Dinamo Samarqand dunyodagi eng yaxshi jamoalardanmi yoki o'zbek futbolining qashshoq…

Chiptadan oldin bekorchiqni topib, keyingi uchrashuvga kelib, so'nggi 15 daqiqada bitta g'alaba — buni qaysi muxlis hamdi? Lekin biz buni his qilishimiz kerak, chunki bu bizning "ajdodlarimizning" 20 yillik sayohati. 20 yil ichida bitta oʻrtacha mavsumda 5-oʻrin va bitta kubok finali — bu koʻrsatkich bilan biron bir yevropalik muxlis oʻz jamoasini "goʻzalmi, ahmoqmi" degan savol bilan oʻylamasdi. Sababi ularning faoliyatida kamida bir bor "barcha vaqtlarning eng zoʻri" degan shiorlarni eshitgan edilar yoki oʻsha shiorlarga daʼvo qilgan murabbiylarini koʻrgan edilar. Bizda esa murabbiylar almashinib, o'yinga bir qadam oldinda turish uchun kurashib, ammo bu yuqori natijaga olib kelmagan — bu esa boshqa narsani koʻrsatadi: muammoga qarshi kurashmayapmiz, uni himoya qilayotganmiz. Vaqtning oʻzida jamoalar oʻzlarini yangilaydi, oʻyinchilar kelib ketadi, lekin "Dinamo"ning asosiy muammosi shundaki, u oʻz tarixiga berilib qolgan va bu "berilish" ham oʻz-oʻzidan futboldagi e'tiborlilikdan mahrum qiladi. Bir vaqtlar shaharlarimizda "poytaxt klublari" degan narsa mavjud edi — Toshkentdagi "Paxtakor", Samarqanddagi "Dinamo", Andijonlik "Spartak". Endi esa "Samarqand" nomini eshitgan odamning birinchi savoli: "Ularning stadioni qayerda?" — bu ham oʻziga xid korxona. Chunki stadion yoʻq, jamoani targʻib qilmayapmiz, nafaqat xorijda, hatto mahalliy muxlislar orasida ham. Qashshoqlik haqidagi gaplar oʻzingizniki — qashshoqlik tashqi koʻrinishdan boshlanadi, ichki niyatdan emas.

Ochig'ini aytaman, bu gaplarni o'qib yurakimning har bir urishi bilan tanib ketdim... 😱 Bu jamoaga nisbatan so'zlar e'tirof etilishi kerak — qashshoqlikka berilib ketganlik uchun emas, balki shunchaki SEVISH uchun! Sababi men 20 yil davomida buni ko'rdim: Davlatobodda 3:0dan keyin 5:1 bo'lib ketgan vaqtda jamoani targ'ib qilish uchun keldik, o'zimiz bilan fotosuratlar olib ketdik, ota-bobolarimiz kabi yurak bilan qoʻllab-quvvatladik. Ammo o'zbek futbolining "yulduzlari"ni koʻrganimda... umrimni ayamanki, menga hafsizadek tuyuldi. Bunday jamoani nima uchun "go'zallik va ahmoqlik" deb atash mumkin? 3:0lik gʻalabaga qaramay 5:1 yoʻqotish — bu yoʻqotish emas, bu oʻyinning oʻziga xos nafasi! Ularning oʻyinlarini oʻshanda tomosha qilganlar biladilar: soʻnggi 15 daqiqada bitta g'alaba — bu xushmanzillik va kelajakka umid!... Kelajakka umid! Mana, ular bir kun kelib yana oʻz tarixini yaratadi, chunki ularda YURAK bor! Biz barcha vaqtlarning eng zoʻri boʻlmasak ham, "barcha vaqtlarning eng mehroni" boʻlamiz! 🔥 20 yil davomida oyoq ostida yurganimiz yoʻq — balki oʻzining noyob uslubi bilan boshqa klublardan ajralib turganimiz true! Qashshoqlik haqidagi barcha hazillarni oʻzicha olganimiz yoʻq — bizning qashshoqligimiz to'yxonadan boshlanadi, biroq FUTBOL JUZIMIZdan emas.

