Bunyodkor uchun tactical joyida atigi 5-o'rin nechun shunday ekan?
Nima degan bu yildan-yilga bir xil taktika bilan o'ynamoq? Bunyodkorni hozirgi mavsumda ham o'tgan yillardagi singari LWLLW formasi boshqa narsa ko'rsatmaydi — barqarorlikdan zo'riqish. Yana bir bor o'tinayotgan bu pattern qaysi taktikani tashkil qiladi? Klassik 4-4-2 bo'lishi mumkin, ammo qancha vaqt bu tuzilma ularni muvaffaqiyatga olib keladi?
Masalan, chempionlikka da'vogar jamoalarni ko'rib chiqing: jamoa butunlay tashkil etilgan, yuqori intellektli o'yinchilar bilan to'la. Bunyodkor uchun esa bu taktika vaqtinchalik yechim bo'lib qolmoqda — mavjud tarkibni yaxshi joylashtirish uchun qo'llanmoqda. Yana bir nuans — bu strukturani ishlab chiqish uchun vaqt va tajriba kerak, ammo jamoa o'zgarishlardan qo'rqadi.
Ha, ammo raqamlar shuni ko'rsatadiki, 5-o'ringa erishish uchun asosiy omil - hujumda samaradorlik. 48 ta gol urgan jamoa himoyaga esa 40 ta gol oʻtkazib yuborgan. Bu nima degani? Ya'ni, jamoaning asosiy muammosi hujumda tashkilot yetishmovchiligi. Taktikani o'zgartirgan holda ularning asosiy vazifasi maydon ustidan nazoratni olish va golga yaqinlashishni yaxshilash bo'lardi. Misol uchun, 4-3-3 kabi taktikani sinab ko'rish — qancha foyda keltiradi?
Qisqacha aytganda, taktikaning barqarorligi ularni yaxshiroq natijalarga olib kelmasligini ko'rishimiz mumkin. Bu yerda asosiy masala - jamoaning tarkibi va o'yinchi sifati, taktikani almashtirish esa ikkinchi darajali yechim bo'lib qolmoqda.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Xo'sh, omad bilan ham, reytingda 5-o'rinni egallagan bunyodkorliklar uchun bunday mavsum tugagandan keyin birinchi narsa qalamlarni o'chirib, shunchaki sport televideniyesidagi biror murabbiyga: "Yana bir bor LWLLW patterni... bilan 40 ta gol oʻtkazib yuborilganini ko'ryapsizmi, shundaymi?" – deb hayron bo'lib qolaman. 13 magʻlubiyatning asosiy sababi o'yinga kelmagandir. Bu patternda yotgan vaqtinchalik yechim bilan boshqa narsani kutilish mumkin emas edi.
Gollar o'rtasidagi +8 farqiga qaramay, asosiy nuqta shundaki, bu formadagi jamoalar uchun har doim ham yutishlarning 30% dan kam boʻlmagan qismini tashkil etuvchi katta kamchilik mavjud. LWLLW patternida asosiy omil nega mag'lubiyatlar soni yuqori ekanligini tushunish uchun maydon ustidan nazoratni tahlil qilish kerak. Maydon ustidan nazorat 55% dan yuqori boʻlmagani uchun jamoa oʻz oʻyinida oʻzgarishlar oʻtkazishda jiddiy qiyinchiliklarga duch kelganligini koʻrsatadi. Bunday statistikada futbolchilar individual qobiliyatdan ko'ra jamoaviy muvofiqlikka koʻproq bogʻliq.
Shuni ham hisobga olish kerakki, bu patternda o'yinlarning oʻrtacha toʻplar soni 2-1 dan koʻproq boʻlmaydi, bu esa hujumdagi tashkilot yetishmovchiligini isbotlaydi. Misol uchun, agar jamoa 4-3-3 taktikasiga oʻtishga qaror qilsa, ular oʻzlarining oʻyinlarini yuqori darajadagi nazoratga olib chiqishlari va maydonning oʻrta qismidan foydalangan holda himoyani mustahkamlashlari mumkin. Qisqasi, bu taktikani sinab ko'rish uchun asosiy sabab — maydon ustidan nazoratni oshirish va hujumda tezkor kombinatsiyalarni tashkil qilishdir.
