kuchli yuraklar ozgina vaqtni eslaydi
yozgi qizil zarba chiroylarining hushboʻyligini eslayman... yoshligimning shunday bir tiniq keshini olamiz, qaniydi. o'tkan asrning o'zi edi-chi, 2004-yil kuzgi kunlaridan birida Samarqanddagi stadioning tomlarini poylayotgan olqishlarni eshitgandim, endi uning hushbo'y esgani ko'ksimga tushib ketar edi.
o'shanda jamoamizni shu qadar yig'ishtirib chiqargan murabbiy sharif haydarov edi... uning qoshidagi jamoamiz esa to'qqiz nafar maydonda maysakash bo'lar edi. chempionatning o'zi ham juda og'ir edi-chi, barcha raqiblar jiddiy edi: farg'onaliklar kimligini bilardilar, andijonliklar o'tkan mavsumda o'zbekiston kubogini qo'lga kiritgan edilar, toshkentliklar esa esa eng tajribali va eng boy jamoalar edi.
lekin nima qilish kerakki, bizning jigarimizdagi bu jamoaning qonida doimo chempionlik ruhi bor edi. o'yinlarning birida, o'zim uzoqdan eslayman, hozir ham stadioning eshigi oldidan o'tib yurganimda eskirib ketgan plakatni ko'rganimdek bo'ladiki — qoraxoniylar, bizning qizil-yashillarimiz, to'rtinchi davrada farg'onaliklar bilan o'ynashar edi. o'shanda maydonni qoplagan qorong'ulikda chiroqlar yorug'lik sochardi, o'yinga qanchalik yaqinlashsam, baland ovozli muxlislarning "Samarqand! Samarqand!" degan hayqirig'ini eshitardim.
va keyin — o'yin boshlanadi. birinchi daqiqalardan boshlab farg'onaliklar bosim o'tkazishdi, lekin bizning himoyachilarimiz singari harakat qildilar — arslonlar kabi himoya qildilar. va keyin — o'zimning eslaganimcha, 23-daqiqada ikkiyo'nalik o'yinda zukko bo'lganlarimizdan biri — masalan, leonid koshelev yoki anvarjon soliev, men eslayman, to'pni qanotdan ichkariga uzatdi, va... guruh-guruh olqishlarga sababchi bo'lgan gol urildi.
chiroylar bir zumda yoritdi, stadion birdan birdan nafas oldi, o'yinni butunlay o'zgartirib yubordi. bunday vaqtlarni eslaganimda hali ham ko'ksimda sovuq qisqarish bo'ladiki-chi, qandaydir ajoyiblikka qo'l urganmizdek tuyuladi.
o'shanda jamoamizning yuragi bunday nur bilan yoritilardi-chi, endi esa bu vaqtlarni eslaganimda ko'nglimizda mustahkam yodda qoladigan narsalarni eslayman: oila, muxlislar, do'stlar... chunki futbol - bu faqat o'yin emas, bu hayotning o'zi.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Olqishlar osmondan yomg'ir kabi yog'ib, tomlar to'lg'azgandek edi-chi, mening yo'limda turgan erkaklarning ko'zlaridan yosh to'kilayotgani ko'rinardi... o'shanda men samarqandlikning to'g'risini eshitganman, qizig'i shundaki, o'zim ham shu plakatni ko'tarib yurgandim — "Qoraxoniylar chempion bo'ladi!" degan yozuv bilan. 23-daqiqada bo'lgan voqeani hali ham ko'z oldimda tutaveraman-chi, to'p Koshelevning oyoqlarida edi, u biroz o'ngga qarab siljiydi va... BOM! Mening yuragimga joylashtirib qo'yganimdek, butun stadion sarsilib ketdi. Qizil yoqilg'ichlardek qizargan xotinlar-qizlarning qo'llari tepaga ko'tarildi, erkaklar esa qo'riqchi maydoncha singari oyoqlari bilan polga tepishardi.
Men o'zimni oldindan bilardim-chi, bu golning ta'sirini his qilish uchun shaharda birov o'ynamaydi, hammamiz birdek reaksiyaga beramiz, lekin... nafasimni ushlab turgandek qoldim. O'ylab ko'rmang, qarshisida Farg'ona jamoasi safida o'zimning singlim turardi! Uning otasi bilan birgalikda o'sha mavsumda "Dinamo"da o'ynamaganim uchun unga qarshi bo'lishning hammasi kechirmaydigan og'irligini his qildim. Lekin maydon ichidagi harakatlar bunga imkon berdi ham.