"Nima deysizlar, bu jamoani 20 yilda bitta 5-oʻrin va kubok finali bilan qanday qilib „goʻzal“ deb atash mumkin?" — savol boshqa koʻrinishda: jamoaning oʻsha „bitta 5-oʻrin“ga erishgan mavsumi davomida koʻrsatgan oʻtish oʻyinini koʻrganlar uchun bu ham „natija“ emas, balki qoʻyidagi ochkolardan kelib chiqadi. Oʻsha mavsumda „Dinamo“ning oʻrtacha toʻplangan ochkolari 1.57 ga teng edi — bu O‘zbekiston chempionatining oʻrtacha koʻrsatkichi 1.65 dan biroz past. Lekin shu bilan birga, ularning oʻrtacha oʻtkazib yuborilgan gollari soni 1.88 ga teng edi — bu koʻrsatkich ham oʻrtacha dan yuqori. Demak, jamoaning asosiy muammosi darvozadan yuqorida edi. Bu esa oʻyinlarning 60 foizida himoyaviy xatolarga yoʻl qoʻyganini koʻrsatadi. Qani, bu „goʻzalmi, ahmoqmi“ savoliga javob sifatida: jamoaning oʻz tarixiga berilib qolganligi yuqori raqamlarda emas, balki oʻyinlar davomida koʻrinib turadi. Yana bir nuansa: oʻsha „bitta kubok finali“ga qadar boʻlgan mavsumlarda „Dinamo“ning oʻyindagi oʻrtacha xG (olish uchun kutilgan gollar) koʻrsatkichi 1.28 ga teng edi. Lekin finalga chiqqan vaqtda bu koʻrsatkich 1.58 ga koʻtarildi — bu esa jamoaning vaqtinchalik kuchayishini koʻrsatadi. Ammo oʻyinlar davomida koʻrsatilgan oʻyinlar uslubini koʻrganlar biladilar: ularning oʻyinlarida koʻproq taktik xatolar mavjud edi, bu esa yuqori darajadagi jamoalarga qarshi kurashda koʻrinardi. Yurak bilan qoʻllab-quvvatlayotgan muxlislar uchun bu savolning asosiy javobi: klubning oʻsha tarixiy davrlarida koʻrsatgan oʻyinlaridan koʻra, soʻnggi yillarda koʻrsatgan harakatlari koʻproq umid bagʻishlaydi. „Qashshoqlik“ haqidagi gaplar tashqi koʻrinishda boʻlsa-da, ichki saʼy-harakatlarning mavjudligi jamoaning oʻzini yangilashiga imkon berishi kerak.

qachonki oʻsha „oʻtgan davrlarim“ni eslay boshlayman, koʻzimga darhol 1990-yillarning oxiri yuzaga keladi — oqshom vaqtlari Oʻzbekiston televideniyesidan „Dinamo“ning oʻyinlari koʻrsatilardi, otam bilan birga oʻtirib, qoʻllarimizni chayqab, baqirib turardik. shunday eʼtirof ekan — oʻsha paytlarda jamoamizning oʻyini nafaqat maydonda, balki tishchillikda ham borgan sari zoʻr tusha boshlagan edi. lekin keyin… qayerdan boshlash mumkin, qayerda tugatish? oʻshalaridayoq „Dinamo“ning oʻziga xos uslubi bor edi — yuqori chastotada toʻp uzatish, qanotlardan uzluksiz bosim, ammo… keling, oʻrtoqlar, ochigʻini aytaman: oʻz tarixiga berilib qolganligi uning asosiy aybi edi. murabbiylar almashardi, yulduz oʻyinchilar kelardi-ketardi, ammo asosiy muammo shundaki — jamoaning oʻzini yangilashga boʻlgan istagi nafaqat oʻyinlarda, balki maʼnaviyatda ham yoʻq edi. oʻtgan 20 yilda jamoamiz uchun eng katta muammo shuki, u oʻzini „qashshoq boʻlishdan qoʻrqmaslik“ deb oʻylaganligi edi. va bu qashshoqlik nafaqat natijalarda, balki stadionga kelgan muxlislar sonidan ham koʻrinardi. lakin hozirgi vaqtda biroz narsa oʻzgarib bormoqda — soʻnggi mavsumlarni kuzatib, qoʻshilishimiz mumkin: jamoamiz endi oʻziga xos „Davlatobod uslubi“ni qayta tiklamoqda. oʻtgan mavsumdagi oʻrtacha toʻplangan ochkolar 1.57 boʻlsada, shuni taʼkidlash kerakki — bu koʻrsatkich oʻsha „oʻtgan kunlarimiz“dagi oʻrtacha 1.28 dan ancha yuqori. va bu nafaqat oʻyinlardagi harakatlar, balki tribunadagi muxlislarning kayfiyati bilan ham oʻlchanadi. lekin asosiy savol qolmoqda: bu „goʻzalmi, ahmoqmi“ degan savolga javob sifatida — oʻzimizni yangilashga tayyorligimiz yoʻqmi? chunki tarixni oʻzgartirish mumkin emas, ammo kelajakni oʻz qoʻlimiz bilan qurishimiz mumkin.

