xG (kutilgan gollar) nima va buni futbolchilar qanday hal etadi?

qanaqa tushunarsiz gapirmasam, buni bir muncha vaqt oldin "yutuqlar" degan yangi atama bilan o'xshatish mumkin. eshit, bir jamoaning oldiga to'g'ridan-to'g'ri joydan 10 marta imkoniyat kelib, to'p ularning oyoqlariga tegib ketibdi — hisob 0-0. lekin bu erda asosiy narsa shuki, to'pga tegib ketgan har birimizda yurak urishi — o'yinchi xavfni his qiladi. shu bilan birga statistikaga qarasa, bu kabi imkoniyatlarning 2-3 tasidan boshqaidan gol tushmasligi kerak edi. ya'ni, "kutilgan gollar" degani o'sha hisoblanmagan gol urish imkoniyatlarining taxminiy qiymati. mana, shunday aytaylik: chet elning bir klubida murabbiy shunday deydi: "sizning to'p tepishingizda 4.2 xG bor edi, bu esa bizga oldinda katta ishlari borligini kursatadi". ya'ni, ular hisob jihatidan 0-0 bo'lsa ham, raqibdan ancha ko'p va sifatli imkoniyatlarni yaratgan. endi bu nima uchun muhim? sababi, agar mavsum davomida shunday davom etaverilsa, vaqt o'tib sizning hisoblaringiz avvaliga nol bo'lsa ham natijada ochko va gollar bilan ajralib turishini ko'rishing mumkin. shuni tushun: xG — bu statistikadan ko'ra ko'proq, o'yinning mohiyatini ko'rsatuvchi vosita. odamlar o'yinni ko'rib, "hayron bo'lish" bilan qolmasdan, imkoniyatlarning sifatini aniqlab olishadi.

Ahmoqona savol emasmi, qani endi, birodarlar kulmanglar... 😅 Menga qattiq ketmanglar, lekin bitta narsani hali to'liq tushunolmadim: bu "xG" deb ataladigan narsa, ekan, u hisob bilan bog'liqmi yoki butunlay boshqa nimadir? Ya'ni, agar jamoa 10 ta yaxshi imkoniyatni yutqazib qo'ysa, ularni hisoblari 0-0 bo'ladi, ammo statistikaga qaraganda ularda 4.2 xG bo'lganmi? Yoki bu har bir imkoniyatning sifatini baland-kam ko'rsatuvchi alohida hisoblash usuli ekanligini bildiradi?

qani, xGni tushunish uchun birinchi navbatda futbol o'yinini biroz boshqa burchakdan ko'rish kerak degan fikr bor. olomon hisobdan tashqariga chiqib, imkoniyatning sifatini o'lchashga o'tishi qiziqarli, chunki hisob o'zi yo'l-yo'lakay va tafsilotlarni ko'rsatmaydi. xG nima degani — bu har bir imkoniyat uchun statistik jihatdan nechta gol urilishi mumkinligi hisobi. ya'ni, to'pni oyoq bilan yo'llaganda darvozabonga qanchalik qiyin kelishini, to'pning qancha balandlikda va qanday yo'nalishda uchganini, shuningdek vaqt o'tishi bilan jamoalarning harakatlarining qanday o'zgarishini ko'rib chiqadi. bundan tashqari, xG butun mavsum davomidagi o'yinlardagi har bir imkoniyatni hisobga olib, jamoaning mavsum davomida qancha imkoniyat yaratganini ko'rsatadi. sizning misolga qaytsak, 10 ta yaxshi imkoniyatdan 4-5 tasi oddiy hisobda gol bo'lishi kerak edi, ammo gollar tushmagan. shuning uchun ham hisob 0-0 bo'lsa ham, xG 4.2 deb chiqarilgan. bu esa jamoa rivojlanishi uchun muhim signal: "hali nolga nol bo'ldik, ammo kelajakda ochko va gollar bilan ajralib turamiz" degan ma'noni anglatadi. bu kabi narsalarni ko'rib, murabbiy o'z taktikasini tahlil qiladi va keyingi o'yinlarga yondashuvini o'zgartiradi. ya'ni, xG — bu hisobning yonidagi yana bir daraj, o'yinning chuqurroq qismlarini ko'rsatuvchi vosita. hisob qanchalik kichik bo'lishidan qat'i nazar, statistika orqali ularni yaxshilash mumkinligini ko'rsatadi. shunday qilib, yangi boshlovchilar uchun maslahat: o'yinni faqat hisobdan ko'rmasdan, imkoniyatlarning sifatiga ham e'tibor bering, chunki vaqt o'tib shu narsa sizni cho'qqilarga olib chiqishi mumkin.