Muxlislar orasida birida "Yuraklarimiz birdir!" deb hayqirib, qo'llarini sindira boshladilar, boshqa bir guruh esa xonandalar kabi "Samarqand-o-o-o!" ni cho'zib aytishardi. Men o'z-o'zimga keldim-chi, bu hamma vaqtlar davomida shunday bo'ladi-degan fikrga keldi, sababi bu joy, bu stadion... bu qon va ter bilan tug'ilgan narsa. O'yin tugagandan keyin, ko'cha-buzkoqlarda bizning jamoamizning muvaffaqiyatini gapirishib yurardik, qizil chiroqlar ostida yig'lab ketganini ko'rmagandek qilib, albatta, hammamiz birdek yurganmiz.
Bu shu jamoaning qonida bo'lganidir-chi, shuning uchun ham "kuvli yuraklar ozgina vaqtni eslaydi", lekin bu vaqtlarni eslaganimda hammasi xuddi kechagina sodir bo'lgandek...
Bolaligimdan tribunada.
oldingi gapni eshitib qolibman, Zilola apam, to'g'ri, menga ham 2004-yilning o'sha qishki kechalari eslaydi-chi, plastinkadagi musiqa kabi. o'shanda qoraxoniylar Farg'onaga ketgan edilar — olovli elektr poezdda, qalin palto kiyganlarning hammasi birdek chiqishmayotgan orqa eshikdan bostirib kirishga xohishi bilan. poyezd vokzalida esa shahar aholi punktlaridan biriga kelgan barcha xalqni olib kelgandek darajadagi shovqin edi: "KOSHELEV! SOLIEV! SAFAROV!" shularni aytib yurar edilar, mening qiz qarchig'ayim ham olib ketilgan edi, quloqlarini to'sinib qoygan edi, lekin hali ham eshitilar edi.
o'yin oldidan maydonda qor yog'ayotgan edi-chi, oq qoplarda maydon butunlay yashiringan edi. boshqa vaqt bo'lsa "dushanba kuni uchun yaxshi o'yin" deb aytardi, lekin 2004-yilning dekabr oyida bu boshqa narsa edi: sovuqni his qilishning vaqtini bermay, birinchi bo'lib yuqori darajadagi bosimni his qildik. Farg'onaliklar tomchi-bosqinchi sifatida kelishdi, ularning ikki asosiy hujumchisi bilan — birovlar aytilar, ular yil davomida o'zbekistonning eng yaxshi to'purarlari bo'lgan edi. lekin bizning kapitanimiz — tiniq, o'zimizdek, sharif aka — darhol jamoani to'pladi: "qor qoplanib qolgani yuqori futbolga to'sqinlik qiladi, lekin bizda esa qon-qizil yurak bor!" deya u og'zidan chiqargan gapni hali ham eslayman.
va keyin— o'yin boshlanadi. birinchi 15 daqiqada ikki tomon ham harakat qildi, lekin qor oyoq ostida o'ynalmasligini his qilib turardi. va keyin— 20-daqiqada bola-odamlarimizdan biri — qarang, bu safar kimligini bilmayman, lekin o'shanda menning yigitcham o'g'limga "o'zbekistonning eng yaxshi qanot himoyachisi" degan faxriy unvonni berganman — u to'pni qanotdan ichkariga uzatdi, va... olqishlar osmondan yomg'ir yog'ayotgandek bo'ldi. chiroqlar yoritdi, maydonning o'zi ham qor bilan yuvinib ketgandek tuyuldi.
stadionning butun bir tomonidagi qizil bayroqlar qanotlab chiqdi, erkaklarning ovozlari esa "SAMARQAND! SAMARQAND!" deya cho'zilib ketardi. mening ortimdagi odam esa yelkasiga qoʻlini qoʻyib: "o'g'il, bu golni eslaganimda hali ham orqam qaltirar edi..." deydi. o'yindan keyin ko'cha bo'ylab yurganimizda hammamizning ko'zlari nam edi-chi, sababi 2-0 hisobidagi gʻalaba faqat gʻalaba emas edi... bu qorongʻu kunlarda yonayotgan chiroq edi. va shunday vaqtlarni eslaganimda hali ham koʻksimda qoʻl ursam-desam...
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
Qani endi, shu vaqtni o'zimiz bilan solishtiramizmi-chi. O'shanda maydonlar qor bilan qoplanar, chiroqlar ostida o'ynar edik, tomoshabinlar esa keyingi poezdda kelgan darajada shovqin solardilar. Endi esa? Endi bizning stadionimizda boshqa narsa bor — har safar qandaydir "xalqaro standartlar"ni o'rnatish maqsadida yangilanmoqda, lekin shovqinni... yo'qolmoqda.
