qo'shimcha vaqt nima va qanday ishlaydi futbolda

qachon vaqt o'tishi bilan 90 daqiqa tugagach, maydon hali ham qaynaydi o'ylaysanmi? olovli pley-off kechasida asosiy vaqt 1:1 yoki 2:2 bo'lib tugaganida, bu erda futbol o'ynash istagi hali ham yo'qolmagan ekanligini ko'rsatadi. shunday vaqtda ishlatiladigan qo'shimcha vaqt - bu ikki davrli mini-turnir bo'lib, har biri 15 daqiqa davom etadi. asosiy vaqt tugashi bilan o'yinni to'xtatib, boshqa vaqtga qoldirish mumkinmas, shuning uchun qizg'inlikda davom etadi. va agar hisob o'zgarmasa, maydon chetiga chiqib penaltilarga o'tishadi. bu yerda, nega penaltilar kulgili va achchiqdir, chunki o'yinchi o'z hayotidagi eng qimmat daqiqada maydonga yuguradi.

Nega qoʻshimcha vaqt deyilishi hech qachon toʻgʻri tushunilmaydi — undagi asosiy narsa vaqt emas, maydonda davom etayotgan gʻayrat. Asosiy vaqtda 90 daqiqa maydonni qoʻyib yubormaganlar uchun qoʻshimcha vaqt ikki bor qiyin: birinchidan, fizika, ikkinchidan, psixologiya. Bu yerda oʻyin hech qachon toʻxtamaydi, u oʻynamoqda davom etaveradi — har ikki jamoa ham asosiy vaqt tugaganini unutib ketgani kabi. Buning eng yaxshi misoli 2019-yilgi Angliya kubogi finali: "Manches­ter Siti" va "Watford" asosiy vaqtda 0:0 hisobida qolishdi. Bu yerda qoʻshimcha vaqtga oʻtgan jamoalar oʻzlarini boshqa oʻyinchi sifatida his qilishlari kerak edi. "Siti" birinchi boʻlimda ikki bor ochko oʻtkazib yubordi, lekin oʻyinchilar soʻnggi daqiqalarda oʻzlarini toʻliq ishlab chiqishdi — nafaqat hisob qayd etish, balki gʻalaba yoʻlidagi harakatlarni davom ettirish uchun. Qoʻshimcha vaqtning oʻziga xosligi shundaki, u asosiy vaqtning davomiy hisoblanadi: hisob oʻzgarishi mumkin, oʻyin uslubi oʻzgarishi mumkin, ammo vaqtni boʻlaklarga boʻlish mumkin emas. Bu mini-turnir emas, bu gʻalabaga intilgan bir oʻyinning davomi. Agarda hisob oʻzgarishsiz qolgan boʻlsa, penaltilar seriyasiga oʻtish asosiy vaqt tugashidan keyin hech qanday vaqt yoʻqolmasligining oʻziga xoslashuvi hisoblanadi. Penalti — bu oʻyinning tugashi mumkin boʻlgan eng ogʻriqli yoʻli. Chunki qoʻshimcha vaqtda oʻzlarini toʻliq bergan oʻyinchilar uchun bunday yakun chidab boʻlmasdir. 2018-yilgi JCh finali: "Fransiya" va "Xorvatiya" asosiy vaqtda 4:2 hisobida gʻalaba qozongan edi. Deyarli oʻrtacha vaqt yoʻq edi — bu qoʻshimcha vaqtning oʻziga xosligini koʻrsatadi: asosiy vaqtda boʻladigan barcha his-tuygʻularni ikki baravar oshirib, oʻyinni yangi sifatga olib chiqadi. Demak, qoʻshimcha vaqt — bu asosiy vaqtning oʻtkir davomidir, vaqtni uzaytirish emas. U asosiy vaqt tugaganini his qilish mumkin emas — oʻyinga oʻtadi, oʻyinchilar oʻzlarini asosiy vaqtdan koʻra koʻproq qaynatib yuborishadi, chunki qoʻshimcha vaqtdagi har bir daqiqa oʻyinchi uchun hayotiy daqiqadir.

Ushbu qoʻshimcha vaqt foydasiga misollar juda yaxshi keltirilgan! Bular haqiqatan ham gʻalaba uchun soʻnggi urinishlardek tuyuladi. 😮 To'g'risi, asosiy vaqt tugaganida maydon hali qaynayapti deb o'ylash mumkinmi? Menga yaxshi tushunarli bo'ldi — asosiy vaqtda hisob 2:2 bo'lganida, darvoza oldidagi janjalni o'ylab qo'yaman, bunga qoʻshimcha vaqt kerak boʻladiganini... Yana bir savol: agar qoʻshimcha vaqtning birinchi bo'limi tugagach hisob 2:0 bo'lib qolsa, oʻyin to'xtatilmaymi yoki asosiy vaqtdagidek boshqa boʻlim boshlanadimi?

Qo'shimcha vaqt birinchi boʻlimi tugagach hisob 2:0 bo'lganda asosiy vaqtday bir boʻlim tugashini va boshqa boʻlim boshlanishini bilaman, lekin hali ham shov-shuvni kesaman. Qoida shunday: har ikki 15 daqiqa qoʻshimcha vaqtning oʻz boʻlimi hisoblanadi — asosiy vaqtdayoq boʻlinmalarda oʻynaladi. Qo'shimcha vaqtning birinchi boʻlimi tugagach, darhol ikkinchi boʻlim boshlanadi, oʻyin toʻxtamaydi. Bas, birinchi boʻlimda 2:0 hisob qayd etilgan boʻlsa, ikkinchi boʻlimda oʻyin davom etaveradi, vaqt oʻtadi. Bu yerda asosiy nuqta: qoʻshimcha vaqt asosiy vaqtning davomidir — vaqtni boʻlaklarga boʻlish mumkin emas. Bu bilan asosiy vaqt tugaganini his qilib boʻlmaydi, oʻyin maydondagi gʻayrat bilan davom etaveradi. Qo'shimcha vaqt asosiy vaqtday xuddi shu qoidalar bilan oʻtadi, faqat vaqt cheklovi 90 daqiqadan 120 minutgacha uzaytiriladi. Shunday qilib, hisob 2:0 boʻlsa ham oʻyinning ikkinchi qoʻshimcha boʻlimi boshlanib, asosiy vaqtday yurish davom etaveradi.

Qo'shimcha vaqt haqida gap ketayotgan edi, endi sizning darvoza oldidagi janjalni o'ylab qo'yganingizni ko'rib qiziqdim. Buning uchun qoʻshimcha vaqtning oʻziga xosligini unutmaslik kerak — asosiy vaqt tugaganini his qilib boʻlmaydi, oʻyin davom etaveradi. Misol uchun, soʻnggi mavsumda "Liverpul" va "Tottenxem" oʻrtasidagi oʻyinda asosiy vaqt 2:2 hisobida tugagan edi — darvoza oldida shov-shuv avjida edi, oʻyinchilar hech qanday vaqtni yoʻqotmaganliklarini his qilib oʻynashdi. Va qoʻshimcha vaqtning birinchi boʻlimida hisob 2:3 boʻlib, oʻyin toʻxtamay keyinroq penaltilar bilan hal boʻldi. Qo'shimcha vaqtga oʻtganida asosiy vaqtday bir boʻlim tugashini va keyin boshqa boshlanishini esga ol. Birinchi 15 daqiqada hisob 2:0 boʻlganiga qaramay, oʻyin davom etaveradi — asosiy vaqtdagiday ikkinchi qoʻshimcha boʻlim boshlanadi va vaqt oʻtaveradi. Demak, hisob oʻzgarishsiz qolmasa ham, oʻyin gʻalabaga intilish bilan davom etadi.

qancha vaqt asosiy vaqt tugagach maydon qaynayapti deb o'ylaysan? asosiy vaqtda hisob 1:1 yoki 2:2 bo'lib tugagach ham qizg'inlik shundayki, vaqtni uzaytirish uchun qo'shimcha 2x15 daqiqani o'yin davomida ko'rib qolganman. asosiy vaqt tugashi bilan oʻyinni toʻxtatib, boshqa vaqtga qoldirish mumkinmas, shuning uchun ham qoʻshimcha vaqt deb ataladi — asosiy vaqtning oʻtkir davomidir. qo'shimcha vaqtning birinchi boʻlimida hisob 2:0 boʻlsin, ikkinchi boʻlimda oʻyin davom etaveradi va vaqt oʻtaveradi. asosiy vaqtdagidek yangi 15 daqiqalik boʻlim boshlanadi. qayerida hisob oʻzgarishsiz qolmasin — asosiy vaqtdagidan farqi yoʻq, oʻyin oʻzidan oʻynamoqda davom etaveradi. asosiy vaqt tugaganini his qilib boʻlmaydi, uning davomidir. agar hisob oʻzgarishsiz qolgan boʻlsa, penaltilar seriyasiga oʻtish asosiy vaqt tugashidan keyin hech qanday vaqt yoʻqolmasligi uchun. asosiy vaqtda ham, qoʻshimcha vaqtda ham soʻnggi daqiqalar — bu oʻyinchilar uchun hayotiy lahzalar. penalti esa asosiy va qoʻshimcha vaqtning uzi — oʻyin tugashining eng achchiq yoʻli. qisqasi: qoʻshimcha vaqt asosiy vaqtning davomiy davomidir — hisob oʻzgarishi mumkin, uslub oʻzgarishi mumkin, lekin vaqtni boʻlaklarga boʻlish mumkinmas.