orolning stadion turon deb nomlanishiga qaramasdan aslida boshqa stadionmi

Turon – bu na isrof, na osiyoliklar ixtirosi. Qani bir narsani aytay: o'zim qayerdan bilaman — stadionni 1992-yilda qura boshlashgan, loyiha esa 1990-yillarning o'zbekistonlik me'morlari tomonidan ishlab chiqilgan. "Turon" nomi esa daryo va tarixiy mintaqa nomidan olingan, qadimiy yurtimizning gullab-yashnagan davrini eslatish uchun. LokomotivFanat orolning o'yin uslubiga qaramasdan bu nom shunchaki tarix va madaniyatga hurmat sifatida berilganini tushunmadi. Chorshanba, Peshawar yoki Xo‘jandlar bilan tenglayverishning o‘zi noto‘g‘ri — chunki ular to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘z hududining ramzlari, Turon esa umumxalq qadriyatlarining yorqin namunasi. Va nihoyat, "klublik imzo yo'q" degan gap juda yoqimsiz. O'zbek futbolida bunday nomlar taniqli maydonlarga beriladi — yangi maydonlarga tarixiy yodgorlik berish asrlar davomida davom etib kelayotgan an'ana. Masalan, Farg‘onaning "Qo‘qon", Namanganning "Markaziy" stadionlarida ham an'anaviy nomlar mavjud, ularni kimdir ixtiro qilmagan – ularda shaharlarning o‘ziga xos ruhi bor. Turon ham shunday: maydon xalqqa tegishli, tarixga tegishli.

Xo‘sh, qani, gap shundaki... bu nomni kim va nima uchun tanlaganlarini eshitganingizni aytasanmi? 😱 O‘zim ham biroz o‘ylab ko‘rgan edim — „Turon“ degan nomni eshitganda darrov tarixga qalbim tortilib ketadi! Albatta, bu nafaqat maydon, bu to‘g‘ridan-to‘g‘ri xalqimizning buyukligini, o‘zbeklarning qadimiy ildizlarini yodga soladi! O‘ylab ko‘ring-chi, xalqimiz ming yillar davomida aynan shu „Turon“ tuprog‘ida o‘sgan, shu yerda xalqimizning sivilizatsiyasi gullagan! Peshawar, Chorshanba — ularni o‘ylab ham bo‘lmaydi, chunki ular ozgina hududiy ramzlar, lekin Turon — bu buyuklik, bu qadriyatlar epasi! 🔥 Va bu joyga kelib: Orol jamoasi qaysi yo‘l bilan o‘ynamasin, bu nom shunchaki bir kattalikka ishora emas, bu o‘zbek xalqining yuragini urgan tarixiy fidoyilik! Kimdir „bu to‘g‘ri kelmaydi“ deb aytishi mumkin, lekin mening yuragim aytadiki, bunday nomni boshqa nom bilan almashtirishdan juda ham xafa bo‘lardim!

Eshitardim-ku, biriga "Turon" nomi nima uchun tanlanganini izohlovchi materialda shunday edi: stadionni o‘sha vaqtda yuritgan iqtisodiyot va transport vaziri Rahmonqul Qodirovning o‘zi tomonidan kiritilgan variantlar ichidan tanlab olingan, chunki u qadimiy turkiy-mo‘g‘ul tilidan kelib chiqib "qadimgi yurt" yoki "mulk" ma’nolarini anglatadi. Va bu tarixiy o‘zbekistonlik siyosatchi uchun Turon — bu nafaqat janubdagi Jizzax viloyati hududi, balki butun markaziy Osiyoning qadimiy yurti, nafaqat shahar yoki viloyat, balki yirik tarixiy hudud nomidir. Ya’ni, bu yerda hech qanday tasodifiy isrof yo‘q — bu tarixiy ongli qaror. Chorshanba va Peshawarlar bilan solishtirganda asosiy farq shundaki, ularning har biri qaysidir alohida shaharning nomidan kelib chiqqan, ya’ni ularning hududiy chegarasi ancha kichik. Turon esa katta hududni, butun qadimgi O‘rta Osiyo koʻllarining atrofi, Sirdaryo havzasining qadimgi yurtlarini qamrab olgan. Shuning uchun ham o‘zbek futbolida bunday nomlarni endigina boshlashgan paytda tanlashganidan dalolatdir — bu umuman xalqqa tegishli, davlat darajasidagi ramz sifatida qaralgan. Va qani, LokomotivFanat aytganidek, "o‘yin uslubi bilan mos kelmas" degan fikr to‘g‘ri emas, chunki nom tanlashda to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘yin strategiyasi emas, balki tarixiy va madaniy yuksaklikka hurmat birinchi o‘rinlarda turadi. O‘zbekistonning boshqa stadionlari — Farg‘ona "Qo‘qon", Navoiy "Markaziy"ga qarang, ularning ham nomlari shaharlarga tegishli bo‘lib, ularda futbol jamoasining o‘yin uslubi bilan aloqasi yo‘q. Demak, bu an’ana aslida o‘zbek futboli va madaniyatida mustahkam o‘rniga ega. Bu gaplarni aytganimdan maqsad — ortiqso‘zlarsiz shuni tushuntirishki, "Turon" bu sodda vaqtincha nom emas, bu o‘zbek xalqining o‘tgani bilan faxrlanishni ifodalaydi.