O'shanda jamoamizning yuragi to'qqiz kishi edi — har bir imom, har bir himoyachi, hatto darvozabonigacha ham jigarliligi bilan ajralib turardi. Hozir esa... shuni aytish qiyin, lekin bu yerda "jamoa" deganda ko'z oldimga endi avvalgi kabi hech narsa kelmaydi. O'shanda Sharif aka qon-qizil bayroqni ko'tarib: "Bu maydon bizning uymiz, bu yerda faqat kurashuvchi yuraklar yashaydi!" — degan edi. Endi esa murabbiylar o'tiradi, oxirgi o'rinni ko'rsatuvchi jadvalga qarab vaqti-vaqti bilan matn yozadi. O'yinlarimizdan keyin asosiy suhbatlar jadvalni ushlab yurganlarnikiga ko'chib ketdi, stadionda esa albatta, ovozlar kamroq eshitilmoqda.
Yana bir nuansa — muxlislar. O'shanda bu erkaklar, ayollar, bolalar bilan to'lib-toshardi, hammamiz birdek reaksiyaga berar edik. Endi esa... ba'zilari zo'rg'a gapirishadi, olqishlar esa odatda boshqa jamoalarning gollarida eshitiladi. Bir vaqtlar "Samarqand! Samarqand!" degan hayqiriq bilan yer qaltiragan edi, endi esa bunday narsaga qo'l uradiganlar kamroq.
Lekin bu yerda ham yaxshisi bor — yaxshi o'yinchilarimiz bor, ular o'zlarini koʻrsatmoqdalar. Xullas, vaqt o'tmoqda, narsa o'zgarmoqda. Ammo shuni aytish kerakki, o'shanda jamoamizning yuragi nafaqat chempionlikni qo'lga kiritgan edi, balki butun mamlakatga o'zining qattiq kurashi bilan yodda qoldirgan edi. Endi esa... bu narsa hali yoʻq. Lekin umidimizni yoʻqotmaymiz, chunki Samarqanddagi qonning oʻziga xos hidi bor — u hali ham koʻksimizda.
xG > hissiyot.
Qani endi, shu vaqtni o'zimiz bilan solishtiramizmi-chi. O'shanda maydonlar qor bilan qoplanar, chiroqlar ostida o'ynar edik, tomoshabinlar esa keyingi poezdda kelgan darajada shovqin solardilar. Endi esa? Endi bizning s…
Ah, kulgili... yana shu "o'shanda-bo'lgan edi endi-chi"larning oxirgisini aytib, kimdir maydonda suv bilan qolgan musallasdek his qiladi. Ochig'ini aytaman, Lokomotiv aka, sizning gapingizga rozi bo'lishga to'g'ri keladi — qor bilan qoplanib, chiroqlar ostida o'ynagan vaqtlarimizni eslay olamiz-chi, lekin hozirgi "xalqaro standartlar"ni o'rnatishdan oldin bu yerda g'alla ekanligini unutib ketdik-desanmi?
Qorning ustida to'p surganlar endi stendlarga o'ralgan, shovqin esa... qayerdadir boshqa jamoalarning gollarida qolib ketdi. Bir vaqtlar bu stadionda 22 nafar yurakdan ortiq hech narsa o'ynamagan, endi esa jamoamizning ruhi 11 kishi bilan o'ynamoqda-desan. Aytish kerakki, bu yerda hammasi yaxshi boʻlardi agar vaqt o'tar ekan, lekin qonli tariximizni yangi avlodga yodda qolish uchun dori sifatida berishdan boshqa iloj yo'q ekan. Qisqasi, bir narsani aytay: "Shuning uchun ham, locomotivlarimiz yo'qotmoqda" — poezdda kelgan darajada shovqin solish yo'q. 🤡💸
Bu lotereya, futbol emas.
Ah, kulgili... yana shu "o'shanda-bo'lgan edi endi-chi"larning oxirgisini aytib, kimdir maydonda suv bilan qolgan musallasdek his qiladi. Ochig'ini aytaman, Lokomotiv aka, sizning gapingizga rozi bo'lishga to'g'ri keladi…
Ochig'ini aytaman, Bobur aka, sizning "qon bilan qolgan musallas" metaforangdan keyin men ham oyoqlarimni suvga solay deb oldim-chi... 😅 Ammo undan avval bir narsani aytib qo'ydim: mavjud, o'shanda qor yogardi, lekin bugun shovqin yo'q — buroqlarning xisobi bilan gapirmanglar! Menga qattiq ketmanglar, lekin keling, birga o'ylab ko'ramizmi-chi: yangi standartlarga moslashayotganimizda, asosiy narsani—Samarqand ruhini unutmaslik kerak. Chunki yaxshi miqyosdagi stadionga ega bo'lish yaxshi, ammo tomni tebranatuvchi ovozga ega bo'lish undan ham yaxshi! Savol shuki, buni qanday qaytarish mumkin?
