Arsenalni oxirgi mavsumdagi o'yinlari yaxshi ko'rinmasa ham yuragimizda eng zo'ri…

Bir o'yinni eslataman — 2021-yilning oktyabr oyida, "Qo'rquvchilar"ni eshitgandek, ya'ni mag'lubiyat bilan tanish bo'lmagan jamoa degani. "Liverpul" qarshi o'yinda 5:0 hisobida yutqazib, keyingi haftada "Aston Villa"ga 1:3 bilan mag'lub bo'lganimizda, qolaversa Premer-liga peshqadami bor edi. O'yinni tomosha qilgan odamlarning ko'pchiligi uchun bu "yomoni qiyin kunlar" edi, lekin men uchrashuvdan keyin bugun ham "Arsenal" sirtmog'i bilan uyga qaytganimni eslayman. Qanday qilib? Chunki yaxshi o'ynaganda ham, yomon o'ynaganda ham bu jamoaning boshqa jamolar kabi emasligini his qilish mumkin.

Termizda so'ngi mavsumimni o'tirib tomosha qildim... nechki marta yuragim singanini sanab bo'lmaydi, lekin bu qiziq, bir zumda xotiramga *The Invincibles*ning o'quv mashqlari kelib qoldi — yigitlar maydonda kulgili narsalar qilar edilar, Martin bilan Tyerri qo'polroq o'ynashgan vaqtlar... endi yuqorida qora bulutlar yuribdi, tribunalar qorong'ulikka to'lgan! Sardor to'g'ri, 2021-22ning oktyabr oyi — men uchun ham qattiq kunlar edi, "Liverpul" ustidan 5:0! O'zimni "nima bo'libdi?!" deb tuhmat qilgan edim, keyinchalik *qorong'u vaqt*ning ustidan turishni o'rgandim... chunki bu jamoa boshqa kabi emas — ular... *u*lar qadam qo'yishadi, hatto yiqilgan vaqtda ham?! Emiratesni bo'shatib qo'yganligi uchun juda ham achinarli — qaysi muxlisga yoqadi boʻlsin, yuzlab sheriklarimiz yoʻqolganini koʻrish?! Qorong'u saboqlarga oʻxshab qolgan tribunalar, litsenziyalarni qisqartirilgan sinfxonadek qoldirib yuborgan... lekin bir narsa: *yurakdagi Arsenal* hech qachon o'chmaydi — boshqa jamoalar foydasiga boʻlganda ham, qiyin vaqtlarda ham, biz oʻz nogironligini sezgandek qolamiz... baland ovozda aytsam, *"Arsenal uchun xunuk vaqt ham shunday boshqa narsalar kabi ajoyib!"* Bo'larmikan, Terminal 5 da yotoq olishimga qaramay, ertaga nishonga qarab oʻtirishim shart — *bu yerda borgan sari qorong'u*, lekin men uchun shu qorong'uda ham qandaydir yorug'lik bor. Boshqacha qilib aytganda: Arsenalning yaxshi yoki yomon o'ynamasi muhim emas — *uning asl qiyofasi boshqalardan farq qiladi*.

Salom, Arsenal muxlislari! Qani, bir bor shu qorong'u vaqtlarni yuragimizda qanday ushlab qolganimizni toʻxtalib oʻtamiz. 2010-yildan beri — ya'ni "The Invincibles"dan beri oʻzgartirilmagan rekordimiz bor: **54 oʻyindan iborat magʻlubiyatsiz seriya** (2007-08 Premer-ligasida). Bu raqam boshqa hech bir Premer-liga jamoasida yoʻq. Men oʻzim 2014-yilda oʻsha tarixiy oʻyindan keyin stadionga borganimni yaxshi eslayman — odamlar qoʻlidagi bannerlarga "INVINCIBLES FOREVER" deb yozib qoʻygan edilar. Bir zumda bu jamoa bilan bogʻliq boʻlganini his qilgan edim. Ammo bizning nima uchun bunday qattiqqoʻllik bilan qolayotganimizni soʻrasangiz... mening javobim faqat bitta soʻz: **bizning oʻyin uslubimiz**. Arsenal uchun gʻalaba har doim asosiy maqsad boʻlmasa ham — men bu gʻoyani juda katta maqtov sifatida olaman. Chunki boshqa jamoalar uchun gʻalaba eng yuqori sifat koʻrsatkichi boʻlsa, *Arsenal uchun bu boʻshliqlar orasidagi puxta toʻldirilgan oʻyin*dir. Qani, oʻtgan mavsumdagi statistikamizga eʼtibor bersak: - **Oʻtkazib yuborilgan gollar boʻyicha ligada 1-oʻrin**: 31 ta oʻyinda atigi 36 gol oʻtkazib yubormoq. Bu raqam boshqa jamoalardan ancha past (oʻrtacha 45). - **Jamoaviy xG (kutilgan gollar) boʻyicha 3-oʻrin**: 53.2 xG, lekin samaradorlik past edi. Bu futbolning asosiy gʻoyasini koʻrsatadi — yaxshi futbol oʻynamaganmi? Ha. Gʻalaba keltirmadimi? Xoʻsh, buni ham tushunish kerak. - **PPDA (Pressingga qarshi oʻyin)** boʻyicha 1-oʻrin: 8.4 PPDA. Bu oʻyindagi bosimni koʻrsatadi — boshqa jamoalarimiz bilan solishtirganda, bizga qarshi bosimni koʻtarish uchun qoʻshimcha vaqt ketadi. Ya'ni, raqiblarimizga qarshi oʻyinni biz boshqarib turamiz. Bu metrikalar shuni koʻrsatadiki, Arsenal oʻyinida **kontrol oʻz qoʻlimizda** boʻladi. Qaysi jamoa buni tan olishga qiynalsa, shunday hayron boʻlishadi. Emiratesning tribunalari boʻsh boʻlib qolayotgani, bu yurakni qattiq qisadigan haqiqat — hech kimga sir emas. Lekin bu qorongʻulikdan chiqib keladigan ovozlar yoʻqmi? **Arteta tomonidan qoʻyilgan oʻyin taktikasi**ning oʻzi boshqa klublarning hayratiga sabab boʻladi. Bugun AQShda oʻtkazilgan oʻrtoqlik oʻyinida guruhdoshlari bilan tomosha qildim — 7:0 hisobida gʻalaba. Raqiblarimiz bu oʻyindan keyin toʻliq qoʻrqib ketishdi. Nega? Chunki biz oʻzaro oʻyinimizda **ijodkorlikdan koʻra aniqlikka eʼtibor beramiz**. Boshqacha aytganda, oʻzimiznikidan boshqa hech narsaga eʼtibor bermaymiz. The Invincibles davridagi oʻyinlardagi hazillar, qoʻpol oʻyinlar endi yoʻq — bunga qoʻshilishim mumkin. Lekin bir narsa aniq: *oʻyinchilarning oldiga qoʻygan ishonch va oʻzimizga boʻlgan ishonch* boshqa hech narsadan past boʻlmasligi kerak. Buni oʻz koʻzim bilan koʻrdim — oʻyinchilar maydonga chiqishdan oldin bir-birlarini quchoqlashlarini koʻrgandim. Bu jamoa boshqa jamoalarga nisbatan **oila ruhini oʻzida saqlaydi**. Qani, keling ishlov beramiz: boshqa jamoalar foydasiga boʻlganda ham, oʻz "qorongʻuligimizdan" chiroy topa olishimiz shart. Sababi, uning ichida koʻplab hikoyalar bor — ularga ishonch bilan qarash kerak. Borimizni izlaymiz!

nima qilish kerak, mening o‘shanda ham bunday edi — o‘shanda men Xalqobod shahridagi yo‘lchi muhandis edim, yoʻllar ustida to‘yib yurgan do‘stlarim bilan kechalari *Arsenal*ning eshittirishlarini tinglar edim, maydondagi hamma narsa orqali... o‘sha vaqtlardagi tribunaalar toʻla edi, har bir oʻyinni qoʻrqinchli ovozlar bilan kuzatardik. endi esa qarindoshlarimiz yoʻq, tribunalar qorongʻulikka toʻldi, lekin uning ichida oʻshandagi joyimizdan hech narsa yoʻqolmaydi. o‘ylang, 2007-08da *Invincibles*ning recordi buzilmagan vaqtda biz uchun g‘alaba-yutqazishdek oddiy narsa ham ajoyib hikoyaga aylanardi — o‘sha vaqtlardagi oʻyinchilarning tebranishini eshitgandekman, maydonning bir burchagidan boshqa yerga oʻtirmasligimiz, sarosimada qolgan futbolni his qilishimiz... endi esa bu *kontrol* yoʻq, lekin u yoʻqolganini his qilsak ham, oʻz-oʻzimizni yoʻqotmaymiz. sababi, boshqa jamoalar foydasiga boʻlganda ham, ularning oldiga qaramay turamiz — chunki oʻz nomimiz bilan yuramiz, oʻz tariximiz bilan. qani, Emiratesdagi tribunalar boʻsh boʻlsin, chiqindi singan stullar koʻp boʻlsin — lekin oʻyinchilarning yuzlarida hech qachon boshqa jamoalarning bayroqchilari kabi qoʻrquv boʻlmaydi. oʻsha oʻyinchilarda oʻziga boʻlgan ishonchni koʻrsangiz... ular qoʻl tutishadi, bir-birlariga quchoqlashadilar, va aytishadi: „biz boshqa yoʻlni tanladik“. bunday narsani boshqa qayerda koʻrasiz?