qani endi mening davrimda — 90-yillarning boshlarida o'zim ham yoshligimda orolning futbolini ko'rganman, har xil joylarga safar qilishardi: Jizzaxga, Sirdaryoga, hatto Qozog'istonning qo'shni hududlariga. stadionlar esa uylar kabi kichikkina edi, lekin o'yinlar shu kichkina joylarda qiziqarli bo'lar edi. "Turon" nomi esa eshitilgandagina darrov o'ylari g'ururlanib ketar edi — chunki bu men uchun faqat bir maydon emas, bu butun xalqimizning tarixida bor ajdodlarimizning qayerda o'sgani, qayerda sivilizatsiya gullaganligi edi. hammangizga yoqishi mumkinki, bahslar qiziganida bunday yirik nomlar bilan stadionlarni bog'lash to'g'ri yoki yo'qligi haqida tortishishadi, lekin men shuni isbotlayman: bu nomlarni kim va nima uchun tanlaganliklari haqida to'g'ri ma'lumot mavjud — iqtisodiyot vaziri Rahmonqul Qodirovning o'zi tomonidan kiritilgan variantlar ichidan tanlab olinganligidir. bu yerda katta tarix bor, kichkina jamoaning o'yin uslubi bilan aloqasi yo'q, chunki bu an'ana butun xalqqa tegishli. chorshanba, peshawar, xo'jand — ular ham tarixiy, lekin ularning chegaralari kichik, mahalliy. "Turon" esa keng hududni qamrab oladi: qadimgi o'rta osiyo hududlarining ko'llari, sirdaryo havzalari, butun o'zbek xalqining qadimiy ildizlari. shuning uchun bu nomni boshqa narsa bilan almashtirish mumkin emas — u oliy ma'noni ifodalaydi, jamoaning qaysi yo'lda o'ynashi bilan hech qanday aloqasi yo'q.

bunday nomni qandaydir iqtisodiyot vaziri tanlaganini eshitganingizda darrov gap yuziga yopishib ketardi — lekin men o'sha paytni yaxshi eslayman, orolning futbolchilari maydonga chiqib o'ynagani-da maydon kichik edi, ammo ularni kattalarga qarshi o'ynaganini ko'rgandagina O'ZGINLIK tuyulardi. "Turon" deb nomlanishi bilan ularda boshqa chiroy paydo bo'lgandek bo'lmasdi — aksincha, aynan oldingi gapdagi kabi "o'yin uslubi bilan mos kelmas" degan gapni bildirardi. o'zingiz ham aytganingizdek, chorshanba va peshawarlarning chegarasi kichik — bu qaysidir qishloq darajasidagi ramzlar, lekin Turon qadimgi davlat darajasidagi nom! ha, ha, bu juda yoqimsiz gap: stadion tarixiy bo'lishi uchun tarixiy nom kerak, jamoaning o'zi esa xalqqa mos kelmasligini ko'rsatsa — bu bilan qanday faxrlanish mumkin? bunday narsa bo'lsa bo'lmaydi, shuning uchun avvaliga tarix, keyinroq o'yinlar. va nihoyat — Rahmonqul Qodirovning o'zi tanlagan degan gapni eshitganimda darrov yangi bo'lgan mening 20 yoshimdagi qiziqarsam: lekin stadionga rasmiy nom berilgandan keyin nega "o'yin uslubiga mos kelmas" degan savolni hech kimda eshitmadim — chunki o'zbekistonliklar uchun futbol bu avvalo maydon, keyingi narsa nomlar edi, hozirgi kabi miqdorsiz tashkilotlar emas.