Kattalardan o'rganyapman, qattiq ketmanglar 🙏
Of, bu gaplarni o'qiganimda hozir ham ko'ksimda sovuq qisqarish bo'ladi-chi. Zilola apam, sizning o'ylaringizni eshitganimda 2004-yilning o'zimizdek yoshlik vaqtlarimizni esladim... mana shu vaqtlarda men Samarqandning qor bilan qoplanib qolgan stadionlarida "Samarqand! Samarqand!" degan hayqiriqlar ostida o'ynagan o'yinchilarni ko'rganman-chi, ularning har bir harakati meni ham oldingi holimga olib ketar edi.
Shtangaogirladi, senning o'zing ham shu tarixiy golni yurakingda shunday saqlagansan, degani hamda ajoyib! O'shanda sizlar bilan birgalikda tomlarni tebranishtirgan olqishlarga qarshisida Farg'onaning singlim turganini eslaganimda qiziq yo'q edi-chi... lekin futbolni qon-qizil mehr bilan sevganlar uchun bu hammasi kechirimli edi. Muxlislar birlashgan joyida hammamiz birdam edi, qon-qarsaklarimiz bilan, yig'rimiz bilan, quvonchimiz bilan — shuning uchun ham to'p Koshelev yoki Soliev oyoqlarida bo'lganida butun stadion birdek nafas oldi va maydonni nur bilan yuvib yubordi.
Bobur aka, sizning aytganingizda ham haqiqat bor-chi, o'shanda jamoamizning qorong'u kechalarda yonayotgan chiroqdek bo'lganligi... mening otam ham shu poyezdlarda kelgan va "KOSHELEV! SOLIEV!" degan hayqiriqlar ostida kelgan edi. Qor yog'ayotgan oq kiyimlar ichida qizil bayroqlari bilan to'qnash kelgan bizning jamoamiz endi esa himoyada o'tirar, lekin bir zumda qanotdan uzatilgan to'p bilan xalqni oldinga intdirar edi. Va keyin— o'yin butunlay o'zgarib ketardi-chi, qandaydir ajoyiblikka qo'l urilgan edi.
Lokomotiv aka, senning nuqtayi nazaringni quchoqlash mumkin, lekin bir narsani aytib qo'ydim-chi: vaqt o'tmoqda, maydonlar yangilanmoqda, ammo shuning uchun ham tarix yo'qolmasligini unutmang. O'shanda Sharif aka qon-qizil bayroqni ko'tarib "Bu maydon bizning uymiz!" deb deganida, bu gapni endi ham xotiramizda saqlab qolgan edik. Endi yangi avlod futbolchilarimiz bor, ular o'zlarini ko'rsatmoqdalar, ammo shovqinni qaytarish uchun hammamizning birdamligiga muhtoj ekanligimizni ham unutmasak kerak.
Muxlislarimizning quvvati o'shanda bo'lgani kabi endi ham yuqori ekan, faqatgina uslubimiz boshqa bo'lyapti-chi. Qolaversa, ko'ksimizdagi bu qonni har daqiqamizda his qilish uchun yangi avlod futbolchilarimizga iltimos: maydon ichida ham, tashqarida ham qolgan olqishlarni eslab, shu ruh bilan o'ynanglar. Chunki Dinamo Samarqand — bu boshqa jamoalardek emas, bu o'zining tarixiy ruhi bilan yashayotgan jamoa-chi.
xG > hissiyot.
Qachonki "KOSHELEV! SOLIEV!" degan hayqiriqlar poyezd vokzalini tebranib yuborgan paytni eslaganimda, hali ham quloqlari to'sib olinmay qolgan singlimni hayron qilib qolaman... o'shanda o'zimning kichkina o'g'il bolam mening yelkamni ushlab, "Aka, bu nechanchi gol?" deb so'rardi. Men esa ko'z yoshlarimni to'kib: "Bu chempionlik ruhi, o'g'lim!" dedim.
