Paxtakorning sharqona futbol san’ati bugun nimani qoldirib ketganiga omona kuring!

Eldor Shomurodov 23 ta to‘p o‘tkazib yuborganlarga qarshi 6 ta muhim daqiqada g‘alaba keltirganmi? Tanaffus vaqtida shu 6 daqiqa uchun qayerda ekanligini o‘ylab qoling — darvozaga o‘rnidan turmay turib ham to‘pni chiqarib yuborgan o‘yinchilarni ko‘rsangiz, bu yigitlarning harakati yoʻl qoʻyilmagan to‘pni toʻxtatib qolish edi, gullab-yashnagan go‘zallik emas! Pesh qarsaklarni eshitib turgandek, bu mavsumda eng yaxshi o‘yinchi uchun nomzodlar ro‘yxatidan Bo‘lajak Dostonning o‘zi bilan birgalikda, birinchi o‘rin Bahrom Hakimovga kerak — u 59 ta golning kuchi uchun mas’ulmi? Yozib o‘tkazgandek, asosiy sabab boʻlsa, unga qalqonni bering! Ammo qolganlarimiz eʼtibor bering: bu raqamlar bilan o‘ynab bo‘lmaydi, ular oʻyinchilarning qonidagi azoblardan kelib chiqadi!

Bu 23 ta oʻtkazib yuborilganlarni koʻrib chiqaylik. Rasmiy ma’lumotlarga koʻra, buning uchun asosiy javobgar boʻlish — himoyadagi konstruksiyani taʼminlagan guruh boʻlganini koʻrsatadigan hech narsa yoʻq. 23 ta gol oʻtkazib yuborish shunchaki "qanchadir" son emas, uning ortida jamoaning boʻrttirilgan pozitsiyalarini hisoblab chiqmaslik, eng muhimi, himoyadagi jiddiy xatolar yotadi. Eldor Shomurodovga nisbatan keltirilayotgan "6 ta muhim daqiqa" misoli esa bunday oʻlchovlarda qandaydir vaqtinchalik voqeaga aylanib ketadi. 6 daqiqa — bu soʻnggi 10 oʻyinning 2 foizi, ya’ni statistik jihatdan oʻsha koʻrsatgichni taʼriflamaydi. Uning asl hissasi jamoaning oʻyin sifatini yuqori darajada saqlab qolishidagi doimiy ishonchli harakatlarida boʻladi. Boshqacha qilib aytganda: oʻyinda tanaffus vaqtida sodir boʻlgan voqea boshqa vaqtlardagi kabi rivojlanadi. Bu koʻrsatgichlar orqali oʻrganish mumkin boʻlgan narsa — jamoaning umumiy tuzilishi va taktikasidir. 23 ta oʻtkazib yuborilgan, 60 ochko va 2-oʻrin — bu qoʻshaloq standart sifatida koʻrinadi, chunki asl sabablar oʻyinning turli tomonlarida yotadi. Shunday qilib, koʻrsatgichlarni oʻzgartirish uchun asosiy eʼtibor himoya chizigʻining mustahkamligiga qaratilishi kerak — yoʻq holda, boshqa hech qanday metrika oʻz oʻrniga qoʻyilmaydi.

