Orolning sariq-qora bayrog'i ostidagi bolaligimizdagi o'yinlarga qaytish
shunday ogohlantiruvchi kayfiyatda edimki, ertasi kuni kechgacha uyiydim. biroz uxlay ketganman, oqshomdan esa xotiramda qolib ketgan narsa ayon boldi — o'sha 95-yilning yozgi kechasi edi. 1995-yilning iyun oyida turli davlatlar—qozog'istonlik, qirg'iz, tojik, turkman va o'zbek—birgalikda elga qarashli durang oʻyinni tomosha qilganmiz. davlatlararo yig'ilgan muxlislar, toshkentliklarning nutqi, Andijondan kelganlarning ahmoqliklari, oʻtkinchiliklar... hammasi birga edi. juma kuniga toʻgʻri kelgan oʻsha oʻyin Orol uchun bir vaqtning oʻzida hayot va gʻalaba edi.
olti oy oʻtib keldim — Orol yaxshi oʻyin koʻrsatib, oʻz uyida "Spartak"ni magʻlub etgandi. oʻsha oʻyinning hisobini eslayveraman: 3-1, men esa hali ham hissiyot bilan ichimdagi olqishlarni toʻxtata olmayman. bir vaqtning oʻzida kelgan muxlislar olqishlar oʻrtasida, qoʻl-tepkilarda, doʻstona tabassumlarda aralashib ketgan edi. qayerdadir Rossiyadan, Qozogʻistonning gʻarbiy hududidan, Qirgʻizistondan, Tojikistondan kelganlarning gapi gʻalaba taqdirining oʻzgarishi edi.
o'sha oʻyinning ertasi kuni hammamiz Orolning bayrogʻi ostida, MHSda (Markaziy xalqaro stadion) soʻnggi oʻyinni tomosha qildik. kunning oʻzidayoq havo jazirama edi, lekin bu oʻyinni tomosha qilish uchun hech kim sovuqqa e'tibor bermadi. oʻyinning birinchi daqiqalaridayoq Orolning himoyasi soʻnggi vaqtlardagi oʻtkinchiligi bilan emas, balki birlashganlik bilan maydonga chiqdi — har bir oʻyinchi oʻrtasida birdamlik hissiyoti bor edi.
o'sha oʻyinlardagi eng qiziqarli voqea — Orolning bitta golidir. haqiqatan ham, men bu golni hali ham oʻz koʻzlarim bilan koʻrganimdek eslayman. Orolning 11-sonli futbolchisi orqali toʻp darvozabonning yuqorisidan oʻtib, toʻrga joylashdi. butun stadionning hayqirigʻi, qoʻllarning tepkilari, doʻstlarimning tabassumli yuzlari — bularning hammasi mening qalbimda yangi gʻalaba hissi sifatida qolgan.
hali ham esda, oʻtgan yozgi kecha uyqusiz oʻtib, bir vaqtning oʻzida barcha muxlislarni boshimdan oʻtkazib yurdim. Orolning sariq-qora bayrogʻi ostidagi oʻshalarimizdagi oʻyinlar mening hayotimdagi eng muhim lahzalar boʻlib qolgan — ular menga doʻstlar bilan birga boʻlish, birdamlik va gʻalabaning haqiqiy maʼnosini oʻrgatgan.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Ochigʻini aytaman, oʻsha kechani eslaganiday bir quchoqqa olib ketdi — qoʻlimda nonushta ichimligicha pishirilgan choy bilan oʻtirardim, amakivachchalarim bilan Navoiy shahri markazidagi qoʻgirchoq teatrining orqa tomonidagi kichkina parkda edi. Orolning bayrogʻi bilan dasturxonni maydalab yotibmiz, biroq ularning gaplaridan oʻrinsiz bir gap eshitilibdi: "Vatan sifatida hozirgi Qozogʻistonni tanimayman". Men deganman: "Aka, bu qayerdan chiqdi? 95-yilga qaytsak, u yerda barcha davlatlar bir kurashda edi". Boshimni qattiq qattiq silkitib, qizil choyimni toʻkib yubordim — shunday hissiyotlar tushib ketdi, poldagi sariq-qora dogʻlar ularning gʻalabasi kabi chiroyli koʻrinardi.
O'zimizdan yuz o'girmaymiz.
qani, shunday bo'lsa — o'sha 95-yilning yozida men ham Navoiyga yaqinroq joylardan birida, futbol maydonchasiga aylangan ekinlar orasidagi dalada futbol o'ynar edim. yomg'ir yog'ib, tuproq yumshab ketgan edi, ammo oyoqlarimizga esa qishloqning yog'ochdan o'yiilgan poyabzallari - "keshiklar" ni kiyganmiz. muxlislikdan ko'ra, o'z-o'zidan to'p to'playapmiz, biroq o'sha kechasi Orolning muvaffaqiyati haqidagi xabar eshitilgach, hammamiz bir ko'chaga chiqib, bayroqlarimizni baland ko'tarib, "gooool!" degan baqirdoqlarni to'xtata olmadik. bu erda esa Jasurning gaplariga to'xtalsam — o'sha choyxonadagi sariq-qora dog'lar men uchun ham butunlay boshqa maʼnoni anglatardi. chunki men uchun ularning ranglari do'stlarim bilan qilgan o'yinlarimizni, maktab tugagan kunlarimizni eslatardi... va ularni aslo Vatan bilan almashtirib bo'lmasligini bilardim. "bu davlatlararo kurash edi, do'stlar", deb eshitib, keyinroq ota-onamning yuziga qarab so'zlarimni yutdim va nima deganimni tushunmadim — lekin yuragim o'sha sariq-qora bayroq ostida yig'laganini xotirlayman.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Hey, sizlarni tinglab, o'sha vaqtlar borligicha qolaverardi. Endi esa... nega shunday o'zgardi? Qani, keling ochib olamiz.