Buning uchun esa murabbiy va oʻyinchilar oʻrtasidagi kommunikasiya ancha muhim bo'ladi, chunki hozirgi holatda ular oʻzlarining taktik yondashuvlarini yaxshilash uchun zarur boʻlgan tajribani toʻplamagan.
Kontekst yalang'och raqamdan ustun.
ozgina payog'lanibdi ekanman, yaqindan kuzataman
yigitlar, men bu LWLLWni yaxshi bilaman — 90-yillarda guvoh bo'ldim, gvardiyachilar bilan, nafaqat bunyodkorliklar, olimpiyaliklar ham shunday formani o'ynashardi, vaqtinchalik yechim sifatida. lekin shuni aytaman: bu patternning o'ziga xos "maxfiy" yo'li bor — bu shunchaki tasodif emas, balki murabbiy sifatida o'yinlarni o'qish uslubining bir qismidir. sababi, LWLLWda asosiy narsa nega mag'lubiyatlar juda ko'p? boshqa jamoalar bilan teng harakat qilganida, ular ancha ko'proq gol o'tkazib yuboradilar. chunki patternning o'zi "o'ng tomonda qulaylikni" yaratadi — o'yinga kelmayotganlar uchun va organizatsiya yetishmovchiligi bilan.
lekin men shuni ko'rdim: agar jamoa taktikasini yaxshilashga vaqt bersa va ularni maydonning o'rtasidan foydalana olishlarini o'rgatsa, bunda 4-3-3 katta foyda keltiradi. chunki bu patternda o'yinchilarning kommunikatsiyasi ancha muhim bo'ladi. misol sifatida, men shu bilan birga Sovetlarning "Dinamo Kiev"ini eslayman — ular boshqa sistemaga oʻtib, davlatning eng yaxshi o'yinchilarini yig'ib, uzoq vaqt ustida ishlashlari natijasida Sovet kubogida to'xtovsiz g'alaba qozonishardi. bu erda asosiy omil — murabbiyning iqtidori va o'yinchilarning moslashuvchanligi edi.
bunday umuman olganda, LWLLWni asosiy nuqsoni — bu sizning aytganingizdek, himoyadagi tartibsizlikdir. bunday patternda jamoalar uchun maydon ustidan nazoratni olish juda qiyin, chunki ular o'yinga kelganida ham, kelmaganida ham o'zlarining joylaridan yuqori chiqishadi. bunday vaqtlarda gollarni o'tkazib yuborishlar ko'payadi. o'z tajribamdan aytay: men shunday jamoalarda o'ynaganman, ularning asosiy muammosi — maydonning o'ng tomonidagi bo'shliqlarni o'rab olmay, guruhlashishni bilmasliklaridadir.
shuning uchun men bunyodkorliklarga shuni maslahat beraman: asosiy narsa — murabbiy va o'yinchilar oʻrtasidagi kommunikatsiyani yaxshilash va yangi taktikani sinab ko'rishga vaqt ajratish. chunki hozirgi holatda ularning asosiy kamchiliklari — bu tashkilot yetishmovchiligi va individual qobiliyatdan ko'ra jamoaviy muvofiqlikning yo'qligidadir.
kelajakka qarab, agar ular asosiy tarkibni yangilashga vaqt topa olishsa va taktikasini haqiqatan oʻzgarsa, ularni 3-4-o'ringa ko'tarish mumkin. lekin vaqt kerak. bu oson ishlanmaydi.
Bunyodkorning 5-o'rin va LWLLW shabloni qayerdan kelib chiqdi? Haqiqat shundaki, ular 49 ochko bilan 5-o'rinni egallashgan, ammo buni taktik barqarorlik deb hisoblash mumkinmi? Bir tomondan, 48 ta gol urgan va 40 tasini o'tkazib yuborgan jamoa haqida gapirish mumkin — bu ko'rsatkichlar orqasida nima yotadi?
