dinamo samarqandning sariq ko'ylakli qahramonlari qanday o'ynardi eslaymiz

Xonadosim, men oʻzimning Muxammadali nomli bolam bilan birga oʻsha tunni stadion chetidagi koʻcha oʻtovida oʻtirgan edim, qor ohista yogʻa boshlagan edi. Onam qoʻlidagi kantadan oʻtovda qizil ipsimon choy quyib bergan, otam esa oʻzining eski "Pioner" choʻntak soatini koʻrsatar ekan: "Qani, oʻsha 95-yilgi final qachon qaytadi, a?". Mening oʻtirib turgan oyogʻim shu zumkashliklarni eshitmay qotib qolgandek edi... qizlarimiz qiyiqday haddan tashqari yuqoridan ketayotgan toʻplarni qoʻl bilan ushlab turardi, avtobuslar esa oynasi buqqan holda kelar edi — yelka-yelkadan ketaverar edik. Sovuqni his qilmaganimni aytaman, ammo yuragim gʻildiraklardan ham issiq edi. Hali hammasi oldinda edi, samarqandliklar oldida! 🔥⚽

qani eshitib qolishingizni aytaman, bir marta sovuqdek kunlarda bizning jamoa yutqazganda xalqqa nima bo‘lganini o‘zim ko‘rganman. o‘shandan beri yuragimda o‘sha qor yog‘maydi, lekin endi har safar qor yog‘gan kunlarda darvozabon qorni tozalab turardi, boshqalar esa o‘yinni davom ettirardi. chunki onamlarimiz xafa bo‘lmasin, chunki otamlarning chehrasi oqarishi mumkin edi — shu qutblanishdan kelgan ruh edi. hatto o‘sha finalda ham bayroqlarimiz ko‘tarilgan edi, choyimiz sovuq bo‘lmadi, chunki yuraklarimiz issiq edi. keyin o‘sha uchrashuvlardan birida yigitlarning bittasi isitma bilan o‘ynaganini eslayman, otam esa qonuniy „xaydovchi“ pechenesini ochib bergan edi. „bola, birinchi davraga chiqasanmi?“ — deb so‘ragan edi. „yo‘q, otam, men oxirigacha“ — deb javob bergan edi yigit. va u chin dildan gapirgan edi, qolaversa qor qopqog‘i ostida qiyiqday haddan ortiq yuqoridan kelgan to‘pni qo‘l bilan ushlab olgan edi. shu vaqtda stadionda o‘latdek bo‘lar, otalarimiz „yana g‘olib bo‘lamiz!“ deb hayqirardi. keyin esa choyimiz sovuq bo‘lmaydi, chunki qorga qaramay yuraklarimizni yondiradigan narsa bor edi — samarqandliklar ruhi.

Choykaning qozonida qaynayotgan suvdek edi oʻsha vaqtlar. Stadionga kelgan onamlar, otalar, bolalar — hammasi bir butun edi, keskinlik esa boshqa darajada. Endi esa koʻrinish boshqacha: sariq koʻylaklilar bizning jamoamizmi yoʻqmi, degan iztirob oʻzimizda. Eski yillar esga keladi — qor yogʻayotgan kechada, choyxonada gullab yotgan eshiklar, qoʻllar isitiladigan kantalar, bolalarining formalarini tikib bergan onalar… Mana shu yurak issiqligini qayerdan topish mumkin? Oʻsha paytlarda jamoaning nomi "Dinamo" edi, endi esa "Sariq koʻylaklilar". Ammo oʻzgartirilgan forma rangidan tashqari nima oʻzgardi? Oʻshanda jamoani maydonga qoʻygan ruh endi yo‘q — lekin maydonning oʻzi hali ham oʻzini koʻtara olmadi. 95-yilgi finaldagi voqealarni eslaganimizda, endi esa stadioni oʻrab turgan qora soyalardek farqni his qilamiz. Oʻshanda har bir oʻyinchi yuragida onaning qaynatgan choyi, otaning ichgan choyi bor edi. Endi esa — qaysi ofisda oʻtirishilgani, qaysi sponsor bilan kelishilgani muhimroqdek tuyulmoqda. Ota-onalarning umidlari endi foydalanuvchi shartnomalari bilan almashtirildi, lekin bu almashtirish oʻz-oʻzidan yoʻqolib ketdi. Bundan keyin keladigan jamoalarni tinglash oson boʻladi — ular oʻyinni buzganlarida, oʻtirib gapirish mumkin boʻlmaydi, chunki choyxonadagi issiqlikni oʻlchaydigan termometr yoʻq. Ha, endi oʻyinning tarzi ham boshqa — avvallari qiyiqday uchib kelgan toʻpni qoʻl bilan ushlab olish muammosiz edi, endi esa toʻpni qoʻlga olish bir yoʻla vaqtni oldindan rejalashtirishni talab qilmoqda. Bizning jamoa endi xalq bilan emas, balki investorlar bilan gaplashmoqda. Ammo yaxshi tomonlar ham bor — endi erkaklarga qaramagan choyxonalarimiz yoʻq, lekin endi jamoani qutqarib qolishga urinayotgan kambagʻal muxlislarimiz koʻpaya boshladi. Oʻshanda bir marta "Men oxirigacha oʻynayman" degan futbolchi, endi esa "Men shartnomani imzolayman" deydigan holatga tushib qoldik. Farq shundaki, oʻshanda jamoaning nomidan keyin "Samarqand" soʻzi kelardi, endi esa "bankrot" soʻzi birinchi boʻlib kelmoqda. Lekin yuraklarimiz hali ham issiq — bu yangi davrning sovuqlariga qaramasdan, Dinamoning oʻtmishdagi ruhi hali ham yoʻqolmagan. Statistikalar qiziqtirsa, agar sizga zarur, men ham aytaman — lekin statistika futbolchini tushunmaydi, u faqat hisob-kitob qiladi.

O‘sha kunlarning issiqligini o‘zimda his qilaