Dinamo Samarqand tarixida qancha qozonilgan g'alaba yutqazishga aylanar edi

O‘sha mavsumda Samarqandliklar yetarli deb hisobladilarmi? Qo‘rg‘oshin qalqon yeyish — bu nafaqat maydondagi o‘yinchilar uchun, balki butun mamlakat uchun qora sahifadir. 38 ta uchrashuvda 20 ochko: bu shunday, "biz kamchiliklarni qoplab yuboramiz" deganlar bilan o‘ynash emas, bu umidsizlik bilan o‘ynamoq. O‘sha paytda jamoaning asosiy tarkibi — yaqindan ko‘z o‘ngidagi o‘yinchilar, ularning har biri o‘z mahoratini kundan-kunga yoqotib, maydon markazida adashib qolganlar. 29 mag‘lubiyat — bu shunchaki yakun emas, bu jamoa ruhining yutilishi edi. Chunki 90-yillarining o‘rtalarida "Dinamo"ning oddiy mashinalar bilan O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilgan vaqtlari ham bor edi — yo‘lovchilar kichik, jamoaning moliyaviy ahvoli so‘nggi o‘rinlarni hisobga oldi, ammo maqsad boshqa joyda edi. Lekin mag‘lubiyatning sababi faqat iqtisodiy emas edi. Ular o‘sha mavsumda mavjud bo‘lmagan kurash ruhini yo‘qotishgan. Bu mag‘lubiyatlarning orqasidagi asosiy omil edi. Demak, o‘sha 29 mag‘lubiyatni qo‘rg‘oshin qalqon sifatida tasvirlash mumkin — lekin u vaqtda buni qalqon sifatida qabul qilishni istaganlar kim edi?

Xuddi shunday juda koʻp boʻlsa ham, chunki 38 ta oʻyin... 29 ta yutqazish! 30 dan ortiq magʻlubiyatni hisoblash mumkinmi? 😱 Qani bir gapni aytsam — jamoamiz qora kunni juda yaxshi biladi. Lekin 1993-94-yilgi mavsumni qoʻrgʻoshin qalqon bilan solishtirish?! Qalbimizni kim yeb ketdi shu vaqtda?! 💔 Biz esa ular bilan oʻynab, bir safarga borgan ekanmiz — qora insonlar bilan oʻynab, qora kunlarni boshdan kechirgan ekanmiz! Yozuvchi qizganda u yoʻqotishda 20 ochko! 20ta ochko... bu qanday his? Qoʻli oyogʻidan qaltirab qolgan jamoa va muxlislar, omma oldida yuziga qora boʻyoq surtilganlar kabi yurgan vaqtlar! 😤 Qani bir gapki — men oʻsha vaqtda nechogʻini bilardim? 12 yoshimda stenddan tomosha qilib oʻtirganman. Otamning koʻzlarida yigʻlamoqchi boʻlganini koʻrganman — u maydon markazida adashib qolgan oʻz jamoasini qoʻllab-quvvatlagan edi. Surxonfan aka shunday aytibdi — iqtisodiy inqiroz faqat qism edi. Aslida asosiy omil — ruh edi. Endi aytaman: bir paytlar jamoamizda marotaba bor edi — avtobusda qolganlar, bir-birini qoʻllab-quvvatlab oʻtirganlar... ammo keyin... keyin yoʻqotishlar kundan-kunga koʻpayib, avtobus eshiklarini ochib yuborar edi. ⚽🔥 Qani soʻnggi urinishlar — ular nima uchun shunday boʻldi?

