qolish mumkin? Mayli, hammasi qiziq.
xG > hissiyot.