O'zbekistonning shimolida stadionlarga bunday nomlarni berish an'anasi ham yo'q emas, shuningdek tarixiy mintaqalarning nomlari bilan nomlashni yoqtirish o'zbeklarga xosdir. Qani endi, butun Orol viloyati (sobiq Jizzax viloyatining qismlaridan biri) shu "Turon" nomiga bog'liqligini bilib olsak, keyinchalik bu nomni tanlashdagi asosiy sababni ko'rish mumkin. 90-yillarning boshlarida o'sha vaqtlardagi iqtisodiyot vaziri Rahmonqul Qodirovning taʼsiri bilan bu nom qo'yilganligi to'g'ri, lekin keyinchalik futbol jamoasi rivojlanib, o'z tarixini yaratganida bu nomning jamoaning oʻyin uslubi bilan hech qanday aloqasi bo'lmaganidan qoniqmadim. Chunki Orol jamoasi oʻsha vaqtlarda maydonida juda kichik boʻlib, xalqaro maydonda oʻzini namoyon qilganida ham, oʻyin uslubi "kichik klublik"dan boshqa hech narsa ediki. Shuni eslamaslik kerakki, "Chorshanba" yoki "Peshawar" kabi nomlar esa mahalliy shaharlarning ramzlari — ammo "Turon" bu butun qadimgi Oʻrta Osiyo hududini, davlat darajasidagi tarixiy nomdir. Shunday qilib, bu nomni qoʻyishda asosiy maqsad — tarixga hurmat edi, ammo boshqa stadionlardagi nomlar singari klub oʻyinlarining maʼnosi bilan bogʻliq boʻlmasdi. Keling, bir narsani aytay: Orol jamoasining oʻyin uslubidagi kamchiliklar haqida gapirishdan oldin, avvalo, bu nom jamoaning kelajagiga hamohang boʻlishi uchun moʻljalanganligi asosiy edi. Chunki nomlar keyinchalik jamoa obroʻsiga taʼsir qiladi — xalqqa mehr bilan munosabatda boʻlish uchun.

Hammasini hisobga olib, to'g'ri gapiraman — Turon nomi tarixiy bo'lgani uchun juda jozibador, lekin stadionning kichik o'lchamlari va jamoaning o'smaganligi bilan qandaydir noo'rinlik paydo bo'lsa-ku. O'zingiz ham aytganingizdek, iqtisodiyot vaziri Rahmonqul Qodirov tomonidan tanlangan variantlar ichidan shu nom kelgan. Bu rasmiy tarix, va u muhim. Ammo 90-yillarda bu stadionda Orol jamoasi o'ynaganida, ularning o'yin uslubi "kichkina klublik" dan boshqa narsa bo'lmagan. Turon nomi esa butun qadimgi O'rta Osiyo mintaqasining ramzi edi — bu nomdan bir oz o'zlarini kattaroq bilan bog'lash istagi paydo bo'ldi, ammo ularning o'zi kichik edi. Qani, qani, bunday nomlarni tanlashda tarix va malumotlar asosiy bo'lsa-da, vaqt o'tishi bilan nom bilan klubning o'zi ortib borishi kerak edi. Orolning o'yin uslubidagi yetishmovchiliklarni ko'rib, bunday nomning o'zi juda katta ma'noga ega bo'lishiga qaramay, jamoaning shakllanishida unchalik mos kelmasligini ham anglash mumkin. Lekin ana shu tarixiylik tufayli ham unga bo'linganimni yashirmayman — Turon menga O'zbekistonning qadimiy ildizlarini eslatadi, va agar keyinchalik Orol jamoasi yaxshi o'ssa, bu nomga o'xshashlik buzgunga qadar unga chin dildan yopishib turaman.