Aslida-chi, 13 mag'lubiyatning asosiy sababi oʻyinlarga kechikishlar yoki shaxsiy qiyinchiliklar bilan bogʻliq boʻlsa kerak. Sabab shundaki, LWLLW patterni davomida jamoalar oʻyinlarga vaqtida yetib kelishning asosiy muammosini boshdan kechirayotgani koʻrinadi. Misol uchun, bunyodkorliklar oʻrtacha toʻplar soni 2-1 atrofida boʻlganligi shundan — bu koʻrsatkich boshqa yuqori darajadagi jamoalarga nisbatan ancha past. Shuning uchun ham, 4-3-3 kabi boshqa taktikani sinab koʻrish haqiqatda foyda keltiradi.
Oʻzgartirishlar samarali boʻlishi uchun vaqt talab qiladi. SherzodNasaf aytganidek, taktikani oʻzgartirishning asosiy sababi maydonning oʻng tomonidagi boʻshliqlarni toʻldirish va jamoaviy kommunikatsiyani yaxshilash. Qisqasi, yangi taktikani sinab koʻrish uchun asosiy yoʻl — bu faqatgina kommunikatsiya va tashkilot yetishmovchiligini hal qilishdan boshlanishi mumkin.
Ogʻir mavsum boʻldi, shuning uchun birinchi narsa: 49 ochkoga qaramay 5-oʻrin hech kimning qoʻliga medal topshirmaydi, bunyodkorliklar uchun bu statistikadagi boshqa yuz ta nuanslar bilan birga yuk edi.
Bu yerda asosiy ziddiyat shundaki — raqamlar aslida Buzurgmirni himoya qilish yoʻli bilan yuqori oʻrindan voz kechishga olib keldi. 48-40 koʻrsatkichi koʻrinishi mumkin boʻlgan konstruktivlikdan koʻra qandaydir vaqtinchalik taktik moslashuv natijasi. Ya’ni, ular soʻnggi 10 yil davomida taktikasini oʻzgarmasdan ishlatayotgan boʻlsa-da, aslida bu usul ularni maydonning oʻrtasida toʻplanib olishdan mahrum qildi. SherzodNasafning gapiga qoʻshilsam — LWLLW patternida oʻng qanotdagi boʻshliqlar vaqt oʻtgan sari ochilib boradi, chunki qarshi tomon shunchaki bu "taniqli" usulga oʻrganib qolib, harakatlarini moslashtira oladi. Ularning oʻrtacha toʻplar soni 2-1 boʻlishi ham shundan: oʻzaro pozitsiyalar buzilib, kontrollarni yoʻqotish natijasi.
Shuni ham eʼtibor qilish kerakki, Buzurgmirning asosiy aybi oʻyinlarga kechikishlar bilan bogʻliq emas — ularning 13 magʻlubiyatining sababi asosiy tashkilot yetishmovchiligida. Haqiqatan, ular maydon ustidan nazoratni 55% dan yuqoriga koʻtarishda qiynalgan, bu esa jamoaviy kommunikatsiya va individual qobiliyatdan koʻra guruhlashuvga urgʻu beruvchi murabbiyga qaramlikni ochib beradi. TahlilFCning aytganidek, ular oʻrtacha toʻplar soni 2-1 boʻlsa, boshqa yuqori darajali jamoalar uchun bu koʻrsatkich 3-1 yoki undan yuqori. Demak, tushunarli tuzatish yoʻli — bu murabbiy va o'yinchilar oʻrtasidagi muloqotni qayta koʻrib chiqish va vaqt ajratish.
Qisqacha aytganda, bu taktikaning oʻzidagi muammo emas, balki uni qanday qoʻllashidagi yomonlik. 4-3-3ga oʻtishning oʻzi foydali boʻlishi mumkin, ammo asosiy yoʻl — bu tashkilot va kommunikatsiyani mustahkamlash, SherzodNasafning Dinamo Kiev misolida koʻrsatganidek. Agar ular shunday qila olsalar, kelajakda yuqori oʻrinlarga intilish real boʻladi.
xG > hissiyot.