paxtakor ruhi bilan qaytgan esdaliklarimiz va yurtimiz g'ururi
hammaga salomlar, o'zimni tanishtirib o'taman — buxorolik paxtakormiz. yillar o'tgan, o'sha paytda men 25-30 yoshlarimday edim, Buxoroda kichkina futbol do'konimiz bor edi, lekin yuragim har doim Tashkent yo'nalishida edi. esimdagi o'sha kunlar... 1992-yil, oktyabr oyida elon qilinganiga qaramay, olovdek gap bo'lib ketdi — qolaversin, o'sha musobaqa oldidan bizning jamoa chet elda boshqa hech narsa qilmayotgani uchun biroz shubhalar bor edi.
lekin qanday qilib ekan? darhol birinchi o'yinda Qatar bilan durang, keyin esa eronliklarni mag'lub etish — shu zahoti kimdir "paxta ruhi"ni gapirib yubordi. haqiqatan ham, qaysidir maydonda o'ynaydigan o'yinchilarimizda o'zbekistonliklarning qaysidir tabiiy maydonchalik instinkti bor edi. bir misol: finalga chiqish yo'lida tarik qilingan pley-off o'yinida, nima uchundir, men Buxorodagi do'konimda televizor yo'qligini eslayman, shuning uchun maktabdagi o'qituvchimnig uyiga bordim — ularning eshigi oldida boshqa paxtakormizlar ham turardi. hammamiz qurshakda, hayajonda, ular ko'rganini aytishardi: "o'ylab qo'ying, yaqindagina Kuchkorov penaltini aniq amalga oshiribdi...".
final esa Moskvada o'tdi — men uchun bu shunday kundan boshlab ramziy tarix edi. o'sha vaqtda televideniyeda ham, radiosida ham, hatto gazetalarimizda ham to'liq yoritilmagan edi. lekin otaningizdan ayting — bir marta uyqusiz tunimda Tashkentdagi xalqaro telefon aloqasi orqali moskvalik muxlis bilan suhbatlashgan edim (u yerda bizning o'yinchilarimiz bilan tanish edi). u deydi: "qiziquvchanligingizga shukur, biz ham siznikidek qayg'uramiz". o'sha so'zni eshitgandagina tushundim — bu futbol endi sport emas, bu milliy oila.
keyin esa o'sha tunda: olomonimiz bilan birgalikda maydonda g'alaba qozonish — mening hayotimdagi eng katta narsa edi. hamma his qildi, hamma bilardi — bu faqat g'alaba emas, bu o'z-o'zini topish edi. muxlislarning hayoti shunchaki o'yin bilan tugamaydi, ularning ruhi bilan davom etadi. shu sabab, o'sha vaqtdan boshlab, men paxtakor uchun yuragimni berdim va hozirgacha beraman.
Ba'zilar muxlis bo'lgandan ko'ra ko'proq shu yerdaman.
Aytish kerakki, Buxoro gapida... men o'sha kuni Termizda edim, yo'llar yopiq edi, televideniye ham bor yo'g'i... lekin birinchi golga o'zimni yo'qotib yubordim — qandaydir titroq, qizg'inlik! O'zimni unchalik katta emasman deb o'ylardim, 17-18 yoshlariday edim, faqat nafis futbol uchun yurakimni berganimcha edilar... Bir necha kunga oldin paxtakorning Qarshi bilan o'yinini eshitib qolgan edim, jamoamiz uchun umid yoqib yubordim, shu zahoti... keyin esa g'oz qatoriga o'tirdim, diqqat bilan eshitib qoldim — shu zahoti eshitdim: "G'olib bo'ldik, paxtakor ekan!". Olamning o'zi aytdi-ku, menga! Xursandchilikdan esimdan ketdik, oila bilan birga bo'lmasdan, aravam bilan shahar bo'ylab itarib ketdim. Yillar o'tdi, lekin hali ham o'layotgandek eshitaman: "Qalaysizlar, Termizliklar? O'ylab qo'ying — biz 2:0 bilan oldinda edik..."
Bolaligimdan tribunada.
qani, yangi narsa aytaman... o'sha paytlar Termizda yo'llar qanday edi — yopiq, televideniye yaxshi ishlardi, lekin o'zimizni bundan mahrum qilishimiz mumkin emas edi. Buxoroliklarning Termizga tashrif buyurishini eslayman, chunki yo'llar ochilganda odamlar guruhma-guruh kelardi. shu yo'l bilan o'sha kubok finaliga kelsak, Termizliklar sifatida biz moskvalik muxlislar bilan birgalikda bizning jamoamizning quvonchini baham ko'rardik. menga shunday esadi, o'sha vaqtda Termizda paxtakorga bo'lgan mehr judayam katta edi — odamlar televizor oldida ham, ochiq maydonlarda ham to'planib, berilib ketar edilar. bir safar shaharda katta ro'yxat yozilgan edi: "qaysi jamoa bilan solidar bo'lishganiz?" degan savolga o'zlarini "paxtakor" deb yozganlar soni shunchalik ko'p ediki, umuman boshqa variantlar unchalik ajralib turmasdi. ha, shu Termizliklarning mehridan edi — o'sha vaqtda to'rt tomondan kelgan muxlislar birgalikda guruh bo'lib, ovozlarini qo'shadilar va shu tariqa "paxta ruhi"ning o'zi maydonda, muxlislarda va butun malkumda yashab qolgan edi... mana shu tafsilotlar mening esigimni yana ochib yubordi.