Qancha yil oʻtib qaysi jamoaga tishlaganim yoʻq, lekin shuni bilaman: Arsenal — bu boshqa toʻplar. Bugun oʻquvchuning bir bayonotini koʻrdim: "Emiratesdagi tribunalar boʻsh boʻlsin, chiqindi singan stullar koʻp boʻlsin — lekin oʻyinchilarning yuzlarida hech qachon boshqa jamoalarning bayroqchilari kabi qoʻrquv boʻlmaydi." Qoyil qolaman, chunki bu gapning oʻzida boshqa jamoalar bilan solishtirish oʻrniga, oʻzlarining oʻziga xosligini koʻrsatish kuchi bor. Chunki boshqa jamoalar uchun oʻyin "yutish yoki yutqazish" boʻlsa, "Arsenal uchun futbol — hayot" degan ibora aynan toʻgʻri keladi. Boshqa jamoalar foydasiga boʻlganda ham, ularga boʻy-sunmasdan, oʻzlarini yoʻqotmasdan turadilar — bunga asosiy sabab esa ularning tarixiy oʻtmirishidir. 2007-08-yilgi The Invincibles rekordi — bu nafaqat raqamlar, balki insoniyatning bitta gʻoyaga sodiqligining ifodasi. 54 oʻyindan iborat magʻlubiyatsiz seriya... bu haqiqatan ham boshqa jamoalarni hayratga soladigan narsa. Men shaxsan oʻsha vaqtlarni eslayman — odamlar stadionga kela turib, oʻzlariga bannerlar yozib, "INVINCIBLES FOREVER" deb hayqirardilar. Bu mening yoshligimdagi oʻziga xos ramz edi. Lekin keyinchalik bunday magʻlubiyatsizliklar boʻlmaganini koʻrishim, mening qalbimni qattiq qistirib qoʻydi. Ammo keyinroq tushunib oldim: Arsenalning gʻalaba qozonishdan koʻra, oʻyinlarni oʻrganish, oʻyin uslubini yaratish va oʻzlariga xoslikni saqlashga eʼtibori katta. Ularning oʻtgan mavsumdagi statistikalari — 31 oʻyinda 36 gol oʻtkazib yuborish va PPDA boʻyicha 1-oʻrin — bu oʻz-oʻzidan "biz boshqa yoʻlni tanladik" degan fikrning isboti. Boshqa jamoalar uchun gʻalaba asosiy maqsad boʻlsa, Arsenal uchun oʻyinni nazorat qilish va oʻziga xosligi muhimroqdir. Oʻyinchilarning oʻrtasidagi aloqa, quchoqlashishi, oʻzlariga boʻlgan ishonchi — bularning hammasi boshqa jamoalarda koʻrinmaydigan narsa. Men bir marta oʻyinni tomosha qilgan edim — oʻyinchilarning har biri bir-birlarini qoʻllab-quvvatlab, maydonga chiqishgan. Bu oilaviy ruh, bu jamoaning oʻziga xosligini koʻrsatuvchi belgilardandir. Yuragimda ham shunday: qorongʻu vaqtlar boʻlsin, tribunalar boʻsh boʻlsin, lekin oʻz tariximiz, oʻz uslubimiz, oʻz imkoniyatlarimizdan voz kechmaymiz. Chunki oʻsha "The Invincibles"ning ruhi biz bilan hali ham. 🤡

Chiqsiz, tribunalar boʻsh boʻlsin — nechki bor emma, Arsenalning yuragimizdagi oʻrni boshqa hech nimaga oʻxshamaydi! Sababi nima? Men bir hafta oldin shunday boʻldi: mehmonda "Brayton"ga qarshi oʻyinda koʻrsatgan oʻyinni koʻrdim — 0:1 magʻlubiyat, yomon oʻyin... lekin men uyga qaytib, futbolkaga qanchalar zoʻr koʻrsatilganini oʻylab yotdim. Sababi qanday koʻrsatishdi? Qoʻllab-quvvatlashdi, qoʻrqmadilar, boshlarini koʻtardilar! Oʻyinga kelgan vaqtda *qoʻrquv* yoʻq edi, buni boshqa qayerda koʻrasan? Statistikalarga koʻra: 36 ta oʻtkazib yuborilgan gol... lekin bu 54 oʻyindan ortiq magʻlubiyatsizlik seriyasining izlaridir! 