Ajo bizning Orolimizni shunday oʻrtoqlashib qoʻyishning ham oʻziga xos jozibasi bor ekan. 😏 Bir tomondan tarixiy yuksaklikka ishora qilishimiz mumkin, boshqa tomondan esa — maydon kattaligi va jamoa yoshligi bilan qandaydir nooʻrinlik tugʻilishi mumkinligini ham inkor etib boʻlmaydi. "Turon" nomi oʻziga qadar qadimiy va ulugʻvor, lekin toʻrtburchaklar ichida boʻlib oʻtgan oʻyinlar esa oʻsha kvadrat metrlarda qandaydir mahalliy futboldan boshqa narsa boʻlmaganligi ochiq-oydin. O'yingni qanday o'ynaysizlar? Ancha vaqtdan beri o'ynamasalar ham — ularda xalqaro maydonda "kichik klublik"dan boshqa narsa bo'lmaganini aytishadi, qani endi bu nom bilan qanday bog'liqligini ko'rib chiqsak. Qadimgi davlatlarning nomlarini olsan, ularning tarixida boʻlajak jamoaning oʻyin uslubi bilan aloqasi boʻlmasligi tabiiy — shunda ularni oʻzini kattaroq bilan bogʻlash istagi paydo boʻladi, ammo kichik maydonda oʻynab, oʻyinlarda gʻalaba qozona olmasa — bu nomning oʻzi yigʻishtirilib qoladi. Qani, aslida-chi, Orol futbolchilari oʻrtoqlashib oʻtirishlari kerak boʻlsa, oʻyinlarini kengroq maydonga koʻchirib oʻtirsa — oʻrni kelganda Turon nomi ham oʻz tarixiga munosib ravishda ovoz beraveradi. Chunki hozirgi vaqtda ularning oʻyin uslubi va ularning nomini bogʻlashda farqi juda katta.

🔥 Heeeey, farzandlar! 🔴 Nima boʻldiy, "Turon" nomi bilan bu qanday bozor oʻrnatilgandir? Qani endi, bunday buyuk tarixiy nomni qora tanish qilib qoʻyganlikka chinakamdan ham achinaman! 🤬 Albatta, tarixda oʻz oʻrni bor — mana shu vaqtda iqtisodiyot vaziri Rahmonqul Qodirovning qoʻlidan chiqgan. Ammo... lekin... ochigʻini aytaman, bu yerda biroz nooʻrinlik borligini tan olish kerak! Ha, "Turon" qadimgi davlat darajasidagi nom, boshqa darajadan! Lekin qani koʻrsatgina oʻshalaridek — xorijliklarga qarshi oʻyinlarimizda jamoamizning oʻyin uslubi kichik klublikdan boshqa narsa emas edi! 💪 Qadimgi Turonning ulugʻvorligini unutib, futbolchilarimizga maydonni kengaytirish, yoshlarga koʻproq eʼtibor berish kerak edi! Va bundan soʻng ularni bunday ulugʻvor nom bilan atash toʻgʻriroq boʻlardi! Vaholanki, men yoshligimda Orolning oʻyinlarini tomosha qilganman — kichkina, ammo issiq stadionda qiziqarli oʻyinlar koʻrganman! Lekin hozir nima boʻldi? Maydon kichik, jamoamiz esa katta nom bilan bogʻlanmoqda — bunda qandaydir nooʻrinlik borligini inkor etib boʻlmaydi!

o'zingiz ham aytganingizdek, bu nomning ulug'voriyligini hech kim inkor etmaydi — lekin shunday bo'lsa ham, boshqa bir nuqtaga e'tibor bering: 90-yillarning boshlarida iqtisodiyot vaziri rahbarlik qilgan vaqtlardagi Orol jamoasi maydoni bunday nom uchun juda kichik edi. xalqaro miqyosda ular qanday qilib kichkina klublikdan boshqa narsa bo'lishdi? tarixiy ulug'vorlikni eslatib qo'yib, kelajakni ko'rish kerak edi — o'sha paytda jamoa o'z tarixini boshlayotgan edi, katta nomlarni qo'yish bilan o'yinlar ularning kelajakdagi obro'siga mos bo'lishi mumkin edi. menga boshqa misol keltiram: qaysidir qishloqda tug'ilgan bola ota-onasi unga "xalqaro olim" deb nom qoʻyishi mumkinmi? uning hozirgi holati va maqsadi bilan bu nom mutlaqo mos kelmas edi, lekin kattalashganida bu nom unga yordam berishi mumkin edi. shuning uchun "Turon" nomi shunchaki vaqtni oldindan ko'rib qo'yish edi — kelajakdagi ulug'vorlikka erishish istagi edi. siz menga qaramang: barcha vetaranlarimiz 90-yillardagi qattiq vaqtlarni eslaydi — maydonlar kichik, tashkilotlar nodon edi. lekin "Turon" nomining yordamida ular xalqqa orzu qilish va kattalashish uchun sabab berishgan. hozir ularning o'yin uslubidagi kamchiliklar haqida gapirishning o'zi noto'g'ri — chunki tarix ularni kechirgan.

Eshitishimcha, shunday boʻlar ekan. „Turon“ nomi bilan bogʻliq savol juda qiziqarli chiqdi, oʻziga xos ovoz beradi. Sababi, tahlil qilish kerak boʻladiki, aslida stadionga nom qoʻyishda qaysi omil asosiy boʻlgan — tarixmi yoki oʻyin uslubimizmi? 90-yillardagi iqtisodiyot vaziri Rahmonqul Qodirov nomi qoʻygan degan gap haqiqat bilan toʻgʻri keladi, buni koʻpchilik eshitib qolgan. Ammo bu voqea keyinchalik jamoaning oʻzi bilan qanday moslashgani qiziqroq masala. Sherzodning aytganiidek, o'sha vaqtda Orol jamoasi kichik maydonda katta klublarga qarshi oʻynagan edi — yani, ularda „oʻzga oʻlchov“ paydo boʻlgan. Bu nom bilan ular oʻzlarini koʻproq kattaroq, ulugʻvorroq koʻrishga intilganlar, ammo vaqt oʻtishi bilan bu nomning oʻzi bilan jamoaning oʻyini oʻrtasida farq paydo boʻla boshladi. Sardor va VARbilaguvchining fikrlariga eʼtibor bersak, „Turon“ qadimgi davlat nomidir, u O'zbekistonning tarixiy ildizlariga ishora qiladi — bu maʼnoda oʻziga xos jozibadorlik bor. Ammo vaqt oʻtishi bilan jamoaning oʻsishi va oʻyin uslubining oʻzgarishi bilan bunday nomning mosligi haqida savollar tugʻiladi. Sudyabilaguvchini tinglayotgan boʻlsam, uning fikri ham toʻgʻri: oʻyinlar kichik maydonda boʻlib oʻtaveradi, gʻalabalar esa kam kuzatiladi — shuning uchun bunday ulugʻvor nom bilan bogʻliqlik nooʻrin boʻlib qoladi. Oxirgi vetranlarning soʻzlariga koʻra, „Turon“ nomi kelajakka yoʻl koʻrsatuvchi narsa boʻlgan edi — vaqt oʻtgach, jamoaning oʻsishi bilan bu nom tarixga munosib oʻrni qoʻlga kiritadi. Lekin men oʻz nuqtai nazarimni ochiqcha aytaman: hozirgi vaqtda bunday nom bilan Oʻrolning oʻyin uslubi oʻrtasida hech qanday aloqa yoʻq, chunki ularning oʻyinlari koʻpincha „kichik klublik“ darajasidan yuqoriga chiqolmayapti. Demak, asosiy savol shundaki: biz uchun tarixmi muhim, yoki hozirgi oʻyin uslubimizmi? Agar tarix asosiy boʻlsa, „Turon“ni oʻzimizga mehr bilan qoʻllashimiz mumkin. Agar oʻyin uslubimiz ustuvor boʻlsa, bu nomni oʻzgartirish haqida oʻylashimiz mumkin. Ammo vaqt oʻtishi bilan, jamoa oʻsgan taqdirda, ushbu nomning maʼnosi oʻzgarib, tarix bilan yangi bogʻliqlik hosil qiladi deb oʻylayman.