eski bayramlarimdek, 1998-yilning navroʻz kunlarida qoʻlimda palovcha bilan tribunaga chiqib oʻtirganimda, derazada „Dinamo“ logotipi bor edi-degan xotirimni eslayman. oʻshandan beri 25 yildan ziyod vaqt oʻtdi, lekin bu klubning oʻziga xos ruhi hali ham oʻzining qoʻrqinchli boyligini saqlab qolmoqda. sizlar „qashshoqlik“ deb ataydigan narsa aslida boshqa yoʻldan koʻrinmoqda. 1996-yilda „Dinamo“ Samarqand chempioni boʻlganida, boshqa klublardan hech biri shunday taktik oʻzgaruvchanlikni koʻrsatmagan — yuqori chastotali toʻp uzatish va qanotlardan bosim bilan oʻyinning haqiqiy „simfoniyasini“ yaratganlar. o'z vaqtida ularni „o'zbek futbolining bajaruvchilari“ deb atashardi, chunki ular oʻyinni oʻzlaridan boshqa hech qanday texnikasi boʻlmagan jamoalardan ajratib turardi. va shuning uchun men aytaman: bu jamoani „goʻzalmi, ahmoqmi“ deb oʻrganib chiqib, „ahmoq“ yorliqini osib qoʻyganlarga qarshiman. ularning eng katta jozibasi shundaki, ular oʻzlarining kamchiliklarini tanimay, lekin oʻzlarining noyob uslubini saqlab qolish bilan faxrlanishadi. qaysi boshqa O‘zbekiston jamoasi oʻz tarixida bunday „goʻzallik va aqldan ozganlik“ ni oʻz ichiga olgan? bunday narsa yoʻq — bu Samarqandning oʻziga xos boy-likidir.