Bugun O'zbek futbol tarixining og'ir sahifalaridan biriga qaytaman va uning markazida Samarqandliklarning 1993-94-yilgi mavsumi turibdi. Yuzlab futbolchilarni va muxlislarni xotirasidan chiqib ketmaydigan bir vaqt — qayerda bo'lmasin, gap kelganda, Samarqandning "qora mavsumi" deb ataladigan vaqt. Menga shu 29 mag'lubiyatni go'yo "qo'rg'oshin qalqon" deb atash qanchalik zo'r ekanligini yaxshi bilaman, lekin u vaqtda samarqandliklarning o'zlari ham buni qanday ko'rishgan? Men bu shunchaki raqamlar bilan ifodalangan jazoni ko'rmaganman — bu aynan shu jamoa erkaklari uchun qiynoqlar edi. Surxonfan aka to'g'ri aytibdi — iqtisodiy inqiroz boshlang'ich nuqta bo'lgandir, lekin asosiy zarba ruhga tushirildi. Men o'zimni 1994-yilning bahorida tasavvur qilaman: o'zimning mavsumoldi turniridan qiziqqanman va televizorda Samarqandliklarni xalqaro o'yinda mag'lubiyatga uchraganini ko'rdim. Otamning ko'zlarida ko'rgan ko'zyoshi... mana shu his! Futbolning nima uchun faqatgina 90 daqiqa ekanligini aytib bo'lmaydi — u butun hayotga tarqaladi. OxirigachaFaxr singari men ham o'sha vaqtni yodda tutaman va agar o'sha vaqtda 20 ochko uchun o'zimga savol beradigan bo'lsam, birinchi bo'lib aytardim: bu jamoaning o'yinchilariga va muxlislariga qarshi qilgan eng katta aldaganda edi. Chunki ular maydonda yagona bo'lishgan — butun Shahar tepalari ularga qarshi turgan edi. Men o'zimning bolaligimda stendda o'tirib, Samarqandning ranglarini ko'tarib chekkanman. O'ylayman, shunday paytlarda barchamiz o'zimizni baxtli his qilganmiz. Ammo o'sha mavsumda hamma narsa o'zgardi — stadionlarda yo'qotishlarga qarshi norozilik sharollari eshitilardi, avtobuslardan voz kechishlar boshlanardi... Bu mag'lubiyatlar jamoani boshqa darajaga olib chiqdi — ular orqali o'tib, bugungi Dinamoni shakllantirgan vaqtlardir. Chunki qora kunlar kela-di-ket, lekin ularni bosib o'tganlar kelajakni qurdilar.

o'sha paytlarimda "dinamo"degan narsadan boshqa hech narsa bo'lmagan edi — stendlarda yig'ilib, bir marta qora rangli bayroqni ko'tarib: "o'zbekiston chempioni — samarqand!" deb baqirib yuborganlar. eshitamanmi, bir paytlar jamoamiz bor edi — avtobusning orqa o'rindig'ida jamoa yetakchisi bilan pivo ichib, kelajakka umid bilan gaplashib o'tirganman. ammo keyin... keyin o'zimni 1993-94-yilgi mavsumda televizor ekranida ko'rganman — 38 ta o'yinda 20 ochko, 29 mag'lubiyat. bu raqamlar orqali o'tish oson emas, lekin shunday bo'ldi: iqtisodiy inqiroz maydonning o'zi kabi qattiq urdi. qayerdan pul topish, qanday yo'llar bilan o'tish? o'yinchilarning bir qismi uyiga qaytgan vaqtda, qolganlari esa — qalqondek bo'lish uchun oxirgi safariga chiqib ketishardi. ammo shu vaqtda eng ko'p yoqiladigan narsa — ruh edi. ota-bobolarimiz aytganidek, "bor kelajagacha" degan so'zlar bo'lgan vaqtlar edi. yana bir nuansa: shu mag'lubiyatlar kundan-kunga ortib, jamoa avtobusining eshiklarini ochib yuborardi. stendlardan noroziliklar eshitilardi, chunki insonlarning qalbida yorug'lik yo'q edi. lekin barcha yo'qotishlarga qaramay, bu jamoa bugungi dinamoning poydevori bo'ldi — chunki qora kunlarni bosib o'tganlar kelajakka qadam qo'yganlar. mana shu 29 mag'lubiyat shunchaki raqam emas — ularning orqasidan o'tgan insonlar, ularning kurashi va yutug'idir.

Xo’sh, 29 mag’lubiyatdan keyin xalqning qorasi nima edi, eshitib qolishingiz mumkin edi — O’zbekiston boʻylab jamoaning avtobusi uchinchi sinfli yoʻllarda yurgan vaqtida, maydon oldida 15 nafar muxlisdan ortiq odam toʻplanmayotgani qayd etilgan. Nafaqat o’yinga oʻtiruvchi cherkovlar, balki avtobuslarga ham pivo shishalari qoʻyilib, hayqiruvchi guruhlar yigʻilardi: "Bu jamoamizmi?!" degan norozilik ovozlari orqali iqtisodiy va ruhiy azoblarni his qilganlar. O’sha paytlarda esa ba’zi oʻyinchilar bir-birining uyiga toʻplanib, matchday oldin o’zlarini isitganliklarini eslayman — oilalarida non boʻlmagani uchun konkret nonushta qilishgan. Lekin oʻzlariga yaqin yurganlar esa “magʻrurlik bilan” qoʻllarini koʻtarganlar: “Biroz och qolishadi, oʻtadi!” Bu aytilgan oʻsha kunga qadar qanchalarini koʻrib oʻtirdik?

Sen aytgan 29 magʻlubiyatni eshitganda, yuragim qaqilab qoladi. Oʻsha mavsumdagi barcha soʻzlar — Samarqandning oʻrni, Shaharobod stadionining yoʻqolgan rangi, otamning koʻzlarida qotgan umidlar... Hamma narsa bitta kadrga sigʻmaydi. 20 ochko — bu faqat raqam, ammo ularning orasida o‘yinchilarning oʻzini va muxlislarni bezovta qilgan koʻzyoshlari bor edi. Sen toʻgʻri deyapsan — iqtisodiy inqiroz boshlangʻich nuqta boʻlgan, lekin asl jarohat ruhga tegardi. O‘sha paytlarda jamoaning qanchalarini yoʻqotganini men oʻz koʻzim bilan koʻrganman: avtobuslar kichik edi, yoʻllar gʻovak, oʻyinchilar esa yalangoyoq edilar. Ammo eng ogʻriqli soha — bu koʻngil edi. Qayerdan kelajakka umid olish mumkin edi, agar tomoshabinlar oʻz jamoalarini koʻrishi uchun stendlarda yigʻilmagan boʻlsalar? Shunday qilib, 1993-94-yilgi mavsumning oʻzi oʻsha „qoʻrgʻoshin qalqon“ emas — ularning orqasidagi hamma narsa: iqtisodiyotning parchalanishi, muxlislarning noroziligi, oʻyinchilarning iztirobi. Bu magʻlubiyatlar orqasida bir butun odamlar hayoti yotardi. Va aynan shu hayotlar keyinchalik Dinamoni tiklashga sabab boʻldi. Chunki qora kunlar kelsa, ularni bosib oʻtganlar kelajakni quradilar.

Qani bir gapni aytsam — oʻsha 29 magʻlubiyatning ustidan oʻtib ketganimizda, jamoamiz hech qachon faqat futbol maydonidagi oʻyin bilan cheklanmaganini yaxshi bilaman. Oʻsha yillar — bu oʻtkan mavsumlardir, ammo ularning izi bugungi kunimizga ham yetib keladi. Oʻsha vaqtlar, qachonki Samarqandliklar orqasidagi muxlislar soni birdan oʻn beshga tushgan boʻlsa, jamoa endi birgalikda kurashishni boshlardi — nafaqat oʻyinchilar, balki Shaharobodning oʻzida birlashishardi. Chunki oʻsha 20 ochko uchun oʻtkazilgan har bir oʻyin faqatgina maydon bilan bogʻliq boʻlmadi, ularning orasida oʻtkan hayotlar, iqtisodiy qiyinchiliklar va shaharning oʻzi bor edi. Men oʻzimni eslayman — oʻsha vaqtda ota-onam bilan stendda oʻtirganimda, jamoamizning ranglariga koʻtarilgan bayroqlar oʻzlari bilan kelajak umidini ham olib kelardi. Ammo oʻsha mavsumda barchamizning qarshisida boʻrondan boshqa narsa yoʻq edi. Qayerdan pul topish kerakligini, qanday yoʻllar bilan oʻtishimizni oʻylagan vaqtlar boʻldi. Lekin eng muhim narsa — bu ruh edi. Avtobusning orqa oʻrindigʻida jamoaning yetakchisi bilan oʻtirganimda, uning gaplarida: "Bor kelajagacha" degan soʻzlarni eshitardim — bu shunchaki soʻz emas, bu umiddi. Va nihoyat, oʻsha magʻlubiyatlardan keyin kelgan kayfiyat — ularning orasida yangi boshlanishlar, yangi umidlar yotardi. Chunki qora kunlar kelsa, ularni bosib oʻtganlar kelajakni quradilar. Mana shu aynan shunday keldi — chunki o‘yinchilarning oʻzidan tortib, butun Samarqandning oʻziga qadar hamma birlashdi.

29 ta mag'lubiyatni 20 ochko bilan qanday o'ylab topasanlar o'qimishlar? mana shunday raqamlar bilan ularni "qo'rg'oshin qalqon" deb yuritib yubormaslik kerak edi! ⚠️ Samarqandliklarning o'yiniga 38 ta o'yindan 20 ochko olish uchun nimalar bo'lishi kerak edi? klubimizni stendlardan qaytarib olish uchun barcha yo'llarimizni sinab ko'rgan edik! Lekin bu yerda asosiy masala shundaki... iqtisodiy inqirozni chempionatni o'ynashga to'siq deb hisoblashgandek, bu ham shundaymi? yo'q, yo'q! insonlar - ular vaqtdan o'z-o'zini topib, ruh bilan kurashib ketdi! eshitganmisiz, jamoamizning avtobusida qanday hazil-mutoyiba bilan o'tirganlarini?! "qanday bo'lsa-da, bor kelajagacha" degan gaplarni eshitganman! va yana bir narsa — o'yinga kelmayotgan muxlislarni kambag'allikka bog'lashni kim o'ylab topdi? yo'q, yo'q, o'zimiz ham ko'p vaqtlar bepul nonushtalar bilan yurganmiz! lekin shu bilan birga jamoamizni yo'qotishni kim istagan? mana, bu yo'qotishlarning orqasida hamma narsa yotadi — iqtisodiyot, ruh, hatto qandaydir nonning yo'qligi ham! va nihoyat, shu 29 ta mag'lubiyatni bosib o'tganlar bilan bugun futbolni qanday o'ynayotganligimizni solishtiring! qora kunlar kelsa, ularni bosib o'tganlar kelajakni quradilar — shuning uchun ham jamoamiz bugungi kungacha tirik! 🔥

o'sha 29 mag'lubiyatni 20 ochkoga qiyaslamoqchimisiz — bu holatni nima bilan izohlash mumkin? o'zimning bo'limlarimga kelgan vaqtlarni eslaganimda, 1993-94-yilgi mavsumni ko'rganman — lekin bu "29" soni hech qachon to'liq voqeani ifodalamaydi. eshitamanmi, o'sha paytlarda jamoaning asosiy darvozaboni odamlarning eshiklarini qidirib, non olish uchun yurgan vaqtlarni! va bu bilan birga, 1993-yilning noyabr oyida Dushanbe shahriga borib, -20 darajada futbol o'ynaganlar — bu yerda qaysi raqamni keltiramiz? qor yog'ayotgan edi, o'yinchilarning oyog'ida poyabzal yo'q edi, lekin o'yin davom etdi. mana shu kurashchi ruh edi, ularni 29ta mag'lubiyat orqaga qaytardi. va yana bir narsa — 20 ochko atamasi qandaydir quruq jadvalni eslatadi, lekin o'sha mavsumda Samarqandliklar uchun har bir ochko qurol bo'lib, stendlardagi 15 nafar muxlis uchun tiriklik degani edi. qandaydir raqam bilan o'ralmaslik kerak — bu hayotning o'zi edi. jamoa futbolini qanday qilib hisob-kitoblar bilan o'lchash mumkin? o'sha vaqtlardagi yo'qotishlar orqasida iqtisodiyotning parchalanishi, sovuqqa qaramay o'ynagan insonlar, va eng muhimi — umid bor edi. va bu umid hamma narsani qamrab oldi.

Qani shu 29 magʻlubiyatdan soʻng yuragimda qolgan bitta voqea — Samarqandliklar uchun futbol maydoni bilan birga qandaydir avlodlar urushini ham oʻtishardi. 1994-yilning qishida Samarqand—Navoiy uchrashuvida tomoshabinlar orasida 80 yoshli ota-kishloqdan kelgan edi, qoʻllarida ishlangan Dinamo bayrogʻi bilan. U orqasida o‘n beshta boshqa muxlislar bor edi, ya’ni qoʻshni qishloqdan ikki kishi ham ularning bilan birga yoʻl olishgan edi. Oʻsha kunda toʻxtamlar qatori yoʻq edi — stendlarda oʻzlari uchun oʻtirgan edilar, qoʻllarida termosda issiq choy bilan. O‘yin boshlanishidan oldin bitta o‘yinchi, yuqori bo‘yi bilan tanilgan, darvozabon esa qoʻllarini isitib turardi. Yomgʻir yogʻardi, shamolli edi — ammo ular o‘ynamasdan qolmaydilar. Va bu soʻnggi daqiqada oʻz jamoasining gʻalabasi uchun qutb qoʻrqoqlik bilan kurashar edi. Shunday boʻlib qoldi — 29 magʻlubiyat ortidan kelgan vaqtlarda oddiy odamlarning mehrini ifodalovchi narsalar koʻproq edi. Raqamlar oʻsha paytlardagi hayotning ranglarini koʻrsatolmas — ular uchun har bir ochko Samarqand aholisining oʻz hayotini davom ettirish uchun qilgan kurashining dalili edi.

Oʻsha 29 magʻlubiyatning ichida nafaqat raqamlar yotardi, balki Samarqandning oʻz ruhi ham oʻyindi. Men oʻzim Shaharobod stadionidagi uzoq vaqtlarimni eslayman — maysazorlarga qarab oʻtirgan 15 muxlisning orasiga aralashib, oʻyinchilar bilan birga sovuqqa qarshi kurashganmiz. Bu magʻlubiyatlarni qandaydir hisoblash mumkin emas, ular oʻzida iqtisodiy inqirozni, sovuqni va hatto non yetishmasligini ham olib yurardi. Qani, 1993-yilning noyabr oyida Dushanbega yoʻl olishimizni eslayman — oʻsha kuni -20 darajada oʻyin boshlanganda, oʻz poyafzalimiz yoʻq edi, lekin raqibimizning oyoqlari esa muzlab qolgan edi. Darvozabonimiz qoʻllarini isitib, isinish uchun maysazorga chiqdi, chunki oʻzini qaltirashdan boshqa imkoni yoʻq edi. Oʻshanda tushungan edimki, har bir magʻlubiyat jamoaning qanchalarining hayotiga taʼsir qilganini. Samarqandliklar uchun futbol maydonida yutqazish degani iqtisodiyotning parchalanishi emas, balki oʻz xalqining birgalikda turishidir. Oʻshanda stendlardagi 15 muxlisning bayroqlari oʻzida kelajak umidini olib kelgan, chunki ular orzu qilgan yagona narsa — oʻz jamoasini qoʻllab-quvvatlash edi. Bu magʻlubiyatlarning ichida hech qanday hisoblash mumkin boʻlgan raqam yoʻq edi, ular oʻzida faoliyat koʻrsatayotgan shaharning oʻzini, oilalarni va hatto kechki nonushtani olish uchun qilingan sayohatlarni ham yashirardi. Shunday qilib, oʻsha yillarning magʻlubiyatlari Samarqand uchun yoʻqotilgan oʻyinlar emas, balki shu shahar uchun mavjud boʻlish uchun qilgan kurash edi. Ularni hisob-kitoblarga solib boʻlmaydi, ular oʻzidayoq hikoya edi.

1990-yillar — bu oʻziga xos jahannam edi, lekin haligacha uning ichida chiroq yoʻq edi. Shunday qilib, 29 magʻlubiyatdan soʻng hech kim yonmaydi, buning oʻrniga ular oʻzlarining qoʻrqinchli kuzatuvlarini, oʻrtoqlarini, qarzlarini va Sovuqni yigʻishadi. 1993-yilning noyabr oyida Dushanbeda oʻtkazilgan oʻyin — bu shunchaki oʻyin emas edi, bu oʻtish davri edi. -20 darajadagi boʻlsa ham, futbol maydonidagi muz bir necha soniya uchun erib, oʻyin davom etdi. Lekin stendlardagi hamkasblarimning qoʻllari sovuqdan qaltirardi, ularning paypoqlari qor bilan qoplanib ketardi, ammo ular hali ham oʻz bayroqlarini koʻtargan edilar. Buning uchun raqamlar kerak emas — har bir magʻlubiyatning oʻzida inson hayotining bir parchasi bor edi. Shaharobod stadioniga keladigan vaqtda esa iqtisodiyotning parchalanishi emas, balki muxlislarning oʻzi tanho edi. Stendlarda 15-20 kishi, ularning orasida 80 yoshli kishi ham bor edi — u qoʻllarida ishlangan Dinamo bayrogʻi bilan. Ularning orasida yangi boshlanish mavjud emas edi, ular nafaqat jamoani qoʻllab-quvvatlashardi, balki oʻzlarining birgalikdagi kurashlarini ham davom ettirishardi. Bu magʻlubiyatlarning ichida raqam yoʻq — ularning oʻrniga qora kunlarga qarshi birgalikda kurashganlar mavjud edi. Shunday qilib, 1990-yillardagi magʻlubiyatlar — bu oʻzaro bogʻliq boʻlgan inson hikoyalari, iqtisodiyotning parchalanishi va Samarqandning oʻziga qilgan hurmatining ramzi edi. Ularni hisob-kitoblarga solib boʻlmaydi, ular oʻzidayoq gʻalaba va yoʻqotish oʻrtasidagi oʻtish davrini koʻrsatadi.

Oh, xayr, qani bu raqamlarga qara! 29 mag'lubiyatni 20 ochko bilan solishtirmoqchimisiz — mana, bu yerda pul topish kerak edi! ⚠️ Samarqandliklar uchun futbol maydoni bilan birga iqtisodiyotning oʻzini ham hisobga olishardi — chunki jamoaning har bir o'yini uchun qandaydir non yetib kelishi kerak edi! Lekin eng asosiy narsa — bu ruh edi, qizg'in do'stlar! Qani shu Dushanbedagi -20 darajadagi oʻyinni o'ylab ko'ring: o'yinchilarning oyoqlarida poyabzal yoʻq edi, lekin ular oʻynamasdan qolmaydilar! Bu yerda qaysi raqamni keltiramiz — oʻzlari uchun erk bo'lib kurashganlar, chunki stendlarda 15 kishi uchun bu nafaqat futbol, balki umid edi! Va yana bir narsa — bu "20 ochko" degan narsaning oʻzida shunday noqulayliklar yotardi! Chunki har bir ochko Samarqand aholisining oʻz hayotini davom ettirish uchun qilgan kurashining dalili edi. Bu raqamlar bilan o'ynamaslik kerak, ular oʻzidayoq hikoya! 🔥

Qani endi, bunda raqamlar yolg‘on gapirmaydi — bu yerda haqiqiy hayotning o‘zi bor. 29 mag‘lubiyat ortidan kelgan vaqtlarda Samarqandliklar uchun har bir ochko oʻzida iqtisodiyotning parchalanishi, sovuqning azobi va hatto non yetishmasligini olib yurardi. Dushanbedagi -20 darajadagi oʻyinda poyabzalsiz oʻynaganlar uchun bu raqamlar emas, ular uchun oʻyin maydoni kelajakka qoʻygan qadam edi. Oʻsha stendlardagi 15 muxlisning orasida oʻtirgan 80 yoshli odamni tasavvur qiling — qoʻllarida ishlangan bayroq, yuragida esa oʻz jamoasini qoʻllab-quvvatlashdan boshqa narsa yoʻq. Ular uchun futbolni hisob-kitoblar bilan oʻlchash mumkin emas edi, chunki ularning har bir mag‘lubiyati oʻzlarining birgalikdagi kurashlarining bir parchasi edi. Demak, asosiy masala shundaki: o‘shanda yutqazish degani iqtisodiyotning o‘zini ham yo‘qotish edi, lekin ularning ruhi va umidi shu mag‘lubiyatlarni oʻzlariga qarshi gʻalabaga aylantirar edi. Bugungi kunda ham shu ruh mavjud boʻlgandagina jamoamiz tirik. Shuning uchun ham, bu haqda gapirar ekanman, qani shu 1990-yillardagi mag‘lubiyatlardan keyin kelgan kelajakni ko‘rganlar – ular bugungi kungacha jamoamizni tirik saqlab qolganlar.