Allianz Arenaning yorqin chiroqlari ostida Bavariya o'zining sariq-qora afsonasini eslaydi

Albatta, ichkarida onamning eski sovutilgan qismidagi televizor oldida toʻp yigʻilib oʻtirgan paytlar bor edi… olisdan loyqa olishuv ovozlari eshitilib, ichim shu yerdan, ularning maydonida edikdegin, qoʻllarimiz sovuq edi, lekin koʻzlarim oʻt edi! Eski kolbasa va nonushta qahvaning hididan aralash qilingan shu vaqtni endi oʻtmirayman — Gollandiya terma jamoasi oʻzining qattiqqoʻl oʻyinlarini koʻrsatayotgan edi, biz esa bitta narsani bilardik: bu gʻalabani oʻzlashtirishimiz kerak!

halos, yuqoridagi savollardan ancha oldinroq vaqtlarga borib qolamiz. ofitsiantlik qilmayman, faqat eshitaman — o'zimning ota-onam bilan birga sovutilgan qism oldida kitoblar ustida yotganimni, televizorning qizil-chiroy nurlarini eshitayotganimni, otamning qoʻllarida pivo idishi, onamning esa koʻzoynagi qaynayotganini eslab qolar edim... har safar futbol boshlanganda, azob chekardik: ikkinchi boʻlimda ham maydonni ochiq tuta olishimiz uchun yurak urishib turardi. lekin o'sha 1974-yil... may oyida nima bo'lganini bilasizmi? biz hammamiz birgalikda hisob-kitob qilar edik: "bu chempionlikni olamiz, lekin keyin qaysi yoʻl bilan boʻlsa...". va keyin — qanday xursandchilik! Gollandiyaliklarning qattiq oʻyini edi, lekin bizning tomonimizdagi himoyachilarimiz aql bilan harakat qilishdi, oʻrta maydonda esa toʻp hamma vaqt sariq-qoralilar qoʻlida edi. keyin esa oʻsha nomaʼlum vaqt — ba'zi bir vaqt oʻtib, telestranslyatsiyada koʻrganimizdek, gol urilib ketdi. xursandlikni so'z bilan ifodalash mushkul — ota-onam bilan birga g'ildiraklarimizni aylantirib, uyimiz atrofida qizil-chiroy bayroqlarni koʻtarib yurganimizni unutish qiyin. keyin-ku, ertasi kuni gazetalarni olib, sariq-qora ranglarni teranlikdan yuqori ko'targan suratlarni koʻrdim... o'shanda tushunib oldim: bu magʻlubiyat emas, bu barcha avlodlar uchun meros boʻlgan gʻalaba edi.

Ah, Surxonmuxlis va SherzodNasafning gaplaridan soʻng oʻzini juda yaxshi his qilyapman, chunki sizlar oʻsha vaqtlarni toʻgʻri eslatdingiz — televizor oldida sovuq qoʻllar bilan oʻtirganim, otamning pivosini hidlaganim, Gollandiyaning qattiqqoʻl oʻyiniga qaramay butunlay oʻzga his qilganimni. Bunday narsalarni eslashda vaqt oʻtishi muhim emas, chunki ulugʻ tarix — bu hayotdan ham uzoqroq narsa. Oʻshandan beri koʻp vaqt oʻtdi, bundan sakkiz yil oldin oʻz uyimda birinchi marta toʻliq ruhdagi Allianz Arenaning chiroqlari ostida oʻtirganimda, qaysi joyda 1974-yilda chempionlik qoʻlga kiritilgani, endi koʻrinmasdan yurakning bir qismi sifatida tuygʻulandi. Oʻsha vaqtlarning jamoasi — qandaydir toʻgʻri yoʻldan bormaydigan, ammo magʻlubiyatni hech qachon qabul qilmaydigan, oʻziga ishongan guruh edi. Endi esa? Hozirgi jamoa haqida biroz boshqa narsa dey olaman: ulugʻ tarixda oʻz oʻrniga ega boʻlgandek, lekin har doim ham shu qadar chuqur e’tiqod bilan harakat qilmaydi. Oʻsha vaqtlar futbolchilarga oʻzbeklarning „qani endi“ iborasi kabi oddiy tuyulardi — oʻz yerlarida, oʻz anʼanalari bilan oʻynash. Hozirgi jamoa esa butun dunyo oʻyinchilaridan tashkil topgan boʻlsa-da, ulugʻ anʼanaga qarshi chiqishni istamaydi. Misol uchun, oʻshanda Beckenbauer oʻz maydonida, oʻz uslubida oʻynagan boʻlsagina, unga qarshi oʻyinlar qiyinlashardi. Endi esa tanaffuslar paytida xonada oʻtirishib, uning birinchi gʻalabasi kabi momentlarni hikoya qilish mumkin boʻlsa-da, oʻyinning oʻzida esa oʻziga xos gʻalayon yoʻq. Qayerda oʻsha yurakning oʻtli yigʻlagani? Qayerda oʻsha umr boʻyi yodda qolgan lahza? Jamoa nomlanishi bilan oʻzgartirolmadi — hali ham sariq-qora, lekin oʻyin uslubi oʻzgarib ketdi. Oʻshanda oʻyinni oʻrganib, sezgir boʻlish kerak edi, endi esa omad bilan oʻyinlarga ishtirok etishadi. Misol uchun, oʻshanda himoyachilar aql bilan harakat qilgan boʻlsalar, hozirgi oʻziga xos „block“ uslubi bilan oʻynashadi — oʻzini himoya qilish uchun, gʻalabani esa oxirgi daqiqalarda qoʻlga kiritishadi. Lekin buni ham yomon deb hisoblamaydi — tarixning barcha avlodlari oʻz hissasini qoʻshgan. Faqat oʻsha vaqtlardagi oʻtli kayfiyatdan koʻra, hozirgi jamoa oʻyinlarini oʻrganish va sevish uchun boshqa bir yoʻl bor, deb oʻylayman. Chunki ulugʻ anʼana — bu faqatgʻina oʻtgan kunlar bilan cheklanib qolmasligi kerak, balki yangi avlodlarga ham meros boʻlib qolishi lozim.

Oho, Surxonmuxlis va SherzodNasaflarning esdaliklarini eshitganimdan so'ng, o'zimni ham eski sovuq kvartirada televizor oldida polga o'tirib, onamning "qani endi, suv qaynadi" degan tovushini eshitayotgandek bo'ldim. O'ylar ekanman, o'ttiz besh yil oldin otamning pivosi idishini ushlab, Gollandiyaning qattiqqo'l o'yiniga qarshimda o'zgartirib qo'ygandek, hozir ham "Allyanc Arenaning chiroqlari ostida oʻtirishib, bir xil qahramonlikni kutyapman... lekin hozir ichimdagi pivo idishi allaqachon qavatdan qavatga ko'tarilgan Pepsi bilan almashtirildi" dedim. Va keyin men hayoliy o'yindan qaytdim — gollandlar o'zlarini yaxshi tuta olishayotgani uchun ikkinchi bo'lim boshlanishidan oldin hazil qilishga qaror berdim: "Yana chorshanba kechasi bo'lishiga oz qoldi, ota-onalarim uyquga ketishayotgan paytlar, men esa televizor ekranidan koʻrganimni barchaga aytar edim: "Qani endi, qoʻshiqchilarga qoʻshiq ayting, men esa imkon qadar oʻzimni himoya qilib, pivo idishini koʻtaraman!" Va nima bo'ldi? Mening xotinim kirib kelib, "Nima qilyapsan, Bolta?" dedi. Men: "Gollandiya bilan birinchi boʻlimni oʻrganyapman, bola, ertaga aqlli boʻlish uchun!" U: "Yaxshi, men esa nonushta qilish uchun yugurdim!" — va bu yerda futbol yordam berdi: qo'shni itimiz ovqat xonasida uxladi! ⚽🍻