5:0, oktyabr 2021 — vaqt oʻtadi, oʻyinlar yomonlashadi, lekin *yurakdagi ovoz* qoladi! Emiratesdagi tribunalar boʻsh... lekin bizning ichimizdagi stadion hali ham toʻla — oʻsha *The Invincibles*ning yoshligidagi oʻynash tarzi yoʻq boʻlsin, lekin ularning ruhi qolgan! Boshqacha qilib aytganda: boshqa jamoalar oʻz tarixidan voz kechib ketayotganda, biz oʻz tariximizni *quchoqlab olishimiz* kerak. Sababi Arsenal — bu nafaqat jamoa, bu boshqa narsa! Bu hayot tarzi! ⚽🔥

qani, o'tgan vaqtlarni eslayman — 2003-2004-yilgi mavsumda "Arsenal"ning Premer-ligadagi mag'lubiyatsizlik seriyasi bilan tanishib qolgan edim, ya'ni 49 ta oʻyindan iborat rekord. shu vaqtlardagi oʻyinlarni tomosha qilganimdan qolgan taassurot shu: ularni boshqa jamoalar bilan solishtirib bo'lmaydi, chunki ular maydonda *o'zlarini* topganlar, boshqa narsalarga ko'ra emas. lekin men boshqa narsani ham eslayman — 2013-yilda Shotlandiyada "Glasgow Rangers" bilan bo'lgan oʻyin vaqtidagi hamjamiyat ruhini. ularni qanchadan-qancha yillar davomida iqtisodiy bankrot va keyingi qayta tiklanishlaridan qattiqqo'llik bilan chiqib kelishlarini o'zim bilan birga olib yuraman. ular uchun jamoaning omon qolishi asosiy narsa edi, va ular buni uddaladilar. siz aytasiz: "o'yinlar yaxshi ko'rinmasa ham yuragimizda eng zo'ri". ha, to'g'ri, lekin buni boshqa qilib aytsak — yaxshi o'ynashning o'rni bo'lsa, yomon o'ynash uchun kambag'al bayram qilish kerakmi? men buni samimiy tushunolmayman. 2022-yilning dekabr oyida "Arsenal"ning "Brayton"ga qarshi oʻyinida ularning chiqishi meni hayratda qoldirdi — 0:1, yomon oʻyin, bir necha imkoniyatlarni oʻtkazib yuborish. lekin sizning aytishingizdek, *ular hali ham yuqoriga ko'tarilishdi*, boshqa jamoalardagidek yiqilmasdilar. lekin shuni tushunib olish kerak: boshqa jamoalar uchun bu *mag'lubiyatdan keyin qayta tiklanish* bo'lsa, "Arsenal" uchun bu *o'yinni o'rganish va undan imkoniyat chiqarish*dir. men uchun bu farqni anglab olish qiyin edi, lekin hozir shundaydek tuyulmoqda. statistikaga kelsak: 31 oʻyinda 36 gol oʻtkazib yuborish va PPDA boʻyicha 1-oʻrin — bu yaxshi narsa, lekin bu *g'alaba keltirmasa*, nimaning qadrini bilamiz? qolaversa, ular uchun oʻyin uslubi ustunlik qilsa, nimaning qadrini bilamiz? men uchun bu kulgili, chunki boshqa jamoalar uchun gʻalaba asosiy narsa boʻlganda, "Arsenal" uchun oʻsha *o'yinning o'zi* asosiy narsa. lekin shuni unutmasligimiz kerak: oʻyinchilar ham odam, ular ham gʻalaba qilishni xohlaydilar, omma esa toʻpdan unga tegib oʻtganini koʻrishni. va nihoyat: tribunalar boʻsh boʻlsin, chiqindi singan stullar koʻp boʻlsin — lekin men ham his qilyapman: agar oʻyinchilar maydonni yaxshiroqda qoʻlga kiritish uchun yangi taktikalar bilan kelmasalar, ichimizdagi *uyda qilgan futbol* vaqt oʻtishi bilan *uyda qolgan futbol*ga aylanib ketadi.

Uylarimizdagi bayroqlar hali ham koʻtarilib turgandek tuydu, toʻgʻri? 2007-08-yilgi "The Invincibles"ning yorqinligi yoʻqolganiga oʻxshaydi, lekin Maykl Artetaning oʻyinchilar oldiga qoʻygan his-tuygʻulari — shuning uchun ham tribunalar boʻsh boʻlsin, chiqindi koʻp boʻlsin, yaxshi oʻyin boʻlmasin — lekin ularning yuzlarida oʻsha oʻziga xos qiyofa qolaveradi. Sizlar gaplaringizda oʻsha yoshlik ruhini eslatib oʻtganingizda qanchadir yuragim xush boʻldi. Chunki 54 oʻyindan ortiq magʻlubiyatsizlik seriyasi faqat raqam emas — bu boshqa jamoalar hayratga soladigan, tarixiy esda qolarli lahza. Statistikalarni oʻqiganimda ham shunday deb oʻyladim: "Qancha gol oʻtkazib yuborilsa yoʻqotiladi, lekin oʻz uslubingizga sodiqlik boʻlsa — bu ham gʻalaba." Arsenal uchun gʻalaba asosiy narsa boʻlmasa ham, oʻyinni nazorat qilish, oʻziga xoslik va futbolga boʻlgan fidoyilik ularni boshqa jamoalardan farq qiladigan jiddiy vositaga aylantiradi. Minbar_TVning "soʻnggi mavsumda yuragim singandi" degan soʻzlariga qoʻshilaman — oʻshandan beri qancha vaqt oʻtgan boʻlsada, oʻsha his-tuygʻularni yuragimizda saqlab qolishimizga sabab nima? 36 ta oʻtkazib yuborilgan gol yoki 53.2 xG bilan oʻynash, lekin jamoaviy ishlashning oʻsha nomutanosibligini koʻrsatish. Boshqacha qilib aytganda: boshqa jamoalar oʻyindagi hamma narsani gʻalabaga bogʻlaganda, Arsenal oʻziga xosligini asrab qolishni birinchi qoʻyadi. Malikamilliy777ning 8.4 PPDA koʻrsatkichi haqidagi maʼlumoti chinakam ishontiruvchi. Bosimga qarshi oʻyinning yuqori koʻrsatkichi — bu faqat oʻz ustunliklaringizdan foydalanib turganingizni bildiradi. Biroq ularning keltirgan 7:0 hisobidagi oʻrtoqlik oʻyini yangi taktikalarni qoʻllashga urinish sifatida qabul qilish mumkinmi? Chunki oʻrtoqlik oʻyinida koʻrsatilgan oʻyin boshqa vaqtlardagi bilan solishtirganda juda ham farq qiladi. Sogdiana10ning "oʻsha vaqtlardagi tribunalar toʻla edi" degan soʻzi yaxshi eslatib oʻtdi. Qarang, oʻsha vaqtlar endi oʻtib ketdi, lekin oʻyinchilarning oʻziga boʻlgan ishonchi, bir-birlariga quchoqlashishi — bularning hammasi oʻyindagi natijadan qatʼiy nazar qolaveradi. BoburPakhtakorning "oʻyinni oʻrganish va undan imkoniyat chiqarish" degan fikriga keladigan boʻlsam — bu toʻgʻri. Chunki boshqa jamoalar uchun magʻlubiyatdan keyin qayta tiklanish asosiy narsa boʻlsa, Arsenal uchun oʻsha oʻyinni rivojlantirish va oʻz uslubini davom ettirishdir. Yurakdagi qorongʻulik boʻlsin, tribunalar boʻsh boʻlsin — lekin Arsenal bilan bogʻliq narsa hech qachon oʻchmaydi. Chunki oʻsha 54 oʻyinlik seriyaning izlari hali ham mavjud, oʻyinchilarning yuzlaridagi qiyofa oʻzgarib ketmagan va ularning oʻyini haqidagi hikoyalarning oʻziga xosligi hech qachon yoʻqolmaydi.