Paxtakorning taktik kuchi hozirgi Superliga jadvalida yashirin holda yotadi — qaysi…
Oʻyinda nima boʻlayotganini koʻraylik. Paxtakor hozirgi mavsumda oʻzining taktik yuksakligi bilan yashirincha boshqa jamoalardan ajralib turibdi. Bu jamoa ochiq maydonda toʻpni birincha olishdan boshlab, raqiblar orasida qattiq bosim ostida qolmaydi — bu toʻgʻri oʻyinni oʻylab topadi.
Oxirgi oltita durangdagi 4 tasida asosiy tarkib toʻpni oʻz nazoratida olib borish boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich boʻyicha yuqori boʻlganligini hisobga olsak, asosiy omil shubhasiz himoyadagi chiziqlarning toʻgʻriligi va ularning oʻzaro hamkorligi. Yaʼni, jamoaning oʻyin uslubi toʻpni orqada ushlab turish va raqibning harakatlarini kutilmaganda oʻtkazishga asoslangan. Bu esa yoʻqotishlarning oldini olish uchun asosiy vositadir.
Jamoa oʻyinlarida soʻnggi vaqtlarda koʻproq 4-2-3-1 yoki 4-1-4-1 sxemalarida oʻynaydi, bunda qanotlardan tezlik bilan oʻtishlar asosiy vositaga aylanmoqda. Markaziy yarim himoyachilar orqali toʻpni qayta qurish va himoyadan konstruktiv tarzda oʻtish bu jamoaning oʻziga xosliklaridan biri. Shuningdek, qanot himoyachilarining yuqori faoliyati esa jamoani ikkinchi darajali hududda ham oʻralgan holatda ushlab turish imkonini beradi.
Keling, asosiy nuqtaga oʻtamiz: shu taktik bazalar natijasida jamoaning Superliga jadvalida ikkinchi oʻrinda boʻlishi aslida noyob emas. Bu jamoaning oʻyinini tahlil qilishdan koʻra koʻrish orqali ham ancha oson tushuniladi.
O‘yinlar davomidagi nuansa bu — Paxtakorning asosiy yashirin qudratini nega ko‘rinmay qolgandir?
Qani, jamoaning shunday yuqori o‘rinni egallashi uchun asosiy omil ularning himoyadagi o‘zaro tushunishidir. Rasman 59 ta urilgan gollar va atigi 23 ta o‘tkazib yuborilgan — bu raqamlar nafaqat hisob, balki futbolchilarda bo‘lgan yagona narsa: himoyachilar o‘rtasidagi vertikal hamkorlik. Shunga qaramay, ular bosim ostida qolmasdan, o‘z o‘yinlarini konstruktiv tarzda qurib boradilar. Misol uchun, so‘nggi 6 ta durangning 4 tasida to‘pga egalik qilish darajasi 65% dan ortiq bo‘lgan. Raqiblarga esa faqat qarshi hujumlarni tashkil qilish uchun maydon qoladi. Bu esa ularning kuchli tomonlarini yashirib, asosiy mo‘ljal sifatida foydalanilmaydi.
Jamoaning asosiy taktik savodi shundaki, ular qarshi himoya qilishda juda kam vaqt o‘tkazadilar. Sababi — o‘yinlar davomida asosiy jamoa toʻpni oʻz nazoratida ushlab turishini anglab, raqiblarni ham tahdid ostida ushlab turadilar. Bu esa ularning oʻyinida jozibadorlikni yoʻqotmaydi, balki uni yanada chiroyli qiladi. Chunki 4-2-3-1 yoki 4-1-4-1 sxemalarida oʻyinda maydonning har ikki tomonida ham yaqinlik mavjud, bu esa ularni har qanday raqibga qarshi moslashuvchan qiladi. Qanotlardagi tezkor almashinuvlar esa raqiblarning markazini ajratib, himoyada boʻshliqlar hosil qilishga yo‘l qoʻymaydi.