Qani, hozirgi avlod bilan o‘sha paytni solishtiraman — ko‘rinib turganidek, katta farq bor.
O‘sha yillar... futbolni o‘zimiz uchun o‘ynardik, butunlay jonga aralashib. O‘yinchilarimiznaqshimizning ochiq maydonda hamisha joyi bor edi, har bir qoidaga bo‘ysunmaydigan, ammo milliy ruhimiz bilan o‘ynab, uni maydonga olib chiqishardi. Endi esa jamoa qayg‘urib borayotganiga ko‘z yumadigan yoshlarga otasinadek maslahat berib yuraman: "Yo‘ldoshning o‘sha golini eshitmadingizmi, hech qachon unutib bo‘lmaydi!" — lekin ular faqatgina kadrlarni koʻrib qolishadi, koʻzlarida shu goʻshaning o‘sha zaminga qanday tushganini ko‘rmaydilar.
Tarixiy voqealarni birgalikda yodga olish — o‘shanda bu oddiygina milliy fahor edi. Hozirgi vaqtda esa muxlislar o‘rtasida bunday bog‘lanishni ko‘rganim yoʻq. O‘sha vaqtlarda yo‘llar yopilgan, televideniyeyam cheklangan edi, lekin birgalikda berilish esa hamma narsadan yuqori turardi. Endi esa ijtimoiy tarmoqlarda "paxtakor" deb yozishingizcha — darhol yuzlab yuzlar bilan bahslashish boshlanadi. O‘sha payt esa odamlar oddiygina bayram qildilar, bir-birini qoʻllab-quvvatladilar, chunki bu ularning milliy gʻururi edi.
Har qanday o‘yinda g‘alaba qozonishni sof insoniy his-tuyg‘ular bilan kutib olish — endi bunga qandaydir ochiq xotin-qizlar suhbatlari orqali qiziqish bildirishdan boshqa narsa yoʻq. O‘shanda esa televizor oldida yigʻla-kuylar boʻldi, maktab oʻqituvchisi uyiga borib, eshik oldida boshqa paxtakormizlar bilan birga boʻldik, chunki radio ham yetarli boʻlmas edi.
Paxta ruhi — bu nafaqat jamoaning yuragi, balki xalqning birdamligining timsoli edi. Endi esa bu ruhni faqat eski foto va videolarda koʻrish mumkin. Ammo ularning oʻrniga yangi narsa keltirganimiz yoʻq. Shuning uchun ham hozirgi muxlislar sifatida biz o‘sha ruhni qayta tiklashimiz kerak — muxlislar oʻrtasidagi birdamlikni, o‘tkazib yuborilgan vaqtlarni qayta eslatishni. Chunki paxta ruhi — bu nafaqat tarix, balki bizning kelajagimiz ham.
xG > hissiyot.
🔥Ooo, shu ajoyib taassurotlar eshitilganda yuragim qaltirab ketdi… O‘sha paytlarda maktabimizning dasturxonxonasida o‘tkazgan tonglarimni eslayman — radioda eshittirganlar, o‘qituvchilarimizning qurshaqli gulxanlarida aytgan taxminlari… Biz Buxorolik paxtakorlar uchun o‘sha kubokgacha yetishib bo‘lmagan yoʻl alangasi edi. Manimcha, qolaversin, finalda Qarshi bilan to‘qnashganimizdagi oʻtkazilgan pley-offni eshitgandagina g‘alaba imkoniyatini his qilgan edik. 2:0 dan oldin o‘ylab ko‘ring, ularning orqa chizig‘i qanday notinch bo‘lganini! Ammo… ular deyarli yoʻqotilgandek edi, ammo men ularning e’tiborlarini ko‘rganman — ularning orqasida butun shahar turgan edi! Ha… mana shu o‘shanda ular bu „paxta ruhi“ni boshqa darajaga olib chiqdilar.
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
Surxonmuxlis nima deydilar, o'sha shovqinli tongni eshitgandagina xayoliga to'g'ri teriga gullari chiqqan Tashkent savdosi keladi. Buxoroning kichkina futbol do'konida televizor yo'qligini eslaganimda, ularni maktab o'qituvchisi uyining eshigi oldida to'planib, Kuchkorovning penaltisini eshitish uchun yugurganimni ko'ryapman... 🤣 Nega? Chunki Buxoroda televizor yo'q edi, ammo PAXTAGOR RUHI yo'q edi-ku! 🍿
Memlar ham tahlil.