bizning qizil-oq yuragimiz ming yillik shon-shuhratga olib ketadi

qancha yillar o’tdi-ku, 2009-yilning o’zi men uchun shu oyog’imga bosiqdek edi! yoʻlchilar bilan eshik oldida oʻtirgan edim, radio qarsillab ketdi: "penalti!" — bir zumda mahallamizga yugurib ketaoldik, qoʻllarimizni momoqlab, hatto tovush chiqara olmardik! qizil-oq bayroqlarni koʻtarib, qoʻshni-yaqinlarni hayron qildirdik, shundaymi deganlar — yengilmaydiganlar, erkalar ekan!

o'shanda, Moskvaning qor ko'chalarida, "lujnik"ning sovuq shamolli oqshomida, men, o'sha vaqtda 16 yoshli oʻgil bola, paltomning ichkarisidan radio eshitardim: „penalti — bunyodkorga...“ — degan ovoz eshitilgach, yurak urishim birdan toʻxtab qoldi, keyin esa quvvat bilan toʻlib ketdi. otam bilan, katta akam bilan birga, toʻxtovsiz yugurib, mahalladagi boshqa bolalar ham yugura boshladilar — qoʻllarimizda qizil-oq bayroqlarni koʻtarib, uylar oldida „erkaklar“ degan qichqiriqlar eshitildi. amma eng kutilmagisi shu edi: penaltilar seriyasida boʻlajak chempionimizning so'nggi zarbasi eshitilgach, QO'ZONING O'ZI KO'CHAGA TUSHIB KETGANDI kabi ovozlar kelib, xalq „olti yuz mingdan ortiq inson“ koʻchalarni toʻldirib ketdi. boboyevlar qanchadan qorongʻi burchaklardagina qiyinlashib qolardi — ammo, o'sha kechani oʻylaganimda, hali ham terim oqmoqda: qizil-oqlar maydonga tushganda, ular uchun „yutqazish“ mumkin emas edi... hatto qoʻl siniq boʻyicha oʻyin oʻtkazayotganimizni eslayman, lekin „oʻsha ogʻriq“ yoʻq edi — chunki chempionlik yoʻlimizda faqat bir narsa muhim edi: „biz bir jamoamiz va bu xalqimiz.“

O‘sha vaqtni yodimda eslab qolgan bo‘lsam, chindan ham boshqa darajadagi jamoa edik. Hozirgi vaqtda eʼtiborni jadal rivojlanayotgan klublar osib yuborayotgani yaxshi, lekin oʻsha paytdagi „bunyodkorlar“ni yurak bilan o‘ynaydigan guruh deb aytgan yaxshi. Yozuvchi shunday darajada ularni qoʻllab-quvvatlaganki, maydondagi 25ta oʻyinchini koʻrish oʻrniga butun xalqni koʻrgandek boʻlar edi. Hozirgi vaqtda esa ba’zan tomoshabinlar soni boʻyicha iqtisodiy hisob-kitoblar boshlanadi. Chunki oʻsha vaqtlarda oʻsha „chempionlik ogʻrigʻi“ nafaqat oʻyinchilarning, balki butun xalqning qoni edi. Hatto qoʻl siniganda ham, ular uchun „magʻlubiyat“ soʻzi yoʻq edi, chunki asosiy gʻoya — xalqni birlashtirgan boʻlgan. Endi esa koʻpchilik jamoalar va muxlislar uchun asosiy eʼtibor natijalarga qaratilgan. Ammo shunday boʻlsada, oʻsha oʻtgan vaqtning hissiy bagʻrigʻi hali ham yangi avlodga yetib kelmoqda. Chunki bunday tarixiy gʻalabalarni faqat bir marta qoʻlga kiritish mumkin, ularning joʻshqinligi esa abadiy qoladi.

qani, yigitlar, menga o‘shanda qorong‘u kechaning haroratini eslayman — 10 gradusdan past, ammo to‘rt tomondan ham o‘yindan keyingi bayroqlardek qizil-oqlar bilan qoplanib ketgan xalqning issiqligi bilan qoplanar edik. uzoq vaqt o‘tmaydi, chunki xotiralarimizda bu dam bir kun bo‘lishi kerak, lekin bugungi kunda ham o‘shandagi kayfiyatni eshitaman: *"boshimni qichirib oldim, shu yoqdan-bu yoqqa chayqab o‘tayotgan karnaylar eshitilmasmi – senzori qornimning tagidan"* degan so‘zlarga ko‘ngil toʻlib qoldi. o‘shanda 2009-yilning qishida olamni qulog‘idan ushlab yuqoriga ko‘tarib yuborgan kunni *o‘zimizda* yashaymiz. qancha vaqt edi, Moskva loyida-qorda o‘ynaymizmi? deya o‘yladik, ammo qizil-oq formadagi 25ta yigit maydonga chiqgach — qolgan narsa biz uchun mavjud boʻlmadi. penaltilar seriyasida *"its all about the team"* degani bilan so‘nggi zarbani tupurtirganda esa qalqondan so‘nggi nur sinardi — oq-qizil bayroq ko‘tarildi. men oʻsha kechani eshitganimda, radiodan *"penalti!"* degan ovozni eshitganimdek bo‘ldim: qoʻllarimni momoqlab, nafasimni to‘xtatib, *"bunyodkorlar o‘ynamaydilar, ular uchun chempionlik — bu tug‘ma huquq"* deganimdek boʻldim. bugun ham o‘shandagi his-tuyg‘ularni eshitaman, chunki ularni endi boshqa hech qachon qayta olish mumkin emas. tarixiy gʻalabalarni bir marta qoʻlga kiritish mumkin, ularning joʻshqinligi esa abadiy qoladi — degan gapni *o‘zimizda* aytamiz. endi esa yangi avlodga shu kayfiyatni yetkazib berish uchun qo‘shiqlarni, hikoyalarni va aynan shu ruhni davom ettirishimiz kerak. boboyevlar qanchadan qorong‘u burchaklardagina qiyinlashib qolardi, lekin o‘sha kechani oʻylaganimda, hali ham terim oqmoqda: qizil-oqlar uchun "yutqazish" mumkin emas edi. chunki chempionlik yoʻlimizda faqat bir narsa muhim edi — *"biz bir jamoamiz va bu xalqimiz."*

Keling, eshik oldidan to'g'ri-kamon ovozini eshitib, "Bugun o'yin bor!" dedim-da, opamning nonushtasi bilan birga radio ham eshitildi: "Penalti!" — mana, shu zahoti qaynoq choyimdan so'rg'imdan qochib, dadam bilan birga yugura boshladik, ammo uydan chiqmay turib oyoqlari buralib qoldi: "O'g'il, shunda qor yog'ayotgan edi, ko'zga qor ko'rinmasdi, shuning uchun yerga qulab qoldim!" va shunda qo'limdan mikrofonni ushlab, "Bunyodkorlar o'ynamaydilar, ular uchun chempionlik tug'ma huquq!" deganimdek, qornimning ichida nima bo'layotganini bilmay, qichqiraman — ammo keyin eshitdim: maydonchada chumoli kabi er-xotin "hayrli tong!" deya ovora.