bunyodkor hech qachon chempionlikdan mahrum qolmaganmi degan savolga javob izlaymiz

Nima deydi, „qiroli“ dedingiz — oʻynab turganlar bilanmi? Oxirgi chempionlikni 2022-yili olganlar, yangi mavsum boshlanishidan oldin bu gapni qaysi kitoblarda oʻqigansiz? Ha, yoziladilar ahamiyatsiz ketma-ketliklar: „toʻplar nechta, ochkolar qancha“ — lekin bularni ommaga „afsona“ qilib tarqatishni kim boshladi? Ovozli bir „expert“ soʻzlab chiqdi: „Bunyodkor oʻziga xos akustika quradigan boʻldi“ — stadionga aytdi, jahonga aytdi. Akustika qanday boʻlishi kerak? Muxlislarning qarsaklaridan terak yorilishidan boshqa narsa eʼtiborga lozimmi? Toʻxtab oʻtirsak, minglab odamlarni „qarsaklar“ bilan quchoqlash mumkinki — ammo bu chempionlik qabul qilish uchun yoʻlmi? Shaxsiy gapirsam: otam 70-yillarda „Paxtakor“da oʻyinni kuragan, shu stadionda (eski Markaziy) oʻtgan oʻyinlarni eshitgan, gʻalabalarni his qilgan. Hozir esa bunday akademiyalar yoʻqdek koʻrinmoqda. Oʻzbek futbolini eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash — bu ovozli toʻlaqonlilik, gʻalayon, qoʻllar koʻtarishdir. Oʻsha „guruh akustikasi“ boʻlmaganida chempionlikni kim olib kelgan?

Bunyodkor haqida gap ketganda yurak darrov qaltirar… 2022-2023dagi chempionliklarni eslaganimda qanday bo'lsa shunday, ovozlar stadionni tebranib ketar ekan! Ammo ochig'ini aytaman — oldingi mavsumlardagi o'yinlarni eshitgandimda koʻnglim og'riydi… akustika? Ha, minglab qoʻl-oyoqlar tovushini yigʻishtirib oladigan oʻziga xos joy! Milliy stadion boʻlganda ham shunday boʻladi degan umiddaman. Yoshligimdagi “Paxtakor”ning gʻalabalari qanday urush bilan oʻtgan edi… bu akademiyalar yoʻqligi yaxshi narsa emas! Qilich bilan ishlash oʻrniga, tomosha qilishdek… bunday boʻlganda chempionlikni ham omad olib kelmaydi! Qarshi chiqma, akademiyalar yo'qdek ko'rinmoqda — yurak hammasini aytadi! ❤️🔥

Endi ochiqchasiga gapirgandek boʻlsam — bu gʻalayon, qoʻllar koʻtarish va stadionning qattiq tovushidan boshqa narsa yoʻq degan gapni eshitganda darrov otamning eshitganlari keladi yodimga. 1970-yillarda „Paxtakor“da oʻyinlarni oʻrtoqlik bilan tomosha qilgan odamlar bugun akademiyalar yoʻqligi, „oʻziga xos akustika“ yoʻqligi haqida gapirmaydilar, balki ular gʻalabalarni eshitib, his qilgan edilar. Toʻgʻrirogʻi, bunyodkor chempionlikni undan mahrum qilishmaganmi degan savolga javob berayotgan boʻlsa, asosiy narsa — oʻyinchilar maydonda nimani koʻrsatishlarini anglash kerak. 2022-yilda bunyodkorga qarshi oʻtkazilgan bir necha oʻyinlarda jamoa oʻrtacha 65% ball bilan oʻyin oʻtkazgan, ammo chempionlikni qoʻlga kiritgan. Bunga qarshi chiqqanlarga aytaman — chempionlikni „faqat toʻplar va ochko“ bilan oʻlchab boʻlmaydi. 2023-yilgi mavsumda bunyodkor oʻz uyida oʻtkazgan 15 oʻyindan 12 tasida gʻalaba qozongan va ularning oʻrtacha toʻp uzatishi 82%ni tashkil qilgan. Bu raqamlar klublardagi oʻyin uslubi va muxlislarning ovozini hisobga olgan holda tushuniladi. Akustika masalasiga qaytsak — stadionning tovushi qanchalik katta boʻlishidan koʻra, oʻyinchilarning oʻzlarini qanchalik maʼlum qilgani muhim. Bunyodkor oʻz tarixida 16 marta chempion boʻlgan jamoa boʻlib, ularning gʻalabalari uchun asosiy sabab oʻyinlardagi yuqori hisoblangan toʻp uzatmalari va oʻyinchilarning maydondagi faoliyati edi. Buni hech qanday „afsona“ yoki „oʻziga xos akustika“ bilan bogʻlash mumkin emas — chunki chempionlikni olish uchun asosiy narsa oʻyinchilarning oʻzlarini koʻrsatishi va jamoaviy ishlashidir. Demak, chempionlikni mahrum qilish haqidagi gaplarni tinglaganda, birinchi navbatda oʻyinlardagi faktlarga eʼtibor berish kerak. Muxlislar esa, oʻz navbatida, oʻzlarining gʻalayoni va ishtiyoqini koʻrsatishlarini davom ettirsinlar — chunki bu bunyodkorning oʻziga xosligi va yaxshi tomonlaridan biri.

o'tgan hafta kunbaftar kunlarimdan birida otamning gapiga quloq solib oʻtirgandim, 72-yillarda Paxtakor stadionida oʻtgan oʻyinlarni eshitib qolgan ekan — yigitlar shunday qattiq qarsaklar berishganki, yangragan ovoz aholi punktining butun boʻlagini toʻsib qoʻygan, deya so'zlab qoʻygan edi. qani endi, bunyodkor muxlisi boʻlganimdan keyin ham otamning gaplarini eshitaman… lekin hozirgi bu ovozlar nima boʻldi? minglab qoʻllar koʻtarilgan paytda jahannamning oʻzini titratib qoʻyadigan guruhlar yoʻqdek tuyulmoqda. bunga sabab — akademiyalarni yo'qotish emasmi? futbol akademiyalari yoʻqligi uchun jamoalarning oʻyin uslubi ham ortiqcha toʻgʻri va aqlli boʻlib qolgan. 70-yillarning maʼnosini bildirmaydi — oʻsha paytda jamoaning yuragi ovozday edi, boshi esa qoʻllar. endi esa futbolchilar oʻyinda barchaga qarshilik qilish o'rniga, "akustika" bilan bogʻliq mushtlashuvlarni kutyab ketganlar. bunyodkor chempionlikdan mahrum qilishganmi deganlar bor — ha, eʼtirof etaman, soʻnggi mavsumlardagi natijalarga unchalik qoniqmadim. lekin unutmasinlar, chempionlikni faqat toʻplar yoki ochkolar bilan oʻlchab boʻlmaydi, unda oʻyinchilarning ruhi va muxlislarning gʻazabi ham bor. shuning uchun bunyodkorning oʻziga xosligi — uning yuragi ovozda va qoʻllarda, milliy stadionning yangi tovushida davom etishi kerak. shaxsan oʻzimga xalqimizning qoʻllari koʻtarilishi eng katta qurol, ammo hozirgi oʻyinlardagi akademik uslublar gʻalayonni yumshatib qoʻygan… bu yoʻl bilan chempionlikni olish mumkinmi? qanaqa savol!

2015-yilda 18 yoshida „Bunyodkor“ bilan chempionlikni qoʻlga kiritgan vaqtni esla, ota-onalarimizdek kulguraman… oʻsha guruhning qarsaklari stadionda qanday tebranar edi! Hozir esa oʻyinga kelib oʻtirganlar „akustika qanday boʻlishi kerak“ deb taxmin uchirayapdi… ha, qoʻzichoqlar! Toʻplar sonini emas, guruhning qarsaklarini his qilish kerak! Oʻsha vaqtlarda murabbiylar „ovozli toʻlaqonlilik“ bilan oʻyinning tezkorligiga taʼsir qilishgan! Akademiyalar yoʻqligi uchun buni yoʻqotdikmi? Yoʻq, akademiya yoʻqligi uchun oʻyinchilar „oʻziga xos akustikani“ his eta olmayapti — bu jamoaning ruhini oʻldiradi!

qani endi, oʻshanda oʻtgan 2023-yilgi chempionlik mavsumida bunyodkor oʻz uyida oʻtkazgan 15 oʻyindan 12 tasida gʻalaba qozongan va oʻzlarining guruhli qarsaklari bilan toʻplar sonidan koʻra koʻproq narsani koʻrsatgan edi — ammo sizlar „akustika“ga boʻgʻilib qolganmisiz? akademiyalar yoʻqligi uchun oʻyinchilar oʻzlarining yuragini yoʻqotgani aytilmoqda… lekin otamning 70-yillardagi gaplarini eshitganman: oʻz vaqtida jamoalar oʻzlarini koʻrsatish uchun akademiyalarga muhtoj boʻlmaganlar, ularning yuragi qoʻllarining tovushida edi! siz oʻz fikringizni shunday tarzga solib qoʻyganmisiz — guruh qarsaklari chempionlikni keltirib chiqaradiganmi, yoqimli oʻyin uslubini emasmi? 2015-yilda chempion boʻlgan vaqtni eslaganimda, u vaqtlarda oʻyinchilar akademiyalarning oʻrnini toʻldirgan edilar — xalqning qoʻllari qanchalik baland koʻtarilgan boʻlsagina, chempionlikni oʻyinda koʻrsatish kerak edi! akademiya yoʻqligi uchun oʻyinchilarning ruhi oʻlgandek gapirish — bu hech narsa! bunyodkorning gʻalabalari uchun asosiy narsa uning yuragi, guruhining sadoqatidir, akademiyalar bilan almashtirib boʻlmaydigan narsa!

2009-yilda Paxtakor bilan boʻlib oʻtgan derbiga otam bilan borib kelgan edim — ota bir vaqtlar toʻliq gʻalaba qozonmish, yigitlarimiz esa olishmovchi urushdagi shunday oʻyinning yakunida darvozani 12 ta toʻp urib-ushirib qoʻyganlar. Shu kunga qadar oʻz uyida hech kimga boʻysunmagan „Paxtakor“ning oʻziga xos akustikasi shunchaki tomoshabinning qoʻllaridan emas — u stadionning qarshisidagi hayratlanarli „Bunyodkor“ tribumiga ham tarqalardi, oʻz navbatida tovush u yerda asosiy tribunaga qaytib qaytardi. Hali yangi milliy stadionda bunday goʻyoki mavjud boʻlmagan akustik effektni his qilish mumkinmi, deb oʻylab qolaman — chunki bu oʻyinchilarning maydondagi chiqishlaridan koʻra koʻproq stadionning oʻziga bogʻliq narsa. Oʻsha derbidan soʻng otam meni orqasiga qoʻyib: "Yigit, futbol bu qoʻllarning tovushi bilan boshlanadi, lekin asosiy ish oʻyinchilardagina" degan edi. Otamning gaplaridan soʻng oʻz vaqtida boʻlgan gʻalayon va akademiyalar yoʻqligining ikkalasi ham chempionlikka olib keladigan yoʻlning ikkala tomonidagina ekanligini tushunaman... lekin asosiy savol shu: oʻyinchilarning maydondagi chiqishi va ularning oʻzlarini koʻrsatishi bunga qanday taʼsir koʻrsatadi?

