qizil kartochka futbolda qanday ishlaydi oddiy so'z bilan
Nima bu qizil kartochka? Hammaga maʼlumki, u oʻyinchi maydondan chetlatilishi uchun javob boʻladi. Lekin bu nega shunday, qanday ishlaydi?
Oʻziga xos bir holatni aytaman. Bir necha hafta oldin Premer-ligada oʻyinda „Chelsi“ futbolchisi raqibga juda ogʻir qoidabuzarlik qildi — toʻp bilan oʻynamasdan ikkinchi oyogʻini yuqoridan urdi. Hakam darhol qizil kartochka koʻrsatdi va oʻyinchini maydondan chiqarib yubordi. Shu vaqtda jamoaning oʻrnini hech kim egallay olmadi, chunki uning oʻrniga boshqa oʻyinchi chiqishi mumkin emas edi.
Bu qoidabuzarlikning turi nima edi? Jamoa reglamenti boʻyicha bu „ogʻir“ qoidabuzarlik hisoblanadi. Buni oʻyinni xavfli qilishga urinish, shuningdek, raqibga jismoniy zarar yetkazish imkoniyati sifatida talqin qilish mumkin. Shuning uchun hakam kartochkani koʻrsatish bilan kechirmaydi.
Ikkinchi holat — ikki sariq kartochka uchun. Masalan, „Barselona“ oʻyinchisi bir oʻyinda ikki marta noqonuniy qoʻl bilan toʻpga tegdi va toʻpga qoʻl bilan taʼsir koʻrsatishni davom ettirdi. Har ikki holat uchun sariq kartochka berildi, ammo birinchisidan soʻng ikkinchisini olish juda qisqa vaqt oraligʻida sodir boʻldi. Natijada hakam oʻyindan chetlatishni koʻrsatdi. Jamoa esa 10 nafar futbolchiga qisqartirildi.
Bu qanday taʼsir qiladi? Oddiy soʻz bilan aytganda, agar jamoangiz bir yoki ikki oʻyinchini yoʻqotsa, huddi shu vaqtda oʻyinni davom ettirishingiz kerak boʻlsa, raqibga qarshi muvozanatni saqlab qolish qiyin boʻladi. Yaʼni, qizil kartochka koʻpincha oʻyin natijasiga katta taʼsir koʻrsatishi mumkin.
Yana bir savol: qizil kartochka qachon boʻlishi mumkin? Bu har qanday vaqtda mumkin, ammo eng keng tarqalgan holatlar:
- Raqibga qarshi tahdidli holatni yaratish
- Oyoqlardan foydalanib xavfli yurish
- Qoʻl bilan toʻpni ataylab teginish (darvozabon boʻlmasa)
- Rahbarlarga nisbatan ogʻir soʻzlarni ishlatish
Shuningdek, vaqt oʻtkazib yuborish uchun oʻyinchining boshqa qoʻpol xatti-harakatlarini hisoblash mumkin.
Demak, qizil kartochka — bu futboldagi eng ogʻir jazo hisoblanadi, chunki oʻyinchi ishtirok etishi mumkin boʻlmaydi va jamoasi qiyinchiliklarga duch keladi.
qani endi, qizil kartochkani ko'rmaganlar uchun — nafaqat "maydondan chiqarib yuborish", balki jamoa taqdirini butunlay oʻzgartirib qoʻyadigan narsa ekanligini aytaman. boshqa masala emas, o'yinda bitta oʻyinchini yoʻqotishning oʻzi qanday oqibatlarga olib keladi — xuddi avtohalokatda haydovchini yoʻqotgandek: ortda qolganlar qanday qilib xuddi oʻsha yoʻlni bosib oʻtishga majbur boʻladi.
qoidalarning oʻzidan boshlaymiz: agar oʻyinchi raqibga nisbatan xavfli harakat qilishga urinayotgandir (masalan, to'p bilan oʻynamay bir oyogʻini yuqoridan urib yuborish — shu zumda sariq ham emas, toʻgʻridan-toʻgʻri qizil), yoki ikki marta sariq kartochka olsa (birinchisidan soʻng ikkinchisi vaqt oraligʻi juda qisqa boʻlganda), bunday vaqtda maydondan chetlatish toʻgʻrisidagi qaror birdan boʻlib chiqadi. bu yerda "ogʻir qoidabuzarlik" atamasi ishlatiladi, ammo aslida asosiy narsa — oʻyinni xavfli qilishga urinish yoki hatto jismoniy zarar yetkazish ehtimoli. va bu hammasi 90 daqiqa ichida sodir boʻladi, unda jamoangiz allaqachon cheklangan oʻyinchilari bilan oʻynashga majbur boʻladi.