60 ochko bilan 2-o‘rinni kimga berish mumkin edi? Avvaliga o‘ylab ko‘rylik: stadionga borish uchun chipta olish mumkinmi, yo‘qmi? Bu 60 ochko bilan hayot kechirish mumkinmi — aytsammi, bu yerda ham "ochko olish" mumkin, ammo ko‘pchilik uchun futbol bu hisob bo‘lishidan avval, dard bo‘lishi kerak. Paxtakorning mavsumi esa biron bir hisobdan ko‘proq — bu jamoa ortidagi xissiyotlarni, mening do‘stlarimning "Paxtakor olamini" eslatadi. Eldor Shomurodovning 6 ta "muhim daqiqa"si haqida gap ketganda, yigitlar vaqtni hisoblaganlar, lekin o‘yinni hissiyot bilan o‘ynamaganlar. Uning har bir qiyinchilikdagi pozitsiyasi chempionatning mavjudligi uchun kurashda ko‘rinadi — 23 ta oʻtkazib yuborilgan golning ortida esa himoyaning qay darajada bo‘zilganligi yotadi. Bu yerda 6 daqiqa bilan o‘lchab bo‘lmaydi, chunki futbolda vaqt yo‘q — u o‘z-o‘zidan o‘tib ketadi, lekin o‘yinchilarning kayfiyatini esa o‘lchash mumkinmas. Bahrom Hakimovga nisbatan keltirilayotgan 59 gol — bu murabbiy uchun emas, balki uning fikrlari uchun maqtov. Qachonki jamoa o‘zining imkoniyatlarini topa boshlaydi, ularni musht bilan ezmaslik kerak, aksincha, taktikada farqlanish — bu 2-o‘rin uchun asosiy sabab bo‘lganini aytish oson, lekin yo‘l qiyin boʻlgani uchun qaysi sabab asosiy ekanini aniqlash uchun esa boshqa vaqt kerak. Bu mavsumda jamoaning asosiy muammosi shundaki, ular bir vaqtning o‘zida chempionlikka ham, qandaydir o‘yinning go‘zalligiga ham erisha olishdi. Lekin real hayotda bunaqa bo‘lmaydi — foyda yo‘q o‘ynamay turaver. Shunday ekan, Paxtakorning 2-o‘rinni olgani kulguli haqiqat boʻlsin, ammo bu o‘z navbatida kelajak uchun yangi g‘oyalarga yoʻl ochishi mumkin.

qayerga ketayapti toza futbolimiz, to'g'risi. 60 ochko bilan 2-o'rin — bu yerda raqamlar o'zi ishlatishini aytsam, ammo ularni his qilish kerak edi. paxtakorliklar mavsum davomida o'ynashgan, konkret vaqtda ham, tanaffusda ham, shuningdek bayramona kunlarda ham — va bu asosiy holatlar. ularga vaqtinchalik muammolar uchun vaqt yo'q, ular hamisha oldinga intilgan, bu nima uchun shomurodovning 6 ta daqiqasi boshqa vaqtlardagidek ko'rinmasligini ko'rsatadi — chunki jamoa uchun vaqt vaqt emas, harakat va kayfiyatdir. bahrom hakimovning 59 ta golidan maqtovga loyiq boʻlgan tomon — u jamoani shunday tartibga solganki, markazdan koʻra himoya chizig'iga koʻproq eʼtibor berilgan. bu murabbiy uchun ham yutugʻ, shuncha golni uchun ham, himoyani shunday mustahkamlash uchun ham. qaysidir maʼnoda, u jamoaning oʻyin uslubini oʻzgartirgan va bu moslashuvchanlik hozirda asosiy foydalaridan biri boʻldi. shomurodov esa oʻzining doimiy ishonchli harakatlari bilan jamoaga barqarorlik keltirdi. oʻtkazilgan 23 ta gol ortidagi asosiy muammo esa boʻlajak mavsum uchun koʻrsatkich boʻlib qolishi kerak — bu 2-oʻrin bilan yashash mumkinmi, degan savolga javob izlayotganlarning barchasi uchun. aslida, bu mavsum davomida jamoaning asosiy qudrati — ular bilgan narsa yoʻq, balki his qilishgan narsa edi.