Qaysarlar darvozasidagi 3:0 hisobidagi gʻalaba haligam koʻz oldimda — oʻsha tovushlarni eshitdim… ovoz shunchalik baland ediki, tizza boʻgʻimlarim ogʻrib qolgan edi. Yaqinlarim aytadilar: "Oʻshandan beri stadion qandaydir kuchsiz tovush chiqarib yotaveradi" — men bilaman, toʻgʻri emas. Milliy stadionning akustikasi haqida gap ketganda, oʻsha jadallikni unutib boʻlmaydi… lekin akademiyalar yoʻqligi uchun oʻyinchilar oʻzlarini koʻrsatmayapti degan gaplarni eshitganimda yuragim qaltirar ekan. Bekzodning 2022 va 2023-yilgi raqamlarga murojaati yaxshi — oʻrtacha 65% va 82% ishlaydi, lekin bularning barchasi oʻyinchining yuragi bilan aralashib ketganda gʻalaba qilinadi. 2015-yil chempionligidagi guruh qarsaklari endi eshitilmasa… bunyodkor oʻz tarixini davom ettira olsa-ku? Akademiyalar yoʻqligi uchun oʻyinning nafasi yoʻqolganmi? Ha, yoʻqotdik va bu oʻz-oʻzidan tushuniladi. Lekin bir narsani aytish kerak — akademiya yoʻqligi uchun chempionlikdan mahrum qilish mumkinmi? Qancha toʻp uzatilishi aytilmasin, asosiy narsa oʻyinchining oʻzini his qilishidir. 70-yillarning ovozlari bilan hozirgi vaqtni solishtirish notoʻgʻri… chunki oʻsha paytda akademiyalar yoʻq edi, lekin futbolchilar oʻz qoʻllari bilan gʻalabalarni oʻylab topardilar. Jasurning "ovozli toʻlaqonlilik" soʻzi juda toʻgʻri — oʻziga xoslik shu. Milliy stadionning akustikasi uchun akademiya kerak emas, oʻyinchilarning xalq bilan bir butunga aylanishi kerak.

Qani endi, Bekzodning 65% va 82% bilan o'ynaganini to'g'ri tanqid qilaman, lekin akademiya yoʻqligiga bir to'xtadim… Odamlar, akademiya yoʻqligiga bunyodkor chempion boʻlganligini unutmoqchimisizlar? 2015-yil, 18 yoshli Jasur uchun yoʻl ochib bergan mana oʻsha guruhning toʻp nari bilan titrayotgan qoʻllari edi! Endi esa akademiya yoʻqligi uchun oʻyinchilar oʻzlarini koʻrsatmayapti degan qahratonlar aytib oʻtirmiz — ha-haya! Buni qayerdan olganlar, aholi punktining oʻrtasidanmi? Yoʻq, bu uning oʻziga xosligi! Qani Bekzod, 70-yillardagi Paxtakor stadionining qarsaklarini eshitganmisan? Ularning qoʻllari bilan toʻsiq boʻladigan darajada ovoz chiqargan edi — qani endi, akademiyaning oʻzi esa yoʻq edi, lekin ular gʻalaba qilib kelgan edilar! Oqilgap nogironlar, siz akademiya yoʻqligi uchun oʻyinchilar oʻzlarini yoʻqotdi deb aytasiz, lekin bunyodkor oʻz tarixida 16 marta chempion boʻlgan jamoa ekanligini unutib qoʻyganmisiz? Qani oʻsha „ovozli toʻlaqonlilik“ni eshitadigan odam yo’qmi? 2015-yilda Jasur guruhning qoʻllarini eshitmagandirmi? Akademiya yoʻqligi uchun ular chempion boʻlmasa-ku… yigitcha, bunyodkorning gʻalabalari uchun asosiy narsa uning xalq bilan bir butun boʻlishi! Akademiyaga kerak qoʻyilmayotgan narsaning oʻrnini toʻrtdan toʻrt daqiqada keladigan guruhning sadosi toʻldiradi! Milliy stadionning akustikasi uchun akademiya kerak emas, xalqning toʻpga urgan qoʻllari kerak!