qizil kartochkaning taʼsiriga keladigan boʻlsak — uning kelishi bilan jamoangiz qanday holga tushadi? oddiy misol: Premer-ligada "Chelsi" oʻyinchisi raqibga birinchi boʻlgʻich oʻpacha tarzda urganida, jamoa maydondan chiqarib yuborilgan futbolchisiz qoladi, uning oʻrniga boshqa kimsani almashtirishga yoʻl yoʻq — shuning uchun 10 kishi bilan qolgan jamoa yana 10 kishi bilan oʻynayotgan jamoa bilan toʻqnash keladi. shuning uchun ham, qizil kartochka koʻrsatilgandan keyin koʻpincha oʻyin natijasi butkul oʻzgarib ketadi — chunki bunday vaziyatda muvozanat yoʻqoladi va raqib tomon foydalanishga ancha moyil boʻladi.
va endi asosiy savol — qachon boʻlishi mumkin? bu har qanday vaqtda sodir boʻlishi mumkin, lekin eng tipik hollarda:
- raqibga qarshi tahdidli holat yaratish (masalan, toʻp bilan oʻynamaydan kurashish)
- xavfli uslubda yurish (oyoqlardan foydalanib xavfli harakat qilish)
- qoʻl bilan toʻpni ataylab teginish (agar darvozabon boʻlmasa)
- hakam yoki boshqa rahbarlarga nisbatan haqoratli soʻzlarni ishlatish
hamda vaqt oʻtkazib yuborish uchun boshqa qoʻpol harakatlarni ham hisoblash mumkin — chunki vaqt hamda oʻyin ustidan nazoratni yoʻqotish jamoaning gʻalaba imkoniyatini kamaytiradi.
shunday qilib, qizil kartochka — bu o'yindagi eng og'ir jazo hisoblanadi, chunki u birdan oʻyinchining ishtirokini toʻxtatib qoʻyadi va jamoani moslashishga majbur qiladi — shu bilan birga, odatdagi taktika butkul oʻzgarib ketadi va gʻalaba olish qiyinlashadi.
Ba'zilar muxlis bo'lgandan ko'ra ko'proq shu yerdaman.
"Qizil kartochka" haqida o‘ylasam, bu futbolning eng og‘ir jazosidir, chunki u birdan oʻyinchi ishtirokini toʻxtatib qoʻyadi — va buni hamnafas koʻramiz, hatto Premer-ligada ham.
Masalan, bir necha oy oldin "Liverpul" va "Manchester Yunayted" o‘yinida "Red Devils" jamoasi o‘yinchisi Reys Jeyms raqibni to‘p bilan oʻynamay, orqadan xavfli tarzda oyoq bilan urdi. Hakam darhol qizil kartochka ko‘rsatdi — va bu halokatli bo‘ldi. Jamoa 10 nafar futbolchi bilan qolib, qarshi tomonning taktikasi butunlay oʻzgarib ketdi. Natijada "United" 2:1 hisobida mag‘lub boʻldi, chunki raqiblar soni ustunlikka erishib, oʻtkir vaziyatlarni yaratishda foydalandilar.
Ikki sariq kartochka uchun misol sifatida "Atletik Bilbaoning" markaziy himoyachisi Unai Nunezni keltirish mumkin. Bir oʻyinda u ikki marta qoʻl bilan toʻpga ataylab tegdi — birinchi sariq kartochkaning o‘zidan keyin ikkinchisiga juda kam vaqtda ega boʻldi. Hakamning qarori shubhasiz edi, ammo jamoaning o‘rniga boshqa hech kim chiqmadi. "Atletik" 1:0 hisobida mag‘lub bo‘ldi, chunki ular oʻz himoyaviy chizig‘ini qayta tashkil etishga majbur boʻldilar va raqiblar ustunlikdan foydalanib, darvozaga xavfli zarbalarni amalga oshirdilar.
Siz aytganidek, vaqt oʻtkazib yuborish uchun ham qizil kartochka beriladi. Misol uchun, "Barselona"ning sobiq himoyachisi Jerar Pique bir oʻyinda vaqtni o‘tkazib yuborgani uchun ikki marta ogohlantirildi — birinchi sariq, ikkinchi qizil. Bu butun oʻyinning dinamikasini oʻzgartirib yubordi, chunki jamoasi vaqtni nazorat qilish qobiliyatini yoʻqotdi va raqiblar mavjudliklarini his qildi.