Demak, shuning uchun Paxtakorning Superliga jadvalidagi yuksak oʻrni ularning oʻyinning boshqa tomonlariga bergan vaqtni kamaytirishidan kelib chiqadi. Ular oʻzlarining taktik mustahkamligini har bir oʻyinda koʻrsatadilar va bu raqiblarni hayratda qoldiradi.
shu yo'llarda gap ketib qoldi, do'stlar, ochiq aytaman — bu masalaga ikki tomonlama yondashish kerak. men 2005-yillarda Andijonning "Andijon-SG" jamoasida elektrik bo'lib ishlayotganimda, Toshkentga ilk bor taklif olish uchun kelgan edim, bir o'yinni tomosha qilish uchun. stadionga kirganimda, albatta, xalq taʼrifi chogʻida boʻlganini eslayman — boʻrondek qoʻllar ostidan oʻtib, „Paxtakor“ning oʻyinini oʻz koʻzim bilan koʻraman. oʻsha vaqtda toʻrtburchaklar ichida qanday „qoʻrgʻoshin“dek to'plar ketaverar edi... lekin hozirgi voqeani oʻsha tajribam bilan bogʻlab qolmoqchimanki.
60 ochkoda ikkinchi oʻrindan joy olish — bu nafaqat formadagi ketma-ketlikdagi DWDWW va oʻrtacha toʻp egallash koʻrsatkichlari bilan bogʻliq, balki asosiy sabab shundaki, ular oʻz oʻyinlarini ikki tomonlama qilgan: birinchidan, oʻtkir va bir zumda qarshi hujumlar, ikkinchidan, konstruktiv qurilish. ammo asosiy omil—ularning himoyadagi vertikal hamkorligi. oʻrta yoʻlning to'g'riligi — bu qadimgi futbol maktabidan qolgan sirlardan biri. misol uchun, oʻzim Andijonda elektr jihozlarini oʻrnatishda ishlayotgan vaqtlarimda, brigadamizning ustasi boʻlgan „Katta Abdulla“ oʻz jamoasiga qanday qilib bir-birlarini tushunishni oʻrgatardi. Paxtakorda shunday — har bir oʻyinchi oʻzining yaqinidagi bilan „teshikdan koʻrmagandek“ o'ynaydi. yuqori darajadagi raqiblarga qarshi oʻtkazilgan soʻnggi oʻyinlardagi toʻpni himoyada ushlash koʻrsatkichlari — bu ularning qadimiy yoʻllari: toʻpni tormozlash, raqibning olovini oʻz foydasiga aylantirish.
malikamilliy777ning oʻtgan oʻyinlardagi toʻp egallash koʻrsatkichlarini keltirishiga qoʻshilaman, lekin qoʻshimcha qilishim mumkin: soʻnggi olti durangning toʻrttasida 65% dan ortiq toʻp egallash koʻrsatkichi — bu jamoaning oʻyinidagi insoniy elementdir. toʻpni nazorat qilish bilan bir qatorda, ular oʻzaro harakatlarning soddaligini saqlab qolgan. bu mening oʻsha vaqtlardagi hayotim bilan bogʻliq — guruhda ishlaganingda, odamlar qanday birdamlikda ishlashlarini koʻrsatib bergan edi. Paxtakorda ham shunday.
lekin asosiy savol — bu koʻrsatkichlar qanday oʻzaro taʼsir qiladi? shubhasiz, ular oʻyin uslubini yaratib bergan: yuqori zichlikdagi toʻp nazorati raqiblarni butun maydonda tarqalishga majbur qiladi. bu esa raqibning markazini ajratib qoʻyadi va qanotlardan oʻtuvchi tezkor almashinuvlar uchun xavfsizlikni taʼminlaydi. ammo, ular oʻzlarining taktik mustahkamligini shunchaki hisob bilan koʻrsatib bergani yoʻq — bu jamoaning ruhiy tikligi bilan bogʻliq.
oʻshanda ham, hozirgi kunda ham, futbolni yashirin sirlari shundan iborat — ularning oʻyin uslubida yoʻqotishlarning oldini olish va hisob bilan oʻyinni nazorat qilish gʻoyasi yoʻq. ular oʻyinning oʻzagidan boshlab raqiblarni qamrab olishadi va natijada jadvalning yuqori qismida turishadi. bu hozirgi mavsumning DWDWW ketma-ketligiga sabab boʻlsa, ertangi mavsumda ham shunday boʻlishini umid qilarman. chunki butunlay insoniy hissiyot va tajriba bilan bogʻliq.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Paxtakorning hozirgi taktik kuchi, jadvaldagi yuqori oʻrini va formadagi DWDWW ketma-ketligining sabablarini ochib berish uchun asosiy nuqta — bu jamoaning oʻyin uslubidagi moslashuvchanlik va yoʻqotishlarning oldini olish ustunligi. Oldingi xabarlar bir-birini toʻldiruvchi maʼlumotlar berdi, ammo asosiy omilni aniqlash uchun biroz chuqurroq tahlil qilish kerak.