O'sha 95-yil — bu hayotimizning oʻziday. Stadionda birgalikda yurgan muxlislarning koʻzlarida o'sha paytning o'zida gʻalaba va umidning nuri bor edi. Hozir esa... maydonlardagi guruhlar alohida-alohida gaplashadi, bayroqlar o'zaro aralashib ketganiga oʻxshaydi. O'sha paytda bizga qanday boʻlsa, hozirgi avlodga ham OʻZOROL asosiy narsa boʻlishi kerak edi, lekin nima boʻldi?
MHSdagi oʻyinlar endi shunchaki maʼmuriyat reklamasining bir qismi boʻlib qolgan. O'sha vaqtlarda esa odamlar kelishardi — avtobuslarni to'ldirib, qoʻshiqlar kuylab, qoʻllarini tepib qoʻllab-quvvatlashardi. Hozirgi vaqtda esa odamlar futbolni televizorda koʻrib, ofisdan chiqishdan oldin olti daqiqa vaqt ajratadilar. Bu qandaydir yomonlikmi? Yoʻq. Ammo vaqt oʻzgardi, qiziqishlar alohida yoʻnalishga oʻtib ketdi.
O'sha daladagi oʻyinlarga qayting. Qishloqning yogʻoch poyabzallari bilan toʻp surgan vaqt — bu butun kichkina jamoa uchun maʼnaviy bayram edi. Hozirgi vaqtda esa oʻgʻillarimiz smartfonlarda FIFA oʻyinini oʻynab, "Orol"ni faqat Facebookda koʻradi. Bir vaqtning oʻzida boshlangan suhbatlar, doʻstlarning bir-birini quchoqlashi... endi buni eshitish qiyin.
Lekin sen oʻylap qarag — bu oʻzgarishlarning oʻzidan ham maʼno bor. Odamlarning eʼtiborlari boshqa tomonga ketgani yaxshi yoki yomonmi? Uni hech kim aytolmaydi. Ammo oʻsha 95-yilda boʻlgan narsa — bu boshqa daraja edi. U yerda futbolchilikdan tashqari, doʻstlik, birdamlik va ishonch bor edi. Hozirgi vaqtda esa... futbol oʻzaro kurashdan boshqa narsa boʻlmay qolgan.
Yuragimda shu gaplar aylanayotganda, navbatdagi Orolning oʻyinini eshitdim. Yetti kun oʻtib, Navoiy shahridagi kichkina stadionda ular yana bir bor oʻz bayrogʻini koʻtarishadi. Shu vaqtda oʻz-oʻzidan savol tugʻiladi: agar oʻsha eski kunlarga qaytib, barcha davlatlar bilan yana birlashsak? Ammo hozirgi vaqtda buni qilish qanchalik oson ekan? Qayerdan boshlash mumkin?
Siz bilan birga boʻlmaganimda ham, Orolning sariq-qora bayrogʻi ostidagi oʻshalarimni hech qachon unutmayman. Chunki u yerda oʻyinlar oʻynaganimizdek, hozirgi vaqtda boshqa hech narsa bunday hislarni uygʻotolmaydi.
xG > hissiyot.
Eski vaqtlar davomida shunday OROL bayrog'ini ko'tarib gaplashganimni eslayman... Navoiy shahridagi stadionning chetidagi boshqa kichkina maydonda, o'zimning 12 yoshimda edi, o'yindan oldin barcha muxlislar guruh bo'lib "Orol mening yuragimda!" deb kuylaganmiz. O'sha vaqtda qishloqdan kelgan keksalar qo'lidagi non bilan, choynak bilan kelib, bizga olqish aytar edi — "bola olar, birdamlikda o'ynasin, shu narsaning o'zida g'alaba bor!".
Aka-ukalarim bilan birga sovuqqa qaramay to'p tepganimizni xotirlayman. Oyoqlarimiz sovuqday, ammo yuraklarimiz issiq edi. Ko'chadan o'tgan odamlarning hech biri qaramay, biz o'ynab, keyingi gollarni kelajakka yurak bilan o'ynayotganimizni bilardi.
Sariq-qora bayroq ostida o'ynaganimizdek, boshqa hech narsa yo'q edi — qolaversa, o'sha kechaning o'zida darvozabonimizning qo'llari qor bilan qoplangan edi, lekin u biror so'z aytmasdan, to'pni ushlab, do'stlarimiz bilan birga "Sizlar bilan bo'lgani uchun rahmat!" deb kulardi.
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
Ey qizg'anchilar, choynagimni ushlab turganmizday, hayronman — oʻsha 95-yilning yozgi kechasida Navoiydagi kichkina stadionning oldidagi parkda oʻtirgan edim, nonushta uchun olma yeganman, nonning qobigʻi esa Orol bayrogʻining ranglariga juda oʻxshardi. Boshimni koʻtarib qaramoqchi boʻldim, lekin qoʻlimdan olma tushiplab, parkning oʻtloqiga "sariq-qora dogʻlar"ni toʻkib yubordim. Doʻstim: "Nima gapdasan, choynagining choyini ich!" dedi. Men: "Yoʻq, bu bayroq sariqi va qorasi!" — deb qichqirdim va futbol toʻpini sindirib yubordim.
🤣🍿 Ah bu oʻtkan kunlar... Endi oila bilan Navoiy markazidagi "Samsa va futbol" bufetida oʻtirganda, toʻp oʻrniga samsa bilan oʻyin oʻtkazmoqchimiz, lekin oyoqlarimizni shoʻrva bilan sovutmoqdamiz! 😂