Anfield dan boshlanib, dunyoni egallagan qizil sehr
tungi 11 ta soat, ichkaridagi shamollar ham esadi, shuning uchun derazalar yopiladi. Anfieldda ovozlar qanday joylashganini, tomoshabinlarning qanday turgʻunligini uzoqdan eshitganman. o'sha kechani eslayman — 1985 yil mayning 29 kuni, Istanbul. qizil koʻylakli, qattiqqoʻl chet elliklar orasida g'azablangan "yigitlarimiz" bilan edik. mening ko'zimda:
o'sha boshlanishni — Genuya darvozasiga tushgan toʻpni hali ham aniq koʻryapman. 3-daqiqa... kechaning o'zidayoq. oʻzgalar uchun vaqtni eslatish, lekin biz uchun u vaqt — "o'sha vaqt"dan boshqa narsa emas. oqshomning soʻnggi nuri burunlariga tegardi, derazadan oqayotgan qon qizillar ichkarida boshqa narsa boʻlmaganini unutmaslik uchun. keyin bu olov... katta olov, yigirma yetti kishi — mening qizillarimiz.
keyin o'ylayman: ularni har kecha yettinchi qatorga olib chiqayotgan odamni. u koʻkragida yoʻqotilganlarni, olovni va yangi tugʻilishni koʻrib yurgan. uning qoʻllari har kecha 7-usunda silkitiladi — oʻnlab yillar davomida. kechaga kecha, qon ketar ekan, ularning orqasida turibman, shekilli boshqa hech kim ularni yaxshi bilmasa ham. lekin ular bilishadi: bu kecha boshqa kecha emas.
esimda, o'shanda biz hammamiz xonadonda — televizor oldida edi. dushanba kungi ishga erta ketish kerak edi, lekin hech kim uyquga ketmadi. otaning sochlarini koʻtargan eshitdim: "buni ko'rganlarimiz tirik qolmaydi". ha, mening qo'shnim ham shunday dedi, lekin biz hali tirikmiz. biz tirikmiz, chunki qizillar yashay oladi.
ularning ruhi osmonlarga chiqib ketgandek boʻladi — lekin bu yerda, Anfieldda qoladi. men ularni har kecha yettinchi qatorda koʻraman, oʻz qoʻllarini yengil silkitayotganini. ularning orqa tomonida barcha tarix yoziladi, yangi avlodlar kelib oʻtiradi, ammo qoʻllar har doim bir xil joyda boʻladi.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
qani, menga ham o'shanda hayotimdagi birinchi "uzoq tunlar"ni eslatadi... men 17 yoshda edim, Nukusdagi do'kondan uyiga qochib kelgan vaqtlar... televizor oldida qo'nimdan turib, qulog'imi tirnilayotgandek bo'lar edim, xolos. otam: "hammaga yer yomon, Anfield yaxshi" deb gapirardi, lekin men uni ko'rar edim — uning ko'zlarida boshqa narsa bor edi: bu kecha boshqa kecha emas...
oqshom soyalarining devorga tushishi bilan... eshitaman, qizillarimizning qichqirig'i eshitilib qolayotganini — oramizda to'ylar bor edi, ammo hech kim ularning orasida bo'lmasdi. men esa, o'sha vaqtda hali "haqiqiy muxlis"dan ko'ra "sokin tinglovchi" edim, lekin qo'limning titrashini to'xtata olmadim... keyin... o'shanda birinchi marta o'z-o'zimga: "ular uchun biz bormiz" deb aytgan ekanman!
o'shanda stol ustidagi choyim sovib qoldi, nonushtaga qaramayin... chunki orqamizda bittagina tariximiz bor edi: yigirma yetti kishi va ularning qo'llari... hozir ham o'sha 7-usunni ko'rgandagina yuragimni tutib qolaman, boshqa hech narsa yordam bermaydi.
Yurak jamoa bilan, miya pauzada.
qani, esamda men ham boshqa bir tafsilotni eslayman — 2005 yil mayining 25 kungi kecha... Anfieldda ovozlar yanada balandroq edi, tomoshabinlar esa qon bilan yuvilgan edi. o'shanda menimcha, ularning qoʻllari allaqachon 7-usunni tozalab qolgan edi. keyin — chempionlar kubogi finali, Istanbulga borishdan oldin.
boburning soʻzlariga qoʻshimcha — o'shanda televizorlar oldida oʻtirib, qoʻlimdagi choy bilan oʻyinning soʻnggi daqiqalarini kuzatayotgan edik. otamning yuzi o'chgan edi, xotiramda u shunday degan edi: "qizillar hech qachon taslim boʻlmaydi". keyin — penalti, yaxshi bilasiz, keyin — Gerrardning uzoq zarbasi... va keyin...
yuragimni tutib olgan edim, chunki men bilardim: shu vaqtda boshqa bir joyda, oddiy qizil koʻylakli yigitlar yettinchi qatorda turib, qoʻllarini silkitmoqda. ular kelajak haqida oʻylamaydilar, ular uchun bu kecha boshqa kecha emas — ularning orqasida tarix yoziladi. men oʻzimni Anfielddagi uyimizning orqa qatorida tasavvur qildim, yuragimni qoʻlim bilan bosdim va gina qichqirdim: "ularni qoʻllab-quvvatlaymiz!".
o'shanda tushungan edim: qo'llar silkitilishi — bu faqat ramziy harakat emas, balki ularning orzusi, tarixidir. ular oʻz tarixlarini har kecha qayta yozmoqdalar. va men oʻzimni ham oʻsha oʻringa qoʻyaman — qizillar orasida, qoʻllarim ham yuqorida.
Ba'zilar muxlis bo'lgandan ko'ra ko'proq shu yerdaman.
E, qani, oʻsha kechani hali ham eslayman — otam bilan uyqudan yigʻlab turgan edik, chunki Genuya darvozasi oldidagi goʻlni oʻtovda koʻrganmiz, deb. Uyning eshigi oldiga chiqib, osmon tomon qarab: "Ey, ularning qoʻllari 7-usunda!" deb qichqirdim, lekin faqat it qaytardi: "Gav-gav, qizillarimni qoldir!" deb. 😂🤣
Keyin Anfielddagi qoʻllar silkitiladigan jadvalni oʻrganib qoʻydim — yetti oʻtiruvchi, yetti turgʻun, yetti aqlsiz sovuqqa dosh beruvchi. Bir kuni nima boʻlganini eslar edim, shunchaki qoʻl silkitishmagan odamni topdim — u televideniyedan toʻrtta goʻl koʻrib, avvaliga qichqirib yuborgan, keyin esa oʻz-oʻziga: "Buning uchun men qolamanmi?" deb soʻragan. Endi oʻsha xayolparastga har kecha qoʻl silkitaman, sababi yoʻqotilgan 90 daqiqa va qazalangan tarix oʻrniga boshqa nimadir qoʻymaslik kerak. 🍿🔥
Oramizda gap, bu qoʻllarni silkitishning oʻziday biror kulgili narsa bor — agar biror kishi yetti mahal qoʻlini tushirsa, unga xalq tomonidan "Anfieldning yangi tarixnavisi" deb nom qoʻyilib ketar. Sababi, ular hamisha yuqorida! 😂
Memlar ham tahlil.