Shomurodovning 23 ta oʻtkazib yuborilganini oʻrganadigan boʻlsak, haqiqatan ham unda nafaqat oʻlchovlar, balki odamlarning hayotiy kunlarining oʻzida ham sabablar yotar ekan. Chunki oʻtgan oʻyindan soʻng unga aytilgan birinchi soʻz „qayerda ekan eding?“ boʻldi, yoʻq, lekin toʻpni uning oldidan toʻxtatgan vaqtni hisoblab berib, „qancha vaqt ketdi?“ deb soʻraydilar. Oʻyinlar davomida vaqt tez oʻtadi, lekin uning uchun har bir daqiqaning oʻziga xos ogʻirligi bor — qoʻlida 3 ta koʻkragiga qoʻyilgan bolasi bilan oʻtirgan ota kabi, u ham oʻzining „koʻkragidagi ogʻirlik“ni koʻtarib yuradi. Paxtakorning 60 ochkosi esa kelajakning oʻziga yoʻl ochadi, chunki bu raqamlarga orqadan qaraganda: jamoaning oʻzi oʻynagani yoʻq, balki oʻynagan paytini his qilgan. Bayramona kunlardagi oʻyinlarga koʻra, ular 18 gʻalabadan keyin ham maydonni oʻyindan koʻra hayotning oʻziday kabi tark etishardi — tanaffus vaqtidagi suv ichib, choy ichib, kelgusidagi rejalarga koʻra. Bu oʻziga xos „shomirodovlar soni“ boʻlib qolgan: oʻtkazilgan 23 ta golning oʻrniga, jamoaning oʻzini qanday his qilganligi muhimroq edi. Bahrom Hakimovning 59 ta golida esa alohida bir hikoya bor. U jamoa qanday qilib oʻzining iqtisodiyoti bilan oʻynashga oʻrgatgani yoʻq, balki futbolchini futbolchi sifatida oʻrgatgan. Markazdan koʻra himoya chizigʻiga eʼtibor berish — bu oʻz navbatida murabbiyning qaysidir maʼnoda oʻzining „buxgalteriya hisoboti“ edi. Chunki futbol ham iqtisodiyotdek, xarajatlar va foydalarning oʻziga xos balansini talab qiladi. Bu mavsumda Paxtakor oʻsha balansni topgan — yoʻq, oʻsha maʼnoda topmagan, balki oʻziga xos „yoʻqotishlar“ bilan ham barqaror boʻlib qolishga oʻrgangan. Va bu oʻzbek futbolining oʻzida qanday nom boʻlmasin — „qancha yoʻqotish bilan qanchadir muvaffaqiyat“ degan fikr bilan yurish mumkin emas, ammo futbol oʻzini oʻzi his qilish kerak.

60 ochkoni hisoblaganda, o'sha 18 gʻalabani kim keltirganiga kuringlar, ha? bunday narsalarni his bilan o'ynamaslik kerak — bahrom hakimovning taktikasi shunday samarali boʻlib qolgan ekan, qani boshqa yillarimizda nima uchun bunday bo'lolmagan edi. uning 59 ta golidan keyin esa qolganlarimiz uchun savollar qoladi: masalan, shomurodovning oʻtkazib yuborilgan 23 ta goliga qaramay qanday 2-o'rinni olganimiz? qani ba'zilar shunday deysizlar: "ushbu koʻrsatgichlar haqiqatan ham jamoaning umumiy tuzilishi va taktikasidan dalolat beradi", ammo men ularning gaplariga qoʻshilishimga toʻgʻri kelmaydi. chunki shomurodovning doimiy harakatlarida jamoaning barqarorligi yotadi — vaqt oʻtishi bilan uning oʻyinlardagi ahamiyati koʻproq koʻrinib chiqdi, shuning uchun ham "6 ta muhim daqiqa"ni statistikaga tortib olish oqlanmaydi. qisqasi, men shunday deb qoyaman: agar jamoamizning asosiy qudrati ularning his qilish qobiliyatida yotgan boʻlsa, u holda kelajakda yangi gʻoyalarga yoʻl ochish uchun shu mavsumning oʻzidayoq oʻzgarishlarni boshlab yuborish kerak. chunki 60 ochko bilan 2-o'rin — bu hozirgi paytda qanchadir maʼno beruvchi raqam, lekin ertakdagi kabi hayotimizda ham "va ular yashab qoldi, nihoyat" degan narsa yoʻq.