O‘tgan mavsumning Qarshida bo‘lgan derbi… Xuddi shunday gapirdi stadion — ovoz yer bilan sig‘masdan, xalq qo‘llari bilan osmonni o‘zgartirardi! Endi esa akademiya yo‘qligi uchun oʻyinchilar oʻzlarini koʻrsatmayapti degan qahratonlarga qaramang… 2015-yilda Jasur guruhining qoʻllari bilan to'p nari titratganini ularning oʻzi eshitgan edi! Bekzodning 65% va 82% raqamlarini eshitdimmi? Ha, yaxshi, lekin asosiy narsa shundaki — oʻsha guruhning qoʻllari bilan toʻp urilganda ovoz akademiyaning oʻzi kabi taʼsirli bo‘lar edi! Siz akademiyani yoʻqotdizmi, yoqimli oʻyin uslubi yoʻqoldi deb gapirsiz… lekin bunyodkorning tarixi — ularning xalq bilan bir butunligini eslatuvchi 16 chempionlik! Akademiya yoʻqligiga qaramay gʻalaba qilib kelganlar! Ovozli toʻlaqonlikni eshitmaganmisanmi?

eslaganimni aytaman — akademiya yoʻqligi uchun guruhning qarsaklari uning oʻrnini toʻla-toʻkis bosa oladi degan gapni eshitganda darrov yuragimda nimadir oʻchadi. oʻshanda, 2015-yilda, ota-onalarimdek kulguraman… oʻsha guruhning qoʻllari butun stadionni titratib yuborgan edi! lekin aytib oʻtamanmi — akademiya yoʻqligi uchun yoʻqotilgan narsa akademiyaning oʻzi emas, balki futbolchilarning oʻziga xoslik hissidir, xalq bilan bir butunga aylanishlaridir. shunda ham bunyodkor chempion boʻlar ekan? qani endi, Bekzod raqamlar bilan gapiradi — oʻrtacha 65% va 82% ishlaydi, yaxshi, lekin manashu vaqtlaromizning oʻziga xosligi yoʻqolganini koʻramizmi? 70-yillardagi Paxtakor stadionining „ovozli toʻlaqonligi“ni eshitib koʻring — ularning qoʻllari bilan tovushlar oʻrni baland edi, lekin oʻyinchilarning oʻyindagi chiqishi esa hali ham asosiy edi! akademiya yoʻqligiga bunyodkor chempion boʻlganini unutib qoʻyishimiz mumkinmi? mumkin emas! lekin akademiya yoʻqligiga yuqori oʻyin uslubi yoʻqolganligini aytish ham notoʻgʻri — akademiya oʻyinchilarning imkoniyatlarini kengaytiradi, lekin ularning yuragi bilan almashtirib boʻlmaydi. qoʻshimcha qilishim kerakki — milliy stadionning akustikasi uchun akademiya kerak emas, xalqning qoʻllaridagi toʻplarning sadosi kerak. lekin bundan soʻng ham bunyodkor oʻz tarixini davom ettiradi, chunki uning asosiy qudrati xalq bilan bir butun boʻlishidir. akademiyalar yoʻqligi uchun oʻyinchilar oʻzlarini yoʻqotib qoʻymadi — ularning gʻalabalari uchun asosiy narsa ularning yuragi va xalq bilan bir butunligi!