Xalqim, xalqim... Dilingizni ochib, to'g'ri gapiramiz. LokomotivFanat og'ir so'zlarni ishlatdi — toʻgʻri,ammo uning oʻzi aytganidek, soʻnggi 20 yilda jamoamizning yoʻlini hisobga olsak, ularning soʻzlariga qarshi turish qiyin. Dinamo 20 yil ichida 5-oʻrin va bitta kubok finali bilan oʻtgan boʻlsada, bu unchalik ham qashshoqlik emas. Men oʻz koʻzim bilan koʻrganman: davlatoboddagi 3:0lik gʻalabadan soʻng „qul“, deb aytganlar boʻlib, keyin esa 5:1 bilan yoʻqotilgan vaqt — bu yoʻqotish emas, bu oʻyinning oʻziga xos nafasi edi. Oxirgi 15 daqiqadagi bitta gʻalaba — bu ularning oʻyin uslubi, bu oʻziga xoslik. Qani, boshqa tomonga qaraylik: ochkolar boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichlarni koʻramizmi? 1.57 ochko — bu umuman ham yomon koʻrsatkich emas. Oʻsha mavsumda oʻrtacha koʻrsatkich 1.65 boʻlsa, jamoamiz unchalik ham orqada qolmagan. Ammo darvozadan oʻtkazilgan gollar — 1.88! Bu koʻrsatkichdagi asosiy muammo himoyada edi. Oʻyinlarning 60 foizida jamoamiz himoyaviy xatolarga yoʻl qoʻygan — bu, aslida, oʻyinning oʻziga xos uslubi bilan bogʻliq. Jahongir_Ultras19ning yuragi toʻgʻri — ular oʻz tarixini tuygʻusiga koʻra boshqaradilar. Bizda jamoaning oʻziga xos uslubi bor: yuqori chastotali toʻp uzatish, qanotlardan bosim, oʻyinni oʻzlari uchun nazorat qilish. Bunday uslubni boshqa O‘zbekiston jamoalarida koʻrmadik. Va bu, aslida, jamoamizning oʻziga xos boy-ligidir. BoburPakhtakorning soʻzlariga qoʻshilishim keladi — oʻtgan yillarda jamoamiz oʻz tarixiga berilib qolgan edi. lekin hozirgi vaqtda narsa oʻzgarib bormoqda. Oʻrtacha ochkolar 1.57 ga yetdi, tribunalardagi muxlislarning kayfiyati yurakni issiq qiladi. Bu oʻzgarishlar jamoaning oʻzi bilan birga kelmoqda. Zilola_Bunyodkorning xotirasi — bu haqiqatan ham shirin. 1996-yilda Dinamo chempion boʻlganida, boshqa klublardan bunday taktik oʻzgaruvchanlikni koʻrsatgani yoʻq edi. Ularning oʻsha paytdagi oʻyini — bu zukko va ijodiy oʻyin edi. Ularni „o'zbek futbolining bajaruvchilari“ deb atashardi, chunki ular oʻyinni oʻzlaridan boshqa hech qanday texnikasi boʻlmagan jamoalardan ajratib turardi. Shunday qilib, bu jamoani „goʻzalmi, ahmoqmi“ deb oʻrganib chiqib, oʻzimizga savol beramiz: biz oʻz tariximizni yaxshi bilamizmi yoki oʻz tariximizga berilib qolib, kelajakni yoʻqotganmiz? Chunki tarixni oʻzgartirish mumkin emas, ammo kelajakni oʻz qoʻlimiz bilan qurishimiz mumkin.

Chiptadan oldin „bechorachilik“ni topib, soʻnggi 15 daqiqada bitta gʻalaba — bu haqiqatan ham qoʻshimcha vaqtda boʻlgan sovgʻadek tuyuladi. 20 yil ichida bitta oʻrtacha mavsumdagi 5-oʻrin va bitta kubok finali — bu koʻrsatkichlar O‘zbekistonning boshqa jamoalari bilan solishtirganda oʻziga xoslikka aylandi. Chunki boshqa klublarning tarixida bunday „ikkilik“ — goʻzal va aqldan ozganlik — birgalikda mavjud emas. Lekin men oʻzim ham davlatoboddagi oʻyindan soʻng jamoamizni koʻtarganlardanman. 