Paxtakorning bu mavsumi men uchun alohida edi, chunki men oʻsha "Paxtakor olamini" boʻriqdu yillarida yaqinidan kuzatganman. 60 ochkoni hisoblab chiqqanimizda, qani 18 gʻalabaning ortida kimlar turibdi — bu oʻyinning oʻziday keladigan tuygʻu. Bahrom Hakimovning taktikasi haqida gap ketganda, ularning himoyani markazga qoʻygani toʻgʻri edi, lekin menga shunday tuyuladiki, asosiy yoʻl shunchaki "59 ta gol" bilan aniqlanmaydi. Jamoa boshqa vaqtlarda ham oʻyinni his qilish kerak edi, boshqa maydonlardagi hayotni his qilgandek. Shomurodovning oʻtkazib yuborilgan 23 ta gol haqida gapirganda, bunga vaqt bilan oʻlchash mumkinmi? Ular oʻyinda vaqt yoʻqligini bilib, oʻzlarining "koʻkragidagi ogʻirlik"ni koʻtarib yurganlar. Mening doʻstlarimdan biri shunday deardi: "Shomurodovning har bir pozitsiyasi chempionlik uchun kurashdir", va u toʻgʻri aytdi. Statistikaga tortib olish oʻrniga, uning oʻyinlardagi taʼsirini his qilish kerak edi. Bu mavsum davomida Paxtakorning asosiy muammosi shuki, ular oʻzlarini cheklab qoʻymadilar — har bir oʻyinni his qilishgan. Shu sababdan ham kelajak uchun yangi gʻoyalarga yoʻl ochish kerak, chunki 2-oʻrin bilan yashash mumkin, lekin shunchaki hisob bilan emas.

o'sha vaqtlardagi kabi toza futbolimizga yetishmayotgan narsaning o'ziga qaytaman. shomirodovning o'zi ham aytgandek, futbol vaqtda emas, kayfiyatda o'ynaladi. 23 ta ochib yuborilgan golning ortida haqiqatan ham uning o'ziga xos "ko'kragidagi og'irlik" bor — har bir daqiqani qanday o'tkazgani uchun ham, jamoasining keyingi bosqichiga qanday yo'l ochgani uchun ham. bu mavsumda u juda ko'p narsani his qildi va o'zidan nimanidir tashladi, shuning uchun ham "6 daqiqa"ni o'lchash mumkin emas edi — chunki u o'zi uchun ham, jamoasi uchun ham vaqtni his qilishni bilgan. bahrom hakimovning taktikasiga kelsak, unda ham xuddi shunday his qila olish bor — jamoani shunday tartibga solgani uchunki, ular oʻzlarini cheklab qoʻymadilar, balki har vaqtda hayotdek o'ynashdi. 59 ta gol bilan hisoblab bo'lmaydi, chunki asosiy narsa bu gol soni emas, balki jamoaning o'zi o'ynagandek his qilishidir. paxtakorliklarning o'yinlariga boshqa vaqtlardagidek bayramona kunlardagi o'yinlarni his qilishganini bilaman — tanaffus vaqtida choy ichib, kelgusidagi rejalarga ko'ra maydonni tark etganlar. qolganlari uchun savol qoladiki, 60 ochko bilan 2-o'rinni qanday qabul qilish kerak? bu yerda raqamlar o'zi ishlatishini aytmayman, lekin his qilish kerak edi. chunki keyingi mavsum uchun aynan shu kayfiyatni davom ettirish kerak — hisob bilan emas, balki o'yin bilan!

Paxtakorning shu mavsumdagi 60 ochkosini yuqori baholash mumkin, lekin aslida bu jamoa uchun qanchadir "o'ynamaganlik"dan ko'z yumishdir. Chunki ular o'ynagan vaqtlarinikidan ham ko'proq his bilan o'ynaganlar — bayramona kunlardagi o'yinlarimizni eslatib qo'ysam, tanaffus vaqtida choy ichib, kelgusidagi rejalarga ko'ra maydonni tark etganlar. Bu esa jamoaning vaqtni his qilishini ko'rsatadi, raqamlarda ko'rinmaydigan hayotiy kayfiyatni. Bahrom Hakimovning taktikasi haqida gap ketganda, ularning 59 ta golga erishishi statistikadan ko'ra murabbiyning jamoani qanday his qilishiga bog'liq edi. Ular markazdan koʻra himoya chizig'iga e'tibor berib, jamoani shunday tartibga solganki, bu mavsum davomida ular har bir oʻyinni his qilishgan. Shuning uchun ham 60 ochkoni hisoblar bilan o'rab olish oqlanmaydi — asosiy narsa jamoaning o'zi o'ynagandek his qilishidir. Shomurodovning oʻtkazib yuborilgan 23 ta goliga kelsak, bunga vaqt bilan oʻlchash mumkin emas. Uning har bir pozitsiyasi chempionlik uchun kurashdir, chunki u oʻzining "koʻkragidagi ogʻirlik"ni koʻtarib yurgan. Ushbu koʻrsatkichlar jamoaning umumiy tuzilishi va taktikasidan dalolat beradi, ammo asosiy qudrat jamoaning his qilish qobiliyatida yotadi. Shuning uchun ham "6 ta muhim daqiqa"ni statistikaga tortib olish oʻrniga, uning oʻyinlardagi taʼsirini his qilish kerak edi. Paxtakorning asosiy muammosi shuki, ular oʻzlarini cheklab qoʻymadilar — har bir oʻyinni his qilishgan. Shu sababdan kelajak uchun yangi gʻoyalarga yoʻl ochish kerak, chunki 2-oʻrin bilan yashash mumkin, lekin shunchaki hisob bilan emas.

qani, 60 ochkoni his qilishimiz kerak edi, boshqa hech narsa emas. men shunday bolar ekanman. 1983-yildan beri stadionni yurib chiqqanman — to'y-kunlarda, tantanalarda, shuningdek yer poyonida. men o'zimdek oldimni yaxshi bilaman, vaqtda bo'lgan kunlarimni eslayman. 60 ochko degani, shunchaki raqam emas, yo'lning oʻziday kelgan o'zimizning kayfiyatimizdir. hamisha o'ynagandek o'ynaganlar — va bu asosiy holat. bayramona kunlardagi oʻyinlariga kelsak, ular 18 gʻalabadan keyin ham maydonni oʻyindan koʻra hayotning oʻziday kabi tark etishardi — tanaffus vaqtidagi suv ichib, choy ichib, kelgusidagi rejalarga koʻra. bu nimani bildiradi? jamoa oʻz vaqtini his qilgan, raqamlarning ortidagi hayotni bilgan. Bahrom Hakimovning taktikasi haqida nima deyish mumkin? u jamoa qanday qilib oʻzining iqtisodiyoti bilan oʻynashga oʻrgatgani yoʻq, balki futbolchini futbolchi sifatida oʻrgatgan. markazdan koʻra himoya chizig'iga eʼtibor berish — bu oʻz navbatida jamoaning oʻzini his qilishiga sabab boʻldi. 59 ta gol bilan hisoblanmaydi, asosiy narsa bu jamoaning oʻziga xos harakat uslubi edi. chunki ular oʻzlarini cheklab qoʻymadilar, balki har vaqtda hayotdek o'ynashdi. shomurodovning oʻtkazib yuborilgan 23 ta goliga kelsak, bunga vaqt bilan oʻlchash mumkin emas. uning oʻziga xos "koʻkragidagi ogʻirlik" bor — chunki vaqtni his qilishning oʻzi gʻalaba va magʻlubiyat oʻrtasidagi farqdir. u jamoaga barqarorlik keltirdi, vaqt oʻtishi bilan uning oʻyinlardagi ahamiyati koʻproq koʻrinib chiqdi. shuning uchun ham "6 ta muhim daqiqa"ni statistikaga tortib olish oʻrniga, uning oʻyinlardagi taʼsirini his qilish kerak edi. va shunday qilib, kelajakka kelsak — 60 ochko bilan 2-o'rinni qanday qabul qilish kerak? bu yerda raqamlar o'zi ishlatishini aytmayman, lekin his qilish kerak edi. chunki keyingi mavsum uchun aynan shu kayfiyatni davom ettirish kerak — hisob bilan emas, balki o'yin bilan! shuning uchun men sizlarga savol beraman: qaysi reytingga ovoz bersangiz boʻladi? birinchi o‘rin yordamchi murabbiy Bahrom Hakimovgami, ikkinchi o‘rin markaziy himoyachi Eldor Shomurodovga, yoki uchinchi o‘rin darvozabonlar murabbiyi Rustam Akramovga? mening reytingimning o'ziga koʻra — bularning hammasi toʻgʻri, lekin asosiy narsa jamoaning oʻziga xos his qilishidir. qaysi nomzodga ovoz bersangiz boʻladi?