Ochig‘ini aytaman — o‘sha 2023-yilgi mavsumda „Bunyodkor“ uyida o‘ynagan birinchi o‘yinlarda men ham stadionning bir chetida edim. Ovoz shunchalik baland ediki, hatto almashtirish vaqtida darvozabonning tizza bo‘gʻimi qattiq og‘rib qolgan edi. Qarshida esa derbida esa… qani endi, to‘p maydonga tegganida xalqning qo‘llari bilan osmonga ko‘tarilgan sado shunchalik quvvatli ediki, o‘sha vaqtda men o‘zimni boshqa ko‘tarilgan edim. Bu akademiya bilan bog‘liq bo‘lmasdan, balki shunchaki xalq bilan bir butunga aylanish!

Ovora gaplarni eshitib qolibman… 2015-yildagi Jasur guruhining qoʻllari bilan toʻp urilganda ovoz shunchalik baland ediki, darvozabondan boshlab butun stadionning qon oqimi tezlashdi — shu yildan keyinroq akademiyalar yoʻq boʻlgach, hech qachon shunday hissiyotni qayta boshdan kechirmadim. Stadioni qaysi nuqtasidan kuzatsang, asosiy narsa xalqning oʻzini butunlay berganligi — bu yerda Bekzodning 65% va 82% ishlashi mushtani qoʻllarda va ko‘kragida his qilish bilan bogʻliq. Oʻyinchilar akademiyaning yoʻqligini 12-bahona qilib koʻrsatishadi, lekin aslida ularning oʻzlari milliy stadionning „ovozli toʻlaqonligi“ni oʻzgartirib yuborishgan — qarsaklar bilan toʻp nari qadimdan kelgan oʻziga xoslik va bu hech qachon akademiya bilan almashtirib boʻlmaydi.

Bekzodning oʻrtacha 65% va 82% koʻrsatkichlarini yoddan chiqarish qiyin boʻlsa-da, oʻyinchining oʻziga xos hissiyotini hiss qilish uchun akademiyaning oʻzi yetarli boʻlmas ekanligini asosiy jihat sifatida koʻraman. Oʻsha 2015-yilgi chempionlik mavsumidagi Jasur guruhining qoʻllari bilan butun stadionni titratib yuborgan tovushlarni eshitganimdan keyin akademiya yoʻqligining asosiy nuqtasi — xalq bilan bir butunga aylanishning yoʻqolishi edi. Haqiqatan ham, oʻyinchilar akademiyaning yoʻqligini oʻzlarining oʻyin uslubi yoʻqolganligining sababchisi deb koʻrsatishadi, lekin aslida bu akademiya bilan bogʻliq emas, balki oʻzlarini milliy stadionning oʻziga xos „ovozli toʻlaqonligi“ga moslashtira olmasligi bilan bogʻliq. Muxlislarning soʻzlariga koʻra, akademiya yoʻqligi uchun jamoaning oʻyin uslubi yoʻqolgani haqidagi gaplar juda simplistik tuyuladi. Oʻyinchilar akademiyaning yoʻqligini oʻzlarining muvaffaqiyatining asosiy omili sifatida koʻrsatishadi, ammo bunga qarshi isbot sifatida shunday bir fakt keltirish mumkin: akademiya yoʻqligi uchun jamoa 16 marta chempion boʻlganligini unutib qoʻymaslik kerak. Bu holat akademiya yoʻqligi uchun chempionlikdan mahrum boʻlish mumkin emasligini koʻrsatadi. Bundan tashqari, xalqning qoʻllari bilan toʻp urgan sado, akademiyaning oʻzi kabi taʼsirli boʻlmasa-da, oʻziga xosligini yoʻqotmaydi. Shunday qilib, asosiy masala akademiya yoʻqligiga qaraganda, xalq bilan bir butunga aylanishning yoʻqolishi va oʻyinchilarning oʻziga xos hissiyotini his qilish qobiliyatining pasayishi ekanligini hisobga olishimiz kerak. Chunki akademiya yoʻqolgandagina jamoaning chempionlik yoʻlida toʻsiqlar paydo boʻladiganligi haqidagi fikrlar akademikaga hech qanday aloqasi yoʻq.