Jamoa 4-2-3-1 yoki 4-1-4-1 sxemalarida oʻynayotgani maʼlum, ammo bu sxemalar oʻzgaruvchan. Qanotlardan tezkor almashinuvlar, markaziy yarim himoyachilar orqali toʻpni qayta qurish va ikkinchi darajali hududda ham oʻralgan holatda ushlab turish — bularning hammasi jamoaning asosiy qobiliyatidir. Lekin asosiy sabab — bu **himoyadagi vertikal hamkorlik** va **oʻzaro tushunish**dir.
Soʻnggi 6 durangning 4 tasida asosiy tarkib toʻpga 65% dan ortiq egalik qilganligi toʻgʻri, ammo bu koʻrsatkichlar jamoaning aslida qanday ishlayotganidan koʻproq narsani koʻrsatmasligi mumkin. Misol uchun, oʻz maydonida toʻpni nazorat qilish yaxshi, lekin raqib maydonida ham shunday samarali foydalanish kerak. Paxtakor buni juda yaxshi qiladi: ularning asosiy taktikasi **toʻpni himoyada ushlab turish va raqibning qarshi hujumlariga yoʻl qoʻymasdan toʻpni qayta qurishdir**. Bu esa oʻyin davomida ularning asosiy yo'qotishi yoʻqotishlarning oldini olishga yordam beradi.
JahongirAndijonning 2005-yildagi kuzatuvi ancha muhim: ularning oʻyinidagi "qadimgi futbol maktabi" elementi — bu bir-birlarini tushunish va guruhda birdamlik. Himoyachilar oʻrtasidagi vertikal hamkorlik, ular "teshikdan koʻrmagandek" oʻynashlari — bularning barchasi jamoaning Superliga jadvalidagi ikkinchi oʻrinda boʻlishiga asosiy sababdir. Ularning oʻyin uslubi raqiblarga qarshi juda moslashuvchan, chunki ular oʻyinning boshidan raqibni qamrab olishadi.
PPDA (Passes Allowed per Defensive Action) koʻrsatkichi yuqori boʻlmaganligi va ular qarshi himoya qilishda kam vaqt oʻtkazishlari — bu jamoaning oʻyinidagi oʻziga xoslikdir. Ular oʻyinni boshlashdan boshlab toʻpni nazorat qilishadi va raqiblarni faqat qarshi hujumlarga majbur qilishadi. Bu esa ularning asosiy kuchidir.
**Kimga qarshi ishlaydi?**
- **O'z maydonida:** To'liq shaklidagi jamoalarga qarshi. Ularning toʻpni nazorat qilish va himoyadagi moslashuvchanligi raqiblarni toʻsqinlik qiladi.
- **Raqib maydonida:** Zich va yopiq himoyaga qarshi. Qanotlardan oʻtuvchi tezkor almashinuvlar va markaziy oʻtkirlar orqali raqib himoyasini ajratib qoʻyish mumkin.
**Kimga qarshi yo'q?**
- **Juda ochiq va tezkor qarshi hujumlarga asoslangan jamoalarga qarshi.** Ularning qarshi hujumlarini toʻxtatib, oʻzlarining oʻyinlarini qurishlari qiyin boʻlmasa-da, Paxtakor bunday jamoalarga qarshi toʻpni oʻzi nazorat qilishga urinishadi, bu esa ba'zan oʻyinni ogʻirlashtirishi mumkin.
- **Juda yuqori bosim bilan oʻynaydigan jamoalarga qarshi.** Bosim ostida qolmaslik imkoniyati boʻlsa-da, yuqori bosim jamoalar Paxtakorning toʻpni qayta qurish vaqtini qisqartirishi mumkin, bu esa ularning oʻyinida noaniqliklarga olib kelishi mumkin.
Jamoaning eng katta afzalligi — bu oʻzlarining oʻyinning aslida boʻlishi kerak boʻlgan joyiga, ya'ni **his-tuygʻu va guruh birdamligiga** asoslanganligini unutmaslikdir. Bu esa ularni Superliga jadvalining yuqori qismida turishiga asosiy sababdir.
xG > hissiyot.