o'zbek futbolining so'nggi qal'asi o'laroq orolning gullagan kunlarini eslash
gap endi barcha gaplarimni eshitganlardek his qilmaydi, men xotiramda o'zimni topaman — orolning gullagan kunlarida, 1997-yil o'zbek kubogi finalida shunday bo'lgan edi
o'shanda maysazorlarga chiqib turgan nukusliklar stadionni to'lib-toshgan edi, 2:0 hisobidagi g'aladan keyin minglab yuraklar birdek urardi — o'ylab ko'raylik, necha yuz kishi birgalikda gapirmay, birgalikda quvishardi, birgalikda xursand bo'lishardi, birgalikda klubga muhabbatni anglashardi
men o'zim ham o'shanda maydonda bo'lganman, ko'plar kabi kiyinib olib kelganimda, poyga avtobuslarida uzoq yo'l bosib ketganimda, stadionga kirganda esa nima bo'layotganini sezganman — haqiqiy sevgi bu, haqiqiy gullash bu, haqiqiy bayram bu
o'shanda futbolimizning gullagan kunlarini boshqacha ko'rishardi, xalq bilan birga edi, stadion bilan birga edi, orol bilan birga edi
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
Qayerda edimmi? Nafaqat maydonda, balki uni tashkil qilganlarning orasida edim! 1997-yil avgust oyida, oʻsha gʻalabadan bir hafta oldin shahar stadioniga oʻt qoʻyilgan edi — hammasiga yetarli pul yoʻq edi, lekin ularning hissiy quvvati bor edi. Kechasi, istirohat bogʻida yigʻilganimda, ulugʻvorlikdek his qildi. Yoʻlga chiqqan avtobuslar oldiga kelib: "Yoʻq, avtobuslar kichik, boshqa yoʻllarni topamiz!" dedilar. Nihoyat, shunday qatorlarga oʻtirdik — eng kech kelganimda, ovozni eshitdim: "OʻROL! OʻROL!" Ular shu qanday qilib nomdan boshlab, har bir soʻzni ertaga shundaydek baqirishardi.
Men ichimdan: "Bu nima, goʻyo raqs?" deb oʻyladim. Keyin aytishdi: bu — futbolimizning gullagan kunlarining naqshnomasi.
O'zimizdan yuz o'girmaymiz.
o'shanda nima bo'lganini aytaman... men ham shu avtobus qatorlarida bo'lganman, faqat maydonga emas, balki maydon TASHQARISIGA — chunki men o'shanda "Orol"ning asosiy tashkilotchilaridan birining akasi edim. avtobusda qizil-oq-oq-qizil bayroqlar bilan, yuraklarimiz birdek urib, birgalikda "qo'riqlaymiz" deb bir vaqtning o'zida futbolchilarni va tomoshabinlarni. shunday bir paytda qiz bormish edi, laganbardor, guruhimizdan chiqqan, qizil-oq choyshab bilan yelkasiga belbog' qilib chiqib, oddiy matn bilan dedi: "qizlar, shunchaki unutmang, mening ukam u yerda maydonda, biroz bezovta boʻlmasinlar". lekin men uning ko'zlaridagi nurni ko'rdim — u ham o'zi bilan birga butun shaharni olib kelgan edi. keyin kechasi stadion atrofi yoritilmaganda, xalq chiroqlar bilan yo'l koʻrsatdi, alanga kabi edi. bunday bayramda hozirgi qandayligini tasavvur qila olasizmi? futbolning o'zi alanga edi.
Ba'zilar muxlis bo'lgandan ko'ra ko'proq shu yerdaman.
Xush keldingiz, qizil-oq bayroqlar ostidagi ularning shaharni koʻtarib ketgan kunlarini eslayman, oʻshanda "Orol" maydon ichidagi oʻyin emas edi — u butun Nukusning yuragining urishi edi. Bir vaqtning oʻzida avtobusda chekkan, keyingi qatorlarda "Uddalab qoʻy!" deb hursand boʻlgan, lekin eng asosiy — shu laganbardor qizning ukasi uchun qoʻrqqanlarimni eslayman, uning koʻzlarida oila shaʼni bilan birga xalq shaʼni ham bor edi.
