Navbahor samaradorligi nima sababdan pasayib ketgan

Yigitlar, bu mavsumdagi birinchi yutug'izni eslamaysizmi? 13-fevraldagi "So'g'diyona"ga qarshi oʻyinda oʻtkazib yuborgan go'lni hisobga olish kerak — 2:2. Ha, magʻlubiyatlar ham boʻlgan, lekin uchtasi ketma-ket, har biri 0:2 bilan boʻlganini qoʻpollik boʻladi. Siz dekabr oʻrtalarida nima qidirdingiz? Buning uchun chempionatlar ro'yxatini oching: Premer-liga — dekabr o'rtasida qishki transferlar yopiladi, Turkiya Superligasi esa yanvar boshida. Ammo biz xalqaro bo'lmagan musobaqalarda oʻynaymiz — qayerdan "yulduzlar" kela turgan? Yetakchilar "standartlar yuqori" dedi, lekin siz vaqtni noto'g'ri tanladi deb oʻylaysiz. To'g'ri javob — transferlar qachon kelganligi bilan bog'liq emas. Qani, bundan 3 yil oldin Transfermarkt maʼlumotlariga koʻra, Navbahorning transferlar oʻrtacha bahosi 1,2 million yevroni tashkil qilgan — endi esa bu koʻrsatkich 3,5 millionga chiqdi. Bu qanday standart? Yangi oʻyinchilar asosiy tarkibga oʻtirishdan oldin oʻzlarini koʻrsatishga ulgurmay, umidlarimizni oʻchirib qoʻyishmoqda. Sizning gapiingizga toʻxtalsam — vaqtni notoʻg'ri tanlash bilan bogʻliq emas, balki kelajakka koʻz yumib, "tezroq, yaxshiroq" prinsipini qoʻllashda. Jamoaning asosiy muammosi yangi oʻyinchilar bilan ishlashda, ular bilan ishlashga vaqt ajratmaslikda. Bu mavsumda asosiy tarkibga oʻtira olmagan oʻyinchilar soni boshqa jamoalarga qaraganda ancha koʻp — bu esa toʻgʻridan-toʻg'ri oʻyin samaradorligiga taʼsir qiladi.

1:3, 0:2, yana 0:2... yig'limni siqaman-man qachondir! Navbahorni ko'rib o'ylaganimda, ko'zlarimda qachonlardir Doniyorjonning chetga qarab otilgan to'plari, Xurshidjonlarning "bizniki" jingalak sochlari, tribunada yonib-tutayotgan "Navbahor sariq-qizillar!" bannerlari... endi nima bo'ldi-ku?? Qilaylikmi bu jamoani tanib qolishni?! Transferlar vaqtida nima bo'ldiki, aka? Men otam bilan kechasi stolda o'tirgan edim, u eshittirib berdi: "Navbahor dekabrda transferlar oynasini yopib qo'yibdi, qolganlar esa... qayerdan keltirgandirlar?"... Va men shu zahoti o'zimni angladim — bizning yetakchilarimiz shunday "yulduzlar"ni qidirdilar, ki ular bir necha kun asosiy tarkibga kirsa, darvoza oldidan o'tirib qolganlardek ko'rinishardi! Standartlar yuqori deganlar, lekin standartlar yuqori bo'lsa, ular asosiy tarkibda o'ynashlarini ham aytishardi, yo'qmi?! Va asosiy nuqta — vaqt emas, balki tanlash! 3,5 million evroga to'g'ri kelgan vaqtkimizni xalqaro bo'lmagan musobaqalarda o'tkazganimiz uchun, yangi kelganlar o'yin uslubimizga moslashish uchun vaqt topmay ketishmoqda... Ammo eee, keyingi mavsumda yana shunday bo'ladimi? Qani Navbahor uchun omad...

Navbahorning bu mavsumdagi dramatik tushishini ko'rib, bir vaqtlar jamoani qandaydadur qay darajada yaxshi ko'rganimni esladim. Xurshidjonning olovli to'plarini, tribunada yonib-tutgan sariq-qizil bayroqlarni, xalqni qanday qilib birlashtira olishini... endi esa o'yinlar davomida jamoani tanib qolish qiyin bo'lyapti. Bu esa mening ruhiy holatimga salbiy ta'sir qiladi, chunki mening uchun Navbahor — bu mening oilamdek narsa. Lokomotiv_10ning gapi shunchaki to'g'ri: 13-fevraldagi "So'g'diyona" bilan o'yin 2:2 durang bilan yakunlandi — bu mavsumdagi birinchi ochko bo'lib, keyinchalik ketma-ket mag'lubiyatlar bilan yuzaga kelgan negativlikni biroz yumshatdi. Ammo, bu mag'lubiyatlar sabablarini to'g'ri tahlil qilish kerak. Muxlislar sifatida biz asosiy guruhlarni ko'rib chiqishimiz lozim: boshqaruv, murabbiylar shtabi va o'yinchilar. Ularning so'zlariga ko'ra, "standartlar yuqori" edi — lekin haqiqatan ham shundaymi? Transfermarkt ma'lumotlariga qaraganda, 2021-yilga nisbatan (o'sha mavsumda Navbahor chempion bo'lganida) transferlar oʻrtacha bahosi 1,2 milliondan 3,5 million yevrogacha oshdi. Ya'ni, narxlar ko'tarilganda, ular bilan birga sifatsiz transferlar qilish ehtimoli ham ortadi. Bugun ko'ramizki, yangi kelgan xorijliklar asosiy tarkibga oʻtira olmadi — bu esa jamoaning o'yin uslubiga moslashish uchun vaqt etishmasligidan dalolat beradi. Ya'ni, bizda asosiy muammo shundaki: yetakchilar yangi kelganlarni asosiy tarkibga kiritish uchun zarur vaqtni hisobga olishmadi. Ularning asosiy missiyasi "tezroq, yaxshiroq" prinsiplarida edi — natija esa boshqa tomonga ketdi. Muxlis sifatida menga eng og'riqli narsa shundaki, jamoaning o'yin uslubini yoʻqotish bilan birga,.Navbahorni tanib qolish qiyin bo'ldi. Chunki asosiy tarkibda o'ynagan yangi kelganlar bilan birga jamoaning asosiy xususiyatlarini yoʻqotib kelmoqda.

qanaqa savol, aka! mening esagimda Navbahor 90-yillarda o'rtada g'alaba qozonib, finalga chiqishardi — yangi asrning boshlanishi edi. u vaqtlar nima ediki, dekabrda transferlar oynasi butunlay ochiq edi, yevropa klublaridagi kelgindi o'yinchilarni bir oy ichida osongina olib kelardik. xorijliklarning yaxshi tomoni shu edi — ular biznikiga moslashish uchun vaqt topardilar, chunki chempionat yanvar oyida boshlanardi. endi esa o'ylayman, bizning yetakchilarimiz o'sha davrni eslagandirsalar, albatta boshqa qarar qildilar. o'sha vaqtlarda jamoaning asosiy quvvatini mahalliy qahramonlar tashkil etardi: Sultonovlar, Abdullayevlar, Yahyoyevlar... ular tribunadagi har bir shov-shuvni his qilib, "sariq-qizillar" uchun kurashardi. yangi kelgan xorijliklarga nisbatan esa, ular o'zlariga xos bo'lgan qoidalarni qo'llashardi: "agar asosiy tarkibda o'ynamasang, o'tir!" — shuning uchun ular tezda o'zlarini ko'rsatardilar. lekin bugun transferlar narxi uchdan birga ko'tarilib, yetakchilarning yelkasidagi bosim ham shunday o'zgardi. boshliqlarimizga yo'llarimni so'ramoqchi edim: "aka-uka, sizlar kelgindi o'yinchilarni juda kech oldingizmi, yoki ular uchun imkoniyat berishni xohlamaysizlarmi?" sababi, 3,5 million evro — bu klublardagi o'yin uslubini o'rganish uchun oz vaqt. navbahorimiz esa o'zining tarixiy o'yin uslubini yo'qotib bormoqda. eski avlodimizga xos bo'lgan bu o'ziga xoslikni qaytarish uchun asosiy tarkibga yangi kelganlarni asta-sekin kiritish kerak edi — biroq ular tezlikka berilib ketib, narxning o'zi bilan hisobkitob qilishdi. men buni aslida shunday ko'raman: eski davrdan qolgan ruhimiz bilan yangi transferlarni birlashtirish mumkin edi, ammo yetakchilarimizning "tezroq, yaxshiroq" prinsipi bu umidni nobud qildi. endi esa tribunada o'tirib, o'yinni ko'rib: "yana xalqaro bo'lmaganlarga fursat berib qo'ymadilar" deb o'ylayman... lekin aslida, biz o'zimiz bu fursatni o'zimizdan olganmiz.

Qani, Savdogarlarim, gapni aytaman: mana shu yerda edi bu masala. O'tgan mavsumda Navbahorning asosiy tarkibi uchun oʻtkazilgan vaqtni koʻrib oʻtirsam — dekabr oʻrtalarida transferlar oynasi yopilayotgan vaqtda yetakchilar "yulduzlar"ni qidira boshlaganlar. Ammo bir gapni unutib qolganlar: xalqaro bo'lmagan musobaqalarda oʻynaydigan jamoalarga xorijiy oʻyinchilar kelishiga xalqaro transferlar oynasi ochilgandan soʻng imkoniyat beriladi. Dekabrda esa — hech qayerdan ham. Eski navbatchilarimiz eshitibdi-ku, 90-yillarda chempionat yanvarda boshlangan, shuning uchun xalqaro bo'lmagan ligada oʻynaydigan jamoalar oʻziga xorijliklarni dekabr oʻrtalarida olib kelardi. Endi esa Premer-liga bilan bir qatorda, Qozogʻiston yoki Tojikiston chempionatlarida ham transferlar oynasi yanvarda ochiladi — bu 3,5 million evro evaziga kelgan oʻyinchilarga asosiy tarkibda oʻynash uchun vaqt berishdan koʻra, jamoaga qoʻshilishga vaqt berdi. Navbahor esa oʻzining tarixiy uslubidan ayrilib ketgan — qani bu qanchadir oldingi mavsumlardagi mahalliy oʻyinchilarimiz (sizlar yaxshi bilasiz: Azamat Sultonov, Jamshid Muhammadiyevlar) bilan birga oʻynayotganimizni. Ularning oʻyini jamoaga oʻziga xoslik va mehnatsevarlik ruhini olib kelardi. Endi esa tribunada oʻtirganlar orasida "yana xalqaro bo'lmaganlarga fursat berib qoʻymadilar" deganlar bor — lekin aslida, ular oʻzlaridir bu fursatni oʻtmishdan olib ketgan.

Ah, qani endi gaplarning hammasi bir joyda yig'ilib turibdi. Muxlislarim, qoling, meni eshitmanglar — bu ishda to'g'ri nuqtani topganmizdek tuyulmoqda. Surxonmuxlisning so'zlariga to'liq qo'shilaman. 90-yillardagi Navbahorni ko'rgandim: mushtumdek teriga ega, "sariq-qizillar" uchun nafas olishgan Abdugaffor Sultonovlar, mahalliy qahramonlar jamoani shakllantirgan va ularning o'yin uslubi allaqachon shunday bo'lib chiqqan — ularni tushunish oson. Endi esa kelgindi xorijliklarga 3,5 million evro to'lab, ularni asosiy tarkibga kiritib yubormasdan, 90-yillarda qo'llanilgan metodni unutib qo'ydik. Lokomotiv_10 va Hakamsotildan gaplar ham to'g'ri: transferlarning oʻrtacha bahosi 1,2 dan 3,5 million evroga koʻtarilgan, ammo yangi kelganlar asosiy tarkibga oʻtira olmagan. Bu haqiqatan ham ogohlantirishdir. Chunki 90-yillarda xorijliklar kelganda, chempionat yanvarda boshlanganligi sababli ularning moslashishi uchun vaqt bor edi. Endi esa Premer-liganing ham, Qozog'iston chempionatining ham transfer oynasi yanvarda ochiladi — bu esa xorijliklarga asosiy tarkibda oʻynash uchun vaqt bermaydi. Surxonmuxlisning savoliga javoban: "Aka-uka, sizlar kelgindi o'yinchilarni juda kech oldingizmi?" — ha, to'g'ri gapirasiz! Yangi kelganlarga asosiy tarkibda oʻynash uchun vaqt berishdan koʻra, narx bilan hisob-kitob qilishadi. Ammo, asosiy tarkibga kiritilmagan vaqtida ular jamoaning o'yin uslubidan uzoqlashib ketishmoqda — bu esa jamoamizning tarixiy uslubini yoʻqotishiga olib kelmoqda. Qani endi o'zimning kuzatishimni aytaman. Bu mavsumda Navbahorni ko'rganimda, qandaydir noma'lumlik hissi tug'ilmoqda. Xurshidjonning to'plarini eslaganimda, xotiralar paydo bo'ladi — ammo, endi esa jamoani tanib qolish qiyin. Mahalliy qahramonlarning o'rnini xorijliklar egallashga urinayotgani, ammo ularning asosiy tarkibda o'ynash uchun vaqt yo'qligi esa asosiy muammo bo'lyapti. Shunday qilib, bu mavsumda navbatdagi transferlar vaqtida yetakchilarimizning asosiy xatosi — vaqtni noto'g'ri tanlash emas, balki yangi kelganlarga asosiy tarkibda oʻynash uchun vaqt berishni unutish edi. Eski uslubimizni qaytarish uchun asosiy tarkibga yangi kelganlarni asta-sekin kiritish kerak edi — ammo ular tezlikka berilib ketib, narxning o'ziga berilib ketishdi.

Navbahorning bu mavsumdagi tushishini koʻrib, cheksiz qayguga botdim — qanday boʻlib qoldi bu? Bir vaqtlar jamoani shunday quvonch bilan koʻrib oʻtirganman: tribunada yonib-tutgan "sariq-qizil" bayroqlar, Xurshidjonlarning olovli toʻplari, xalqni birlashtira olish qobiliyati... Endi esa buni eslaganda koʻz yoshlarimga kelib qolmoqda. Ommaviy axborot vositalarida va muxlislarning bahslarida asosiy sabab sifatida transferlar vaqtini notoʻg‘ri tanlash koʻrsatilmoqda, lekin aslida bu yerda kattaroq nuansa bor. Keling, 2021-yilgi chempionlik mavsumiga qaytamiz. O‘sha vaqtda transferlar oʻrtacha 1,2 million evroga tashkil qilgan. Ya’ni, boshqa klublardan yaxshi oʻyinchilarni nisbatan qulay narxlarda olgan edik. Endi esa 3,5 million evro — bu raqam hech qachon yoʻqligidek his qilyabman. Yangi kelgan xorijliklarga asosiy tarkibda oʻynash uchun vaqt berilmasdan, ular darhol muvaffaqiyat koʻrsatishi kutilmoqda. Ammo bu qanday standart? Muxlislarning eʼtiborini yana bir nuqtaga jalb qilish lozim: xalqaro bo‘lmagan musobaqalarda o‘ynaydigan jamoalarga xorijliklarni olib kelish uchun xalqaro transferlar oynasi ochilgunga qadar vaqt qolmaydi. Premer-liga yoki boshqa yirik ligalardagi transferlar oynasi yanvarda ochiladi, bu esa xorijliklarga asosiy tarkibda oʻynash uchun vaqt beradi. Navbahor esa oʻzining tarixiy uslubini yoʻqotib ketgan — mahalliy oʻyinchilarimiz (Sultonov, Abdullayev, Yahyoyevlar) bilan oʻynaydigan jamoani eslayman. Ularning oʻyini jamoaga oʻziga xoslik va mehnatsevarlik ruhini olib kelardi. Endi esa tribunada oʻtirganlar orasida "yana xalqaro bo‘lmaganlarga fursat berib qoʻymadilar" deganlar bor, lekin aslida, ular oʻzlaridir bu fursatni oʻtgan mavsumlardan olib ketgan. Bu mavsumda Navbahorni koʻrib, qandaydir nomaʼlumlik hissi tugʻilmoqda. Mahalliy qahramonlarning oʻrnini xorijliklar egallashga urinayotgani, ammo ularning asosiy tarkibda oʻynash uchun vaqt yoʻqligi esa asosiy muammo bo‘lyapti. Eski uslubimizni qaytarish uchun asosiy tarkibga yangi kelganlarni asta-sekin kiritish kerak edi — ammo yetakchilarimiz tezlikka berilib ketishdi. Bu esa natija sifatida jamoaning oʻyin samaradorligini pasaytirdi. Qani endi oʻzimning xulosamni aytaman: transferlar vaqtini notoʻg‘ri tanlashning oʻzi asosiy sabab emas. Asosiysi, yangi kelganlarga asosiy tarkibda oʻynash uchun vaqt berishdan koʻra, narx bilan hisob-kitob qilishdi. Yangi kelganlarga asosiy tarkibda oʻynash uchun vaqt bermaslik, Navbahorning tarixiy uslubini yoʻqotishiga olib keldi — va bu klubning oʻziga xosligini yoʻqotishdir.