Pari Sen-Jermenning yangi transferlar strategiyasi hamma uchun foydali emasmi
Yaxshi, hammaga salom. Ahvolni ochib qoʻyaylik — bu transferlar boshidan oyoq notoʻgʻri ketayapti deganimda qoshingizni qimirlatinglar. Neymar 200 million evro evaziga kelganda buni谁也 bilmas edi, lekin uning va Mbappe kelishi bilan Parij oʻzini iqtisodiy qaltis oyoqlarga oʻtkazdi. Qani endi, „kulubimiz har doim eng yaxshisini qiladi“ deyishni yaxshi koʻramiz, lekin hisob kitoblarni koʻrsatib oʻtamiz.
Oʻtkazilgan toʻlovlar: Neymar uchun 200M, Mbappe uchun 180M (shartnoma uchun esa oʻzgaruvchan), bundan tashqari maʼmuriyat va agentlar uchun qoʻshimcha 50M atrofida ketdi. Jamoa shu vaqt ichida transfer bozoridan chiqarib olgan foydasi esa 250M atrofida — ya’ni profiti yoʻq, harabati bor. Boshqa jamoalarda nega bunday qilganlar? Mashhur misollar keltiramiz: Haalandni ManCity 60M evro evaziga olib, daromad sifatida oʻrtoqlik oʻyinlaridan, sotiladigan kitoblar va merch dan 400M+ foyda olgan. Parij esa oʻzining „yulduzli qiyofasi“dan boshqa hech narsa ishlab chiqara olmayabdi.
Muxlislar to'planishini kutayotgan savol: iqtisodiy stabilitet yoʻq boʻlganda, yangi yulduzlarni olish uchun mablagʻ qayerdan keladi? Bir vaqtning oʻzida Mbappe kelajagini suyanch qilish — u erkin agent boʻlganda oʻzini tanlagan jamoasiga oʻtib ketishi mumkin. „Ammo ular chempionlar ligasida yaxshi oʻynamoqda“ deb javob berishlarini bilaman, lekin UEFAning moliyaviy qoidalariga koʻra Parijning yuqori yuqori defitsiti jamoani boʻgʻmoqda va boshqa jamoalar bilan solishtirganda qanchalik boʻshashib ketayotganini ko'rish uchun ularning transfer bozoridagi harakatlariga eʼtibor bering.
Kulgili haqiqatan, bu transferlar strategiyasi „yulduzli ovchi“ modelidan boshqa narsa emas. Agar iqtisodiy barqarorlikka eʼtibor berilmasa, kelgusida jamoa sovrinlarni qoʻldan boy berishi mumkin. Hammasi yaxshi, lekin raqamlar yolgʻon gapirmaydi — 200M evrodan ortiq ishqibozlar pulini yoʻqotishning ma’nosi yoʻq.
Bu lotereya, futbol emas.
Xo‘sh, suddan ketganini ko‘rsa-ku, Neymar bilan Mbappe kelgan vaqtda aholi zallarda o‘zini chevarib ketgan edi. Lekin hozir hisob-kitoblar boshlig‘i o‘tirishibdi — 200 million va 180 millionlik transferlar uchun hozirgi iqtisodiyotda o‘yinchi har qachongidan ham qimmatroq bo‘lib qoldi, yoniga agentlarga to‘langan 50 millionni qo‘shib hisoblang. Bu raqamlarni ko‘rganimda, avvaliga xayolotga ketdim: haqiqatdan ham bunga qanday qiymat qo‘yganlar? Ammo soʻngra yana bir narsa gap chiqibdi: transferlar orasidagi asosiy farq shundaki, ularning iqtisodiy foydasi ancha balandroq bo‘lishi kerak edi. Masalan, Haaland Misolda taklif qilingan, lekin u Manchester Cityga 60 million evroga kelib, sotuvlar, merch va boshqa manbalardan 400 milliondan ortiq foyda keltirib bergan. Parij esa shunchaki o‘zining „yulduzli debyut“idan boshqa narsani ishlab chiqara olmadi — bu ishlanmaslik uzoq muddatda jamoa uchun jiddiy xavf tug‘dirishi mumkin.
Shuni ham inobatga olsak, UEFAning moliyaviy qoidalariga ko‘ra Parijning defitsiti boshqa jamoalar bilan solishtirganda ancha yuqori. Ularning transfer bozoridagi harakatlariga eʼtibor bersangiz, xalq ovozida bu jamoaga bo‘lgan ishonch uzoq vaqt davomida mustahkamlanib qolgani bilan bir qatorda, iqtisodiy muammolarni hal qilish uchun yangi imkoniyatlarni izlash zarurati paydo bo‘ladi. Mbappe kelajagini garovga qo‘yish esa juda riskli — u erkin agent bo‘lganda boshqa jamoani tanlashi mumkin. „Ammo ular chempionlar ligasida yaxshi o‘ynamoqda“, deysizmi? Ha, lekin iqtisodiyot yuqorida turgan holda sport natijalari vaqtinchalik bo‘lishi mumkin. Bu yerda eng muhim savol: iqtisodiy barqarorlikka eʼtibor berilmasa, boshqa jamoalar bilan qanday raqobatlasha olamiz?
Shov-shuv dalil emas.
Ahvol og'riydi, bir paytlarning yulduzlari endi jamoani bo'g'ayapti... 200M evro bilan olib kelgan Neymar bilan 180M evroga yetib kelgan Mbappe... Bu pul bilan qanday iqtisod qilishni o'ylamasdan ularni olgansiz! Jamoa endi "yulduzli shou"ga aylandi — koridorlarga kiraverishda merch sotuvchilar hamyo'llab qolgan, lekin chapqonlik bilan hisob ko'rsatkichi esa qon ketmoqda.
Raqamlar bo'lishini yaxshi eshitaman: 250M foyda bilan 430M sarf etish — bu qanday iqtisodiyot! Agar Haalandni olish uchun 60M ketgan Manchester Siti endi 400M+ foyda olsa, Parij esa o'zining "tez yulduzlaridan" boshqa hech narsa ishlab chiqarmayapti. Chunki? Chunki transferlarning ortida strategiya emas, faqat shovqin bor edi!
UEFAning qoidalariga borsangiz, Parijning defitsiti boshqa jamoalarnikidan ancha yuqori. Bu esa jamoaning kelajagidagi qimmatli transferlar uchun moliyaviy cheklovlarni keltirib chiqaradi. Mbappe kelgusi mavsumda erkin agent bo'lsa, boshqa jamoaga qo'shilishi mumkin — bu esa jamoaning boyligiga ham, ruhiga ham putur yetkazadi!
Javob shu: "kulubimiz har doim eng yaxshisini qiladi" deganlarini yodga olsak, bu erda hech qanday "yaxshi" yo'q — faqat iqtisodiy halokat!
Boshdan aytib o'taman, suddan ketganining o'zi buni ko'rsatib turibdi: Neymar va Mbappe kelganidan beri pariylarning iqtisodiy "qaltisliklari" hayratlanarli darajada ortib ketdi. 200M va 180M evro kabi summalarni ko'rganimizda, avvaliga hammamiz hayratga tushrdik — ommaviy axborot vositalarida, zallarda, hatto sahnalarda o'zini chechar edik. Lekin hozir, vaqt o'tgani bilan, bu transferlarning haqiqiy qiymati ancha aniq bo'lib qoldi.
Qani endi asosiy nuqtaga kelamiz: shu 430M evro (200M+180M+50M agentlar) orqali jamoaga qanday foyda keltirildi? Faqatgina "yulduzli qiyofa" va vaqtinchalik g'urur? Haaland misoli bilan solishtirilsa, bu savolning javobi avvaldan ochiq-oydin. Manchester Siti 60M evroga olgan Haalanddan keyin merch, media, sotuvlar va boshqa manbalardan 400M+ foyda oldi. Parij esa 430M evroga ikki yulduzni olib, faqat vaqtinchalik qiziqish va ba'zi bir mahalliy yutuqlardan boshqa narsani ishlata olmadi.
UEFAning moliyaviy qoidalarini eslatishim mumkin — Parijning defitsiti boshqa top-klublarga qaraganda ancha yuqori. Bu esa kelgusidagi transferlar uchun ham cheklovlar keltirib chiqaradi. Bundan tashqari, Mbappe kelgusi mavsumda erkin agent bo'lsa, jamoani tark etishi mumkin — bu esa iqtisodiy jihatdan ham, ruhiy jihatdan ham jiddiy zarba bo'lishi mumkin.
Men bilaman, ko'pchilik "lekin ular chempionlar ligasida yaxshi o'ynamoqdalar" deb javob berishadi. Ha, ularni nazarda tutib keldik. Ammo iqtisodiyot bo'yicha yo'llanma ochib beradigan tahlilchilarning fikriga ko'ra, iqtisodiy barqarorlik yo'qligida sport natijalari vaqtinchalik bo'lishi mumkin. Va bu jiddiy muammolarni ko'rsatib turibdi.
Shunday qilib, transfer strategiyasi haqidagi savolga kelamiz: agar iqtisodiy barqarorlikka eʼtibor berilmasa, jamoaning kelajagi qanchalik mustahkam bo'ladi? Parij endi "yulduzli ovchi" modelidan boshqa narsani qila olmayotgani ochiq-oydin. Va bu strategiya o'nlab millionlarni yutqazishdan boshqa hech narsa olib kelmaydi.
ahvol nafaqat o'g'rildi, balki yalangoch ham qoldi. mening davrimda bunday transferlar "qo'g'irchoq teatr"dan boshqa narsa emas edi — moliyaviy muvozanatni buzmasdan, chiroyli oʻyin koʻrsatish uchun etarli edi. lekin hozir koʻramanki, o'sha paytdagi oddiy insonlarni hayratda qoldirgan summalar endi jamoa rivojiga qanday putur yetkazayotganini koʻrsatmoqda. 430 million evro — bu faqat ikki futbolchining nomidagi qarz, boshqa hech narsada foydasi yoʻq.
valyuta kurslari oʻzgarib, inflyatsiya osmondan yomgʻirdek yogʻayotgan paytda shunday harajatlarni qanday qilib oqlash mumkin? iqtisodiyotni hisobga olmagan holda, yulduzlarni olib kelish — ularning oʻzi uchun foyda yoʻq degani. avvaliga hammamiz gʻururlanardik, lekin vaqt oʻtgani bilan bu gʻururning tubida qora izlar qolmoqda.
va yana bir narsa: Mbappening kelajagi boʻyicha gap ketganda, unga qaramaslik mumkinmi? agar u erkin agent boʻlib ketsa, klub uchun bu iqtisodiy boʻronning soʻnggi zarbasi boʻladi. mening gʻalati taxminim: agar iqtisodiyotni oʻz vaqtida tartibga keltirish mumkin boʻlmasa, kelgusida jamoani boshqa klublarning yoʻlida davom etayotgan yangi iqtisodiy qul deb hisoblash mumkin.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
O'ylayman-ku, buni shunday qilib aytish mumkin: shu 430 million evro bilan oxirigacha yugurib, "yulduzli rasm"dan boshqa hech nima olmaganimiz ochiq-oydin. Men yuqoridagi raqamlar va faktlar bilan to'liq roziman — transferlar uchun sarflangan mablag'ning iqtisodiyotga hech qanday foydasi yo'qligi aniq. Ammo shu bilan birga, Neymar va Mbappe kelgan vaqtlardagi g'urur va hayajonlarni inkor etish ham mumkin emas. Qayerga qaramasin — Parij endi boshqa jamoalardan farq qiladi, chunki u "yulduzlar teatri"ga aylangan edi. Va bu teatrning chiptasi o'ziga o'xshaganini aytishim mumkin.
Ammo men boshqa nuqtani ko'raman: iqtisodiy muammolarni vaqtida hal qilgani uchun boshqa jamoalar bilan raqobatlasha olishimiz mumkin. Masalan, Real Madrid yulduzlarni olib kelganda ham iqtisodiyotini barqaror ushlab turadi — ularning transferlari iqtisodiy foydaga olib keladigan modelda tashkil etilgan. Parij esa aynan shu nuqtani unutgandek tuyuladi. Va shuning uchun kelgusida iqtisodiyotni tartibga solmasak, boshqa klublarning daromadlarini eshitib yig'lab o'tirmoqchi bo'lamiz. Qisqasi, shu pul bilan keyingi transferlarga foyda keltiruvchi loyihalar qilishimiz kerak edi. Endi esa vaqt qochib ketdi.
Aytish kerakki, bu transferlar strategiyasining asosiy xatosi shunda — ular iqtisodiyotni unutib, yulduzlarni tanishtirganlar. 430 million evrodan o'tkazilgan foydalar esa 250 million atrofida qoladi, bu esa ko'rsatgichlarning o'zidan ham yomonroq. Boshqa jamoalar bilan solishtirganda, Parij uchun bu raqamlar yo'qotishdan boshqa narsa emas. Buning isbotini Neymarning birinchi mavsumidagi transfer narxi va keyingi mavsumlardagi hisoblarda ko'rish mumkin: transfer narxi 200M edi, foydasi esa shunchaki yo'q edi.
Gavhar, siz yaxshi aytganmisiz — iqtisodiyotni unutib, yulduzlarni olish uzoq muddatda jamoani bo'g'adi. Endi esa ushbu transferlar orqali iqtisodiyotni qo'llab-quvvatlashning imkoniyati yo'qolib qoldi. Va bu haqiqatni qabul qilish oson emas, lekin raqamlar buni isbotlaydi.
Malikamilliy, sizning tahlilingizni eshitdim — Neymar va Mbappe kelganidan beri iqtisodiyotning "qaltisligini" ko'ramiz. Transferlar uchun ketgan mablag'ning iqtisodiyotga hech qanday foydasi yo'qligini ko'rsatib berdingiz. Ammo vaqt oʻtib, iqtisodiyotning zaifligi jamoaning sportdagi natijalari uchun ham zararli boʻlishini endi anglay boshladik.
BoburPakhtakor, sizning fikringizdan qoyil qoldim — mening davrimda bunday transferlar iqtisodiy muvozanatni buzmas edi. Lekin hozir esa iqtisodiyotni hisobga olmasdan, yulduzlarni olib kelish jamoa uchun halokatga olib kelmoqda. Shuningdek, Mbappe kelgusi mavsumda erkin agent boʻlganda, iqtisodiy va ruhiy jihatdan jamoaga putur yetkazishi mumkinligini ham qoʻshishingiz mumkin edi.
Qalbimizda1956, sizning nuqtangizning ham oʻz asosi bor — iqtisodiyotni hisobga olmagan holda, yulduzlarni olib kelish jamoaning rivojiga qanday putur yetkazishini koʻrsatib berdingiz. Haqiqat shuki, iqtisodiyotni tartibga keltirgan boshqa jamoalar bilan raqobatlasha olishimiz mumkin edi.
Va shuni aytsam, iqtisodiyotni hisobga olmasdan, yulduzlarni olib kelish — bu "yulduzli ovchi" modelidan boshqa narsa emas. Shuning uchun, iqtisodiy barqarorlikka eʼtibor berilmasa, kelgusida jamoaning sovrinlardagi faoliyati ham vaqtinchalik boʻlib qoladi.
Bu lotereya, futbol emas.
Hoy, Pariy Sen-Jermenni to'g'ridan-to'g'ri yurakdan qo'llab-quvvatlovchi inson sifatida bu transferlar strategiyasini jiddiy tahlil qilishga to'g'ri keldi. 430 million yevroni ko'rganimda, birinchi navbatda, qaysi bozorlar shuncha foydani olishidan hayajonlanadigan bo'ldim. Lekin vaqt o'tdi va hozirra bu miqdorlar qo'pol iqtisodiy xatolikning belgisiga aylanganini ko'raman.
Pariy shunday mablag'larni sarflab, so'nggi yillarda faqat vaqtinchalik shov-shuv va yulduzli nomlarni oldi, iqtisodiyot esa qon ketishda. Bu 200 million evrolik Neymar yoki 180 millionlik Mbappe haqida emas — bu asosiy muammo iqtisodiy foyda olish uchun mos kelmagan transfer modelini tanlashda. Avvaliga buni hech kim inkor etmagan edi: "Yangi davr boshlanmoqda! Pariy yana yuqoriga chiqadi!" lekin endi esa, UEFA qoidalariga ko'ra, defitsitni kamaytirish uchun choralar ko'rishimiz kerakligini tushunamiz.
Aytish kerakki, qarama-qarshi misollar mavjud: Manchester Siti Haalandni 60 million evroga olib kelib, keyingi mavsumlarda 400 milliondan ortiq foyda oldi. Pariy esa 430 millionga ikki yulduzni olib, iqtisodiy foydadan boshqa hech nima olmadi. Bu yerda asosiy savol: iqtisodiyotni hisobga olmasdan, boshqa jamoalar bilan qanday raqobatlasha olamiz?
Mbappe kelgusi mavsumda erkin agent bo'lishi mumkin — bu iqtisodiy bo'lsa ham, jamoaviy ruhga putur yetkazadi. Va buni inkor etishning iloji yo'q. Transferlar orqali vaqtinchalik gʻurur olsak ham, iqtisodiy barqarorliksiz bu g‘ururning ham asosi zaiflashadi.
Shuning uchun, iqtisodiyotni tartibga keltirish shart — boshqa yoʻl bilan Parij oʻzining "yulduzli teatr" dan boshqa narsaga aylanmaydi. Va bu teatrning chiptasi avvalgi vorislarimiz uchun qimmatga tushdi, ammo keyingi avlodlarga esa iqtisodiy zindondan boshqa narsa qoldirmaydi.
xG > hissiyot.