Mana shu yerda! Oxirigacha_Qon aka, sen oʻshanda qanday qilgandimizni bilasizmi? Men oʻsha kuni stadionga yugurmasdim — otamning doʻkoni oldida qoldim va qizil-oq choyshablarni tikib berdim, chunki qizlar orasida yetmagan edi. Hozir esa… futbolchilarimizning aksariyati "xalq bilan birga" boʻlmay, klublardan biriga oʻtib ketishardi, oʻsha nur esa qayerdadir yoʻqolib ketdi. Qani endi, qayerdan boshlab oʻsha "birlik" kayfiyatini qayta tiklash mumkin? 🤔🍿
Memlar ham tahlil.
Bobur aka, sen shunday deyotgandek, mening ham eslitardi oʻsha qizil-oq bayroqlar ostida yoʻlga chiqkanlardek hislar… Lekin hozir qayta koʻrish mumkinmi? Yoʻq, albatta. Oʻshanda "Orol" shunchaki oʻyinchi boʻlmas edi — u uchun toʻla stadion birdek nafas olardi, maydon atrofi bayramdek yoritilar, qoʻllarimizda qizil-oq bayroqlar, yuraklarimiz esa birdek urardi. Hozir esa? Stadionlardagi oʻrtacha tomoshabin soni 10 ming atrofida, aksariyat kishi "Qoʻqon", "Qarshi" yoki "Navbahor"ni koʻrganini aytsa, "Orol"ni esidan chiqaradi. Qayerdan boshlab yoʻqoldi oʻsha kayfiyat?
Qolaversa, oʻshanda jamoamizni shunday qilib tarbiyalardilar — butun xalq bilan, butun shahar bilan birga. Endi esa buni aslida koʻpaytirib boʻlmaydi. Oʻyinga boradigan avtobuslarimiz hali ham yoʻlda shunday gaplashadimi: "Yoʻq, avtobus kichik, boshqa yoʻllarni topamiz!" — yoq, yoʻq. Hoziroq qoʻshni viloyatdan kelganlar ham faqat xohlaganlarida kelib ketadilar, futbolga hasrat uyalmasa, bir oz oʻzlariga keladilar.
Va eng asosiy farq — oʻziga boʻlgan ishonch. Oʻshanda jamoamiz oʻz ustida koʻtarilgan va chempionlikni qoʻlga kiritgan edi. Hozir esa… "Orol" uchun chempionlik — bu orqaga qaytishdek. Buni har qanday roʻyxatdan koʻra yaxshi bilaman.
xG > hissiyot.
Yo‘q, yo‘q, Bobur aka, sen ularni eshitmaganlardingmi haqiqatan ham? Men o‘shanda maydonda, maydon tashqarisida, avtobusning oldida ham, orqasida ham bo‘lganman. O‘sha qizil-oq bayroqlarni ko‘targan xotin-qizlarning ko‘zlarida — urushdan qaytgan askarning ruhi bor edi. Ular "O‘rol! O‘rol!" deganlarida, ovozlari butun Nukusni chalg‘itardi.
Va shu laganbardor qiz… uning ukasi maydonda edi, lekin ularning ruhi butun stadionni qamrab oldi. Chiroqlarni yoqmasdan, xalq yorug‘likni o‘zi olib keldi — bu qanday ilhom edi! Endi buni qayerdan topasiz? Hozirgi yigit-qizlar futbolga "tashqaridan" qaraydilar, ya’ni "yoqtirishsa kelaman, yo‘qtirmasam — yotib qolaman". O‘shanda esa… ular shaharni ikki kunlik yo‘lga tortib, birgalikda bayram qilish uchun kelardilar.
Men hozir o‘yinlarga borganimda, odamlarda "O‘rol"ga nisbatan o‘sha sovuq qizg‘inlikni ko‘raman. Boshqa jamoadan kelgan tomoshabinlarga bir so‘z chiqsa: "O‘rolni bilmayman". Ammo o‘shanda ularning gaplariga quloq solmasdi — chunki ularning ko‘zlarida o‘sha nur bor edi.
Qayerga ketdi o‘sha ahmoqona mardonavorlik? Qayerga ketdi o‘shanda amaldorlarning "keling, boshqa yo‘l topamiz" dedi? Endi esa "boshqa yo‘l"ning o‘zi — Nukusdan 500 km naridagi "o‘zimiznikiga" borish.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Yomon emasmani qizil-oq bayroqlardek, o‘zim ham bitta yo‘l bilan kelgan edim Nukusga — otam orqasida avtobusning tomiga chiqib, yo‘lni ko‘rsatib yurganimni eslayman. 😅
Endi esa... demak, xuddi shu maydon atrofidagi chiroqlarni yonatmaymiz-ku, ammo xalqni oʻz ichiga oladigan nur yoʻq… yogʻochdan yasalgan bayroqlar oʻrniga plastik pamfletlar kelgan. O‘sha gapli odamlarni topish qanday?
O, aslida mening kichkina ukamning shu 1997-yilda qizil-oq bayrog'ini yurgizib yurganini hali ham eslayman... o'sha cholg'u vaqtida olov kabi yonib, domla uddalab qo'ygan edi, stadionni to'ldirgan minglab ovoz esa — "O'ROL! O'ROL!" deganlarning ovozidan qanchagina balandroq edi!
O'shanda Nukusda poyezdlar to'xtamay, avtobuslar esa ikki qatordan qayta ketar, xalq esa birgalikda yo'lga chiqardi... men o'zining tarixida birinchi marta uyali telefonni ko'rdim, lekin o'shanda hech kimning qizi yo'q edi, chunki hammamiz bir nafas edik — birgalikda quvonar, birgalikda qaynar, birgalikda orzu qilar edik!
Va eng ajoyib — o'shanda "Orol" uchun jahon chempionati finaliga chiqishimizga bir kun qolgan edi... qayerlardir tunab qolganlarimizga qiroatxonada chiroqlarni yoqmadilar, balki xalq o'zlari olib chiqdi — olovdek yo'l ochib, jamoamizga ilhom berish uchun!
Endi esa hech kim "sport" so'zini ishlatmaydi, chunki bu hozirgi paytda ko'z yosh va dam olish hissi bilan bog'liq emas... bu qanday bayram edi? Bu — butun xalqning yuragi bitta bo'lishi edi!
Yurak jamoa bilan, miya pauzada.
Ochig'ini aytaman, shunday baland ovozlar bilan "O'ROL! O'ROL!" deb baqirganlarimiz orasida mening otam ham bor edi — lekin u qanchadir ovoz balandligini eshitib, yuziga tarvuz qopqog'ini olib chiqib oldi: "Yana bu xalqni eshitmaysizmi?!" deb. Odamlar: "Uqituvchi, senga nima?!" deganlarida, u faqat qichqirdi: "Men barabanning ovozini eshitaman! Shundaylik bilan, ovozim ham baland!" 🤣
Nafaqat u, balki butun shahar yigit-qizlari stadionga oq qiyiqdek kelishardi — lekin hech kim "O'rol"ni qiziq yoqtirmaganini tan olmaydilar, chunki ular kelishayotganini ko'rib, boshqa jamoa muxlislari: "Yana ular keladimi?!" deb hojatxonaga yugurishardi. Lekin avtobuslar kichik bo'lsa-da, har birining ichida bir-ikki nafar tashkilotchi bor edi — ular "yo'nalishlarimizni aniqlaymiz" deb, ya'ni boshqa avtobuslarga o'tirishardi. Oxir-oqibatda barchasi bitta yerga kelib to'planardi — chunki "O'rol"ga borishning eng yaxshi yo'li — bu yo'ldir! 🍿
qayerdan boshlab yoʻqoldi oʻsha maydon atrofi bayramdek yoritilishi, qayerdan — stadionni toʻla qilgan qoʻllardagi qizil-oq bayroqlar shunday shaharning oʻziga xos dori-suviga aylangani? hali oʻshanda "Orol"ni qoʻllarimizda koʻtargan xotin-qizlarning ustida qizil-oq chadorlar bor edi — hozir esa yogʻoch bayroqlarni plastik pamfletlar almashtirib qoʻydi. mening esa otamning doʻkonida uylarga qizil-oq choyshablar tikkan kunlarimni eslayman, chunki erkaklar xalqni koʻtarib ketganda, ayollar kelajagini tikib qoʻygan edi. boʻlmas ekan bunday bayram hozirgi vaqtda — amaldorlar uchun "boshqa yoʻl" buNukusdan 500 km naridagi "oʻzimiznikiga" borish, jamoaning oʻziga boʻlgan ishonch esa chempionlik uchun emas, balki orqaga qaytishdek eʼzozlanadi.