3:0lik gʻalabadan keyin oʻtgan besh daqiqaning oʻzidayoq aynan ularning oʻyin uslubidagi oʻziga xoslikni koʻrganman: yuqori chastotali toʻp uzatish, qanotlardan bosim, oʻyinni oʻz qoʻllariga olish. Bu bizning „Davlatobod uslubi“imiz — boshqa jamoalarda bunday narsani qoʻllashni hatto oʻylab koʻrganlar yoʻq. Ochigʻini aytaman, oʻshandan beri 20 yildan ortiq vaqt oʻtdi, lekin shu vaqt ichida jamoamizning oʻziga xosligini yoʻqotmaganligiga hamma kabi men ham hurmat qilishni oʻrgandim. Chunki ular oʻyinning oʻziga xos „simfoniyasini“ yaratadilar — bu boshqa hech kimga xos boʻlmagan taktik oʻzgaruvchanlik va iqtidor. Va shuning uchun ular haqida „goʻzalmi, ahmoqmi“ degan savolni oʻrganib chiqib, bir nuqta: oʻzlariga xoslik — bu gʻurur keltiradigan narsa. Qashshoqlik deb ataladigan narsa esa aslida tashqi koʻrinishda boʻlib, ichki sirlarda yashiringan qoʻrqinchli boy-likdir. Bir vaqtlar televideniyedagi oʻyinlarini otam bilan birga qoʻllarimizni chayqab tomosha qilganimda, jamoamizning oʻyinini darvozadan yuqoridagi uslub bilan bogʻlay olardim. Hozir esa oʻyindagi oʻrtacha ochkolar 1.57 ga yetdi — bu oʻtgan yillardagi koʻrsatkichlardan yuqori, tribunalardagi muxlislarning kayfiyati esa yurakni issiqlik bilan toʻldiradi. Bu oʻzgarishlar bizning kelajagimizni koʻrsatadi, lekin uning yuragini saqlab qolish uchun oʻz tariximizni yaxshi bilishimiz kerak. Shunday qilib, jamoamizning oʻsha oʻtkir oʻyin uslubi — bu nafaqat oʻyinlardagi harakatlar, balki muxlislarning oʻziga xos ruhi bilan ham oʻlchanadi. Va shuning uchun men aytaman: ular oʻz tarixlarini yaxshi bilishadi, ammo oʻz tarixlariga berilib qolgani yoʻq. Chunki kelajakni oʻz qoʻlimiz bilan qurishimiz mumkin, tarixni esa oʻzgartirish mumkin emas.

Muxlislar jamoamizning oʻziga xosligini koʻrsatib oʻtganlar, lekin men kino hallaridan misol keltiraman — bu yillar davomida telefonimdan oʻrnatilgan 2002-yilgi davlatoboddagi oʻyin videosi. Oʻsha vaqtda oʻtkazilgan oʻyinda soʻnggi 15 daqiqada bitta gʻalaba: koʻzlarimning oldida qoʻllarim chayqab, cheksiz umid bilan qichqirdim. Va hozir ham, oʻyindan soʻng qayerda boʻlsam ham, eʼtiborsiz qolmayman — oʻrtoqlarimdek. Bizning „Davlatobod uslubi“imiz aslida boshqa narsa emas — bu futbolni oʻz qoʻllarimizda tutishga boʻlgan ajoyib intilishimiz. Raqiblarimizning soʻzlariga koʻra, „oʻzbek futbolining bajaruvchilari“ boʻlganimizda davom etamiz, ammo bu unchalik ham oddiy boʻlmasa kerak, chunki boshqa klublarda bunday oʻziga xoslikni koʻrmayman. Eshitishimiz mumkin: boshqa jamoalar „goʻzallik va ahmoqlik“ni birgalikda olib yurmagan, shu sababli bizning hikoyamiz oʻziga xosdir. Jamoamizning soʻnggi koʻrsatkichlari — oʻrtacha 1.57 ochko — oʻtgan yillardagi oʻrtacha 1.28 dan yuqori. Bu oʻzgarish tribunalardagi muxlislarning kayfiyatida ham koʻrinadi, chunki ular oʻyinlarga kelishadi va oʻzlarini qattiqqoʻllab-quvvatlashadi. Ammo asosiy masala shundaki, bu koʻrsatkichlar aslida ichki oʻzgarishlarning koʻzgusidir, oʻyinlardagi harakatlar esa bizning uslubimizni saqlab qolishni koʻrsata boshladi. Oʻtmishda boʻlib oʻtgan oʻyinlarni koʻrib chiqib, men ham oʻz-oʻzidan soʻramay qoʻyaolmasdim: qanday qilib boshqa O‘zbekiston jamoasi shunday „ikkilik“ — goʻzallik va aqldan ozganlik — ni oʻz ichiga olmagan? Xuddi shunday qashshoqlik haqidagi gaplar ham yurakni ezib qoʻyadi, ammo bu qashshoqlik futbol tomonidan emas, balki yurak bilan bogʻliq. Va shuning uchun men aytaman: jamoamizni „goʻzalmi, ahmoqmi“ deb soʻrash oʻrniga, unga hurmat bilan yondashsinki, uning uslubi boshqa hech kimda yoʻq! 🔥 Va nihoyat, soʻnggi soʻz: Dinamoning qashshoqligi haqidagi barcha hazillarni oʻzicha olganimiz yoʻq, chunki ularning qashshoqligi aslida bizning tariximizdan boshlanadi va uning yuragi esa — futbolimiz!

20 yil davomida 5-o'rin va bitta kubok finali bilan oʻtkazib yuborilgan vaqtlar davomida qani, toʻpni oyoqda ushlab turishimizda iztirob boʻlsinmi, yoʻqmi? Keling, oʻzimizni aldagan boʻlmaganimiz uchun raqamlarni koʻrib chiqamiz. Oʻsha oʻtgan mavsumdagi oʻrtacha ochkolar 1.57 boʻldi — bu koʻrsatkich O‘zbekiston chempionatining oʻrtacha koʻrsatkichi 1.65 dan oʻziga xosligini koʻrsatadi, ammo asosiy muammo boʻlmaydi. Chunki oʻsha oʻyindagi oʻrtacha oʻtkazilgan gollar soni 1.88 ni tashkil etdi — bu raqamning oʻzi ochkolar orqasidagi maydonni ochib beradi. Ya’ni, 60 foiz oʻyinlarda jamoamizning asosiy muammosi darvozadan yuqorida edi, chunki toʻpni ushlab olish va oʻyinni oʻz qoʻllarimizga olish uchun toʻp oʻyinchilari yigirma yil davomida oʻzlarini yangi murabbiylik yondashuvlariga moslashtira olishmadi. Ammo bu raqamlar ichkarida nima boʻlganini koʻrsatmaydi. Qayerdan boshlash mumkin? 1998-yilning bir kechasidan boshlaymiz: televideniye orqali oʻyinni tomosha qilganlarimizning koʻpchiligida oʻyin uslubi esda qolgan — yuqori chastotali toʻp uzatish, qanotlardan bosim, oʻyinni oʻz qoʻllarimizga olish. Oʻsha paytlarda biz „o'zbek futbolining bajaruvchilari“ deb atalardik, chunki oʻyinimiz boshqa klublardan butunlay farq qilgan. Endi esa oʻsha oʻyinlarning video va fotosuratlarini koʻrib, oʻzimizni eshitamiz: „Bu yoʻqolgan boyliq“. Va u yoʻqolmagan, chunki futbol bilan mehr bilan bogʻlanadigan muxlislar sifatida oʻyinimizni oʻz tariximiz bilan birgalikda hayotga qaytarmoqdamiz. Savol keltirilgandek: „Goʻzalmi, ahmoqmi?“ — bu jamoamizning oʻziga xosligini oʻrganib chiqish bilan boshlanadi, chunki boshqa O‘zbekiston klublari oʻz tarixida shunday „goʻzallik va aqldan ozganlik“ ni oʻz ichiga olmaydi. Yana bir bor taʼkidlash kerak: kelajakni oʻylab, oʻyinlardagi oʻrta koʻrsatkichlar oʻzgarib, tribunalardagi kayfiyatda oʻz aksini topmoqda — oʻrtacha ochkolar 1.57 dan yuqoriga chiqdi. Bu oʻzgarishlar ichki sa’y-harakatlarimizning birinchi belgisidir. Shunday qilib, har ikki tomonni koʻrib chiqsak, jamoamizning oʻziga xosligi yoʻqolmagan, ammo bu oʻziga xoslikka erishish uchun oʻtgan yoʻlda koʻp narsalarni yoʻqotganmiz. Kelajakni yaxshi oʻrganib, oʻz tariximizga hurmat bilan qaragan holda, oʻyinimizni davom ettiraman.