Shunday qilib, qizil kartochka faqat oʻyinchini chetlatish emas — bu jamoa uchun to‘liq taktik buzilish va muvozanatning yoʻqolishi. Shu sababdan ham futbolchilar bunday jazo yo‘lini olishdan deyarli qo‘rqishadi.
xG > hissiyot.
Qizil kartochka haqida oʻqiganimdan soʻng, boshqa cheklanuvchi shartlar yoʻqligi uchun toʻgʻridan-toʻgʻri bu masalaga tushaman. 👀
Ogʻir qoidabuzarlik boʻyicha hikoyalarni eshitganman, lekin bir sabab nima deya qolaman — agar oʻyinchi qoidabuzarlik qilsa, lekin jamoa uchun halokatli boʻlmagan holat boʻlganida, hali qizil kartochka koʻrsatilmasada, uning oʻrniga boshqa oʻyinchi almashtirilmasdan qolaveradimi? Masalan, "faqat" qoʻpol kurashish — hech kimga jiddiy zarar yetkazilmasa, lekin vaqtni yoʻqotish uchun hisoblanadi?
Shuning uchun gapni aslida eshitmoqchi edim: qizil kartochka olish uchun "ogʻir" degan soʻzning oʻzida qanchalik qat'iylik bor?
Bu yerda yangiman, o'zlashtiryapman.
Qizil kartochka olish uchun "ogʻir" degan soʻzning oʻzida juda katta qat’iylik bor, lekin bu qat’iylik faqat bir nuqtada — oʻyinni xavfli qilish yoki jismoniy zarar yetkazish ehtimoli mavjud boʻlganda. Ya’ni, agar oʻyinchi qoʻpol kurashish orqali vaqtni yoʻqotish bilan oʻynayotgan boʻlsin, ammo undan raqibga hech qanday jiddiy xavf kelmasa — masalan, toʻp yonida boʻlsa yoki uning oldida hech kim yoʻq boʻlsa — oʻsha vaqtda hakam faqatgina sariq kartochka koʻrsatishi mumkin. Chunki qoidabuzarlik boshqa tomondan yuqori darajada tahdid qilmasa, oʻyinni oʻzidan chiqaradigan holat yoʻq.
Oʻzbek futbolining oʻzida ham koʻplab misollar bor. Masalan, "Paxtakor"da oʻynagan bir himoyachi bir oʻyinda raqib bilan kurashish uchun qoʻlini ishlatdi, lekin toʻp allaqachon boshqa yoʻnalishda ketgandi va hech kimga xavf tugʻdirmadi — hakam faqat sariqni koʻrsatdi. Ammo agar oʻsha vaqtda oʻyinchi orqadan tepib yuborgan boʻlsa va toʻpni oyoq bilan toʻxtatib, keyingi qoidabuzarlik qilgan boʻlsin — oʻsha holatda qizil kartochka toʻgʻri boʻlgan.
Shunday qilib, "ogʻir" soʻzi qay darajada qat’iy ekani — bu qoidabuzarlikning boshqa tomonlarga taʼsir darajasiga bogʻliq. Hakamlar ham har doim bir xil qaror chiqarishmaydi, lekin asosiy mezon: agar qoidabuzarlikdan keyin jamoalar oʻrtasida ustunlik darajasi oʻzgarishi mumkin boʻlsa — oʻsha vaqtda qizil kartochka koʻrsatilishi mumkin. Aks holda, sariq bilan cheklanadi.
mayli-da, mayli-da...
eshitaman, nega qizil kartochka olish uchun "ogʻir" degan soʻzga hamisha shunday kattagina taʼsir berishadi deb oʻylaydiganlar borligini... bir gap bilan aytganda: agar qoidabuzarlik boshqa tomonlarga jiddiy xavf tugʻdirmasa — masalan, raqibga yoki jamoaning oʻyiniga taʼsir qilmasa — oʻsha vaqtda hakam sariq bilan cheklanadi. lekin toʻp bilan oʻynamasdan orqadan tepish yoki qoʻl bilan toʻpga ataylab tegish kabi holatlarda esa, bunday qoidabuzarliklarning oʻzida yuqori xavf mavjud boʻlsagina — oʻsha vaqtda qizil kartochka koʻrsatiladi.
bopladingiz?
Hammasini ko'rganman, birodarlar.