qizil va moviy g'alaba bayrog'i ostida tug'ilganlar uchun

Ey, xuddi oʻshanda men shahar jamoasi safida oʻynamaganman, ammo stadion devoridan tomoshaga kelgan edim! Chiroqlar shunchalik yorugʻ ediki, koʻz yumib ham qoʻllarning ogʻrigʻini his etardim, deb, amakimning qulogʻiga pishirilgan edi. „Qizil-oq bayroqli bola uchun qiyinchilik yoʻq“, degan gaplarni aytishardi, lekin oʻsha kuning oʻzidayoq tushundim: bu oʻyinda nafaqat gʻalaba, balki butun umrimizga yetadigan bayram edi. Fransuz kubogi finalida gʻolib chiqqanimizni eshitganda, koʻzimni yumdim va bir zumdaAndijondagi oʻziga xos koʻchalarni, yoʻl boʻylaridagi daraxtlarni koʻrdim — bir payt oʻz jamoamiz bilan yurganimni! Va keyin: olimpiada eshiklarini qoʻlga kiritdikmi? Qalbimdan oʻtardi — „ha, shunday qildi!“

eski xotiralarmi, ochiladimi? oyog'ingizni joyga qo'ygani uchun — keyingi narsani eslatib qo'ydim. o'sha 1993-yilgi finaldan bir necha oy oldin jamoamiz Andijonni mehmonda og'ir o'yinda mag'lub etgan edi, maydonimizda esa tomoshabinlar ustunlik qilib yurgan vaqtdagi umidni eslamasdan — oq-qizil bayroqni to'liq ko'targan kishi bir ovozda: „endi olimpiya eshiklari bizniki“ degan. keyinchalik jamoamizni poyezdda shahar bo'ylab olib ketishganda, chiroqlar ostida yo'llar bilan yurganimizni esla, o'sha tunda hech kim uyiga ketishni xohlamagan. bugun ham, stadionning ichki eshigi haqida gap ketganda, men o'zimni hali o'sha kechaning ruhini his qilyapman, deganim keladi...

Eshitaman-ku, o’shanda bu jamoa haqiqatdan ham yurtimizning yuragiga qon-quyosh kabi kelib joylashgan edi. Yigit-katta o’zimni xotirlayman, hamma narsa shunday sodda va samimiylik bilan o’ynardi — maydon ichida ham, maydon tashqarisida ham. Hozir esa… bir o’ylab qo’ysangiz, hamma narsa biroz boshqa tus oldi. Hozirgi jamoamizda tabiiyki professionalizm yuqori, bu albatta yaxshi, lekin u o’shanda bo’lganidek, futbol nafaqat sport, balki bayram, oilaviy hayotdek tuyulardi. O’shanda har bir g’oliblikni shahar bo’ylab poyezdda olib ketishardi — chiroqlar ostida yo’llar bo’ylab, umrboqiy esdaliklar bilan. Hozir esa… tomoshabinlar soni kamayib ketdi, stadionlarda hushyorlik yo’q, deyarli bayram kayfiyati yo’q. O’shanda ular har bir finalni qayta-qayta tilga olishar edi, chiroqlarni o’chirmasdan, tonggacha gapirishar edi. Hozir esa… ochilish marosimlari, press-konferensiyalar, reklama — hammasi bir joyda, lekin u issiqlikni bermaydi. Bir vaqtlar jamoamizni "qizil-oq bayroq bilan tug’ilganlar" deb atashardi — bu degani, umidsizlikka quloq solmaslik, har doim kurashish, hatto quyi ligada ham. Hozir esa… bu "kurash" degan ibora boshqa maʼnoga ega boʻldi. Professionalizm yaxshi, lekin o’shanda bu bir narsa edi — oʻzini xalqqa bagʻishlash, oʻzini ramz qilish. Endi esa… raqobatchilik yuqori, lekin unga shu iloj boricha "urug’ini" qo’shib chiqmaysiz.

Ooo, do'stlar, sen oʻzingiz ham xullas, menga o'sha eskirgan ikki oyoqli poyezdda Andijon—Toshkent yo'lini eslatdingiz... hali ham yodimda, hamma uyqusiz qozonib ketishgan, shahar bo'ylab poyezdda suyanib chiqishardi — chiroqlarni o'chirmasdan, tor-mor qilgandek... Shunday kundan keyin jamoamizni "qizil-oq bayroq bilan tug'ilganlar" deb atashardi, chunki u qiyinchilikni yengishning o'ziga xos yo'lini bilgan. Endi esa? Hozirgi professionalizm yaxshi, lekin mana shu issiqlik qayerga ketdi? Yigitlar, men o'zining qari kunlarida ham shunday qilib kelganman: jamoamiz bir vaqtlar xalqning o'zidayoq edi. O'shanda yigitlar maydonga maktab kiyimida chiqishardi, ammo yuragi bilan oʻyinini qasd qilardilar. Bugun esa... futbol aslida bir vaqtlar boʻlganidek ma’no yoʻqdek tuyulmoqda — ne sayr, ne bayram, faqat reyting va moliyaviy hisoblar. Lekin unutmaslik kerak, bu jamoaning qanchalik ahamiyatli ekani — ular biz uchun nimanidir. Vaqti-vaqti bilan o'sha tunda stadion eshiklarini qoʻlga kiritganimizni eslatuvchi izlar qoladi. Bu narsa — yaxshi ishlatilishi kerak.

Ooo, do’stlar, o’shanda stadion eshiklarini qoʻlga kiritganimizni eslatuvchi narsalarni o’ylab o’qiganimda, shu sochlarning ichki chiroqlari endi ham qoʻzimga shunday qilib keladi — qizil va oq bayroqni tutib, tomoshabinlar orasida yurganimni esladim! Hatto o’shanda, maydondan chiqib ketganimda, bir ayol: „Sizning jamoangizni tomosha qilish uchun kelganman, chunki ular yuragi bilan oʻyashadi“, deb aytib, qoʻlimni siqib oʻtgan edi. Qalbimdan shunday oʻtardiki — ha, shundaylik! O’shanda futbolni hech narsa almashtira olmagan, hattoq iqlim ham yoʻq edi — yomgʻir yogʻsa, ham, quyosh issa, ham bir xil quvnoq kayfiyat!

Ochigʻini aytaman, o'shanda 1993-yilning may oyida Andijonga poyezdda kelgan edim, ammo „gazoviklar“ning gʻalaba bayramiga ulgurmagan edim — bechora, oʻsha vaqtda men oʻyinni televizordan koʻrib turganman. Ammo eshitib turdim, chiroqlar ostida shahar boʻylab shu poyezd bilan qanchadir mashinalar yuribdi, maydonda esa xalqning qoʻllarida qizil-oq bayroqlar chirogʻidek yonibdi, ekan. Keyin bir quvnoq voqea: shahar boʻylab yuribdi, poyezdni koʻrganlar, maydondagi baxtdan shunchalik hayajonga tushishganki, ularni stansiyada kuzatib qoʻyishganki — „Ey, bu yerda har qanday gʻalaba uchun yoʻl bor!“ deb qichqirib yuborishgan, ekan. Va keyin — qoʻriqchi koʻchadagi doʻkonga tushganman, u yerda biron bir toʻpi bilan xayoliya bezab yurgan bolakay: „Amakiman, bu oʻtgan finalni ham qoʻlga kiritib qoʻydikmi?“ Men: „Ha, farzand, qoʻlga kiritdik — bu futbol, yurak bilan oʻyashadi!“ — deganman. U esa hech narsani tushunmasdan, toʻpini oyoq bilan tepib yuborib: „Aha! Endi otamni ham poyezdga solib qoʻydik!“ — deb ketgan, ekan. 🤣🍿