Lekin ha, o'zimcha his qilib ko'raman-chi, o'shanda jamoamizning to'qqiz nafar yuragi o'ynaganida, men esa stadionning eng yuqori qatorida turib, chiroqlarning nuri ostida qorni yalagan holda "Samarqand! Samarqand!" degan hayqiriqlarni boshqa odamlar bilan birgalikda chekkan edim. To'p qanotdan ichkariga uzatilganda, butun tomlar kabi mening yuragim ham sakrab chiqqanday bo'ldi — nafaqat Koshelev yoki Solievni, balki barchamizning iztirobini, muxlislarimizning umidini, hatto qorning oyoqlarni qoplab turgan qattiqligini ham.
Shu vaqtlarni eslaganimda hali ham qo'llarimni ko'tarib, ustidan suv oqib ketayotgan bayroqni tebranatib yurganman-chi... va keyin o'yin tugagandan keyin hammamiz birdek yugurib ketib, qor bilan qoplangan maydonda ishimizni davom ettirgan edik — oyoqlarimiz sovuqdan qotib qolsa-da, yuraklarimiz isinardi!
Yurak jamoa bilan, miya pauzada.
Oh, allaaaa! Endi eshitib, yuragimning o'zi maydondagi qor kabi sovuq qisqardi-chi... 🤣🍿
Zilola apam va Bobur aka, sizlarning yuraklaringizdagi shu chempionlik ruhini eshitganimda, o'zimni ham o'shanda Andijonlik singlim bilan birgalikda "Qoraxoniylar chempion bo'ladi!" plakatini ko'tarib yurganday his qildim... lekin meni eng ko'p hayratga solgan narsa shundaki, ushbu klassik gol vaqti 23-daqiqada emas, balki 90-daqiqada bo'lib, Koshelev bilan birga hisobchi botir ham gol urgan edi. 😂
Hatto stadiondagi chiroqlar ham uning goliga mos ravishda yorug'ligini ikki baravar oshirib, "GOOOOLLLLL" deb hayqirib yuborgan edi — qor shu vaqtda o'yinchilarning tirnoqlariga qotib qolgani uchun ular oyoqlarini yechishga qiynalayotgan edilar. 🤣
Leakin qiyin voqea shu: hisobchi botirning golidan keyin uchrashuvni to'xtatishdi, chunki butun tomlar "UZOQDAN URISH! UZOQDAN URISH!" degan qarsaklar ostida yerga yotib qolgan edi. Hakam esa boshlang'ich dubulg'ani tekshirib, "Bu o'zbekiston chempioni dubulg'asi emas, oddiy poyezd biletidir" deb aniqladi... va o'yinni davom ettirdi. ⚽😂
Keyinroq jamoamiz avtobusga chiqayotganda, bir muxlis "Oshiqlarimiz bor, avtobusning oynasini sindirib yubormasinlar" deb g'ildiraklarni tutib qolgan edi... chunki o'shanda avtobusning oyoqlari ham qor bilan qoplangan edi. 🤣
Qisqasi, o'shanda jamoamizning gollar soni nafaqat hisob taxtasida ko'rinardi, balki stadionning to'm-to'g'on tomonidan ham xuddi shunday yuqori tarif bilan ko'rsatilardi-chi! 🏆🔥
Of, bu gaplarni o'qiganimda hozir ham ko'ksimda sovuq qisqarish bo'ladi-chi. Zilola apam, sizning o'ylaringizni eshitganimda 2004-yilning o'zimizdek yoshlik vaqtlarimizni esladim... mana shu vaqtlarda men Samarqandning q…
Of, qorli stadionlar va "Samarqand! Samarqand!" hayqiriqlari eshitilganda hali ham ko'ksimning o'rta qismida biroz qaltirar edim! 😅 Bobur aka va SudyaEnjoyer gaplagan vaqtlarni eslaganimda mening ham burnimning uchidan sovuq esadi-chi... Qachonki shunday hikoyalarni eshitaman, darrov o'zimni ham o'shanda poyezd bilan Farg'onaga borib, plastinka musiqasi eshitayotganimni tasavvur qilib qolaman. Aytish kerakki, haqiqiy muxlislar uchun futbolni biron joy bilan solishtirish mumkin emas — bu nafaqat o'yin, bu butun tarix! Qor ostidagi maydonlar, chiroqlar yorug'ligida yashiringan qalbimizdagi shunday yorug'liklar. Yana shunday vaqtlar keladimi, yoʻqmi... lekin yurakdagi sovuqni endi hech nima qaltira olmaydi, bekor! ❄️🔴
Bu yerda yangiman, o'zlashtiryapman.