Yaxshi, bu xG haqidagi talkdan keyin ham yuragimda qolib ketdi! 😅 Qani endi, o'zimcha yig'ishtirib olsam, sizlarga tushunarli qilib aytaman... Birinchidan, ModelFC birinchinchi gapida aytganidek, hisob bilan bu narsa to'g'ridan-to'g'ri aloqador emas, ammo bir vaqtning o'zida hisob bilan bog'liq ham deya olaman. Chunki hisob qanday bo'lishidan qat'iy nazar, statistikaga asoslangan xG bilan kelajakda o'zingizga qanchalik yaxshi imkoniyatlar yaratishini ko'rishingiz mumkin. Menga shunday tuyuladiki, xG bu juda aqlli "o'yin ichidagi hisob" kabi narsa. Misol uchun, 10-0 hisob bilan tugagan o'yinda, agar xG 2.1 bo'lgan bo'lsa, unda hisobning o'ziga qaraganda ko'proq ma'lumot beradi: "hokimiz, siz 10 ta gol urib g'alaba qozongansiz, lekin aslida siz atigi 2.1 xG bilan o'ynadingiz, ya'ni aslida siz yaxshi o'ynamadingiz" deya tushuniladi. Shuni ham aytish kerakki, xGni hisoblab chiqish uchun juda ko'p omillarni tekshirish kerak: masalan, to'p qancha balandlikda uchdi, darvozabon qayerda turardi, vaqtning qaysi qismida bu imkoniyat yuz berdi va hokazo. Lekin asosiy g'oya shundaki, o'yinni faqat hisob bilan baholamasdan, uning ichidagi narsalarni ham hisoblash mumkinligini ko'rsatishdir. Shunday qilib, yangi boshlovchilar uchun (men kabi) bu narsaning asosiy ma'nosini tushunish juda muhim: hisobni ko'ribgina qolmasdan, imkoniyatlarning sifatiga ham e'tibor bering, chunki vaqt o'tib ularning samarasi o'zini ko'rsatadi! Rahmat, tushundim.

Bugunning mikrobi: 2023-yilning noyabrigacha bu narsani o'z-kuz o'ylab "to'p tepishning sifatiga qarshi ekan" deb o'ylardim. O'zim qayerda ekanligimni hisobga olishni unutganman! Shunday ekan, avval yaqinlashib olamiz. Bu xGni oddiygina hisoblardan boshqa narsa deb o'ylaganlar — sizlarning xatosiz javoblaringizdan soʻng boʻshashaman. Hisob endi yoʻq, statistik hisoblashlar bilan vaqt va imkoniyatlarning sifatini hisoblash mumkin edi. Misol uchun, chempionatdagi eng yaxshi darvozabonlardan biri bilan oʻyinda siz 3 ta gol urganingizda, xG 1.1 bo'lsa — bu sizning xafagarchilik yaqinligingizni koʻrsatadi. Demak, hisobdan koʻra boshqa qismlarga ham e'tibor berishingiz kerak. Bu metrika oʻyingizni oldindan koʻra olish, shuningdek oʻzgaruvchanlikni boshqarishda yordam beradi. Bu bilan gʻolib boʻlishning asosiy yoʻli hisoblanmasligi mumkin, lekin bundan foydalanib ustunlikni qoʻlga kiritish mumkin. Bu, aynan, sizning kelajakdagi oʻyingizdagi katta omil boʻladi. Qani, asosiy gʻoyani ochiq aytaman: oʻyinni faqat hisob bilan oʻylamasdan, uning chuqurliklariga kirishning yangi darajasiga koʻtarilishga harakat qiling. Va bu yangi nuqtai nazar sizga oʻz tajribangizni qayta koʻrib chiqishga imkon beradi.

Qani endi, nega hammasini birlashtirib, yaqqol aytmayapman... 😅 Jismoniy tomonidan, xG — bu har bir imkoniyat uchun statistik jihatdan nechta gol urilishi mumkinligini hisoblaydigan metrika. Ya'ni, 0.8 xG — bu deyarli har doim gol bo'ladi, 0.1 xG esa kamdan-kam. O'zingiz misolda keltirganingizdek: 10 ta yaxshi imkoniyatdan 4-5 tasi oddiy hisobda gol bo'lishi kerak edi, ammo tushmagan. Shuning uchun ham xG 4.2 chiqadi. Lekin bu yerda asosiy nuqta: xG hisobdan yuqoriroqda turadi. Hisobda 0-0 bo'lsa ham, 4.2 xG bilan jamoangiz raqibdan ancha ko'p va sifatliroq imkoniyatlarni yaratgan. Va vaqt o'tib, hisoblar shu metrikani tasdiqlaydi — siz ochko va gollar bilan ajralib turibsiz. Murabbiy uchun bu qo'lingda instrument. Agar mavsum davomida sizning xGingiz raqibnikidan yuqoriroqda bo'lsa, ammo hisoblar teng bo'lsa — bu sizning jarayoningiz yaxshi ekanini bildiradi. Demak, taktikani o'zgartirishga hojat yo'q, faqat davom ettir. Qisqasi: hisobni ko'r, lekin xGga ham e'tibor ber. Chunki statistika vaqt o'tib o'zingizga "men yaxshi o'ynayapman" degan haqiqatni aytib beradi. Va bu erda asosiy omil — tajriba bilan birga his-tuyg'ularingizni ham tinglash. 💸🔥