neftchi afsonalari: o'tkan kunlar va bugungi kuning g'ururi
qani endi, neftchilarni eshitganimda qattiq darajada yuragim qotib qoladi meniki. chunki o‘sha sovuq qish tunlarida istiqlolga boradigan yo‘limizda aytaylik to‘shakday yotgan kelajak uchun kurashuvchilarning ovozlari eshitilganida, buning ma’nosi nima edi? o‘sha vaqtda poytaxtdan mahallamizga to‘plagan kunlarimda, adyolarda Yuriy Sarkisyanlar, sobir ashurovlar haqidagi hikoyalarni tinglaganimda qanchadir orzu bilan tiqilib qolardim. o‘sha paytda jismoniy mehnat bilan oila boquvchilikni ham olib borar edilar, futbol esa ularning orzusini jonlantirar edi.
va endi bu yerda, bugunham o‘sha sovuq havodan qaltirashni bilaman — qachondir ertalab soat oltidan to‘rtinchi tribunaga qarab yurganimda, beton oyning orqasida turganlarimizning yelkalarini yopgan kiyimlarning yog‘i va odamlarning nafasining bug‘i ko‘rinardi. bu birlashgan nafas edi, bir umid uchun. o‘sha vaqtda "neftchi" degan so‘zning ichida shu nafis yurak urishi bor edi. bugun ham mening kuyligimda shu ohang bor — o‘shangdek baland, o‘shangdek insoniy.
o‘sha 1990-yillarning o‘rtalarida o‘ynaganimizni eslayman, stadion juda har xil edi. o‘sha kunduzi, shamol oldi keltirgan bulutlar ostida to‘p zarbalari eshitilardi, lekin hamma narsadan ustunda bizning fidoyilikimiz edi. hatto bugun qo‘llarimni yuqoriga ko‘tarib qichqirganimda — "neftchi!" — shu bir vaqtning o‘zida o‘sha sovuqlarning barchasi yuragimdan o‘tib ketadi. chunki yaxshi eslayman, futbol hech qachon qorong‘u bo‘lmagan. u har doim shu bir yorug‘likni saqlab qoldi.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
Qo‘y, endi shunday gap: o‘shangdek yuragimni qattiq tiqib qo‘ygan barcha kechalarim bor... otam bilan birga neftchilarning bir vaqtlar qozonga ketayotganiga qarab turardik, avtobusning ichi shunchalik sovuq ediki, oyoqlariimizni bir-biriga urardik. lekin o‘shanda ham orzu shu edi — kaftlarimizni birlashtirib, "neftchi!" deb baqirish. bugun eslaganimda, hatto oyoqlarimni yotqizib beradigan joyim yoʻq, lekin yurakday manzilimiz bor — to‘rtinchi tribunaga yurish. shu yerda erk bo‘ladi, shu yerda yurakning isi keladi... sovuqdan qaltirashning o‘rniga, endi "vatan"ning o‘zini qizdirar edik, barchamiz!
Bolaligimdan tribunada.
o‘sha 80-yillarning oxirida men ham o‘shangdek to‘rtinchi tribunaga qarab borganman — 16 yoshimda edi, kursimni tugatdim, mehnatga ketishardi, o‘qishga kirish uchun pul yig‘ardim. otamning do‘stlaridan biri "neftchi" bilan shartnoma imzolaganini eshitib, yuragimdan sovuq ham, issiq ham o‘tdi — bir vaqtning o‘zida. bir kuni kechqurun istiqlolga borganimda, o‘sha tunda bir guruh kishi avtobusdan tushib, yuzlarini qor bilan yuvayotgan edi, futbolkalarida "6" raqami chiroyli yoki yo‘qmi, uning xayolidan boshqa hech narsa qolmagan. ular bilan birga yugurdim, oyoqlarim qor bilan qoplangan edi, ammo o‘zimni himoyasiz his qilmadim — o‘shangdek o‘zimni neftchidek his qildim.
keyin o‘sha 90-yillardagi boshqa bir voqeani esladim: kechasi bo‘lgan zafar kechasida, milliy terma jamoa bilan birga kelgan yigitlarni quchoqladilar, ularning orasida "neftchi"dan chiqqan ikki nafar futbolchi ham bor edi. ularning yuzidagi baxtni ko‘rgandan keyin, mening ko‘z yoshlariim qaynab ketdi — bunday qizg‘inlikni boshqa qayerda ham his qilmadingiz. shu bilan birga, o‘shangdek sovuq havoda ular bilan birgalikda "vatan"ni bayram qilganimizni esladim.
Ba'zilar muxlis bo'lgandan ko'ra ko'proq shu yerdaman.
Qani endi, mening aytishga vaqtim bor — mana shu otam bilan avtobusga oʻtirganimda, yoʻl yoʻlovchi edi, ichki qism esa sovuq radiatordek edi. Yoʻldoshlarimizning oyoqlari qor bilan qoplangan, men esa oyoq kiyimlarini yogʻoch sifatida ishlatdim. Chunki yuragimdagi "neftchi" buguni ham sovuqni yengadi deb oʻyladim. Avtobus harakatlanishi bilan, ichki beton oynaning orqasida oyoqlarimizni bir-biriga urishdan boshqa hech nima qolmadi. Lekin qandaydir ajoyib narsa — chunki ota-bolamizning orzusi bittagina edi: toʻrtinchi tribunaga yetib borish. Va qoʻllarimizni yuqoriga koʻtarib, "Neftchi!" deb baqiramiz... qish boʻyi mavjud boʻlgan hammani birlashtirib, qanday boʻlsa ham...
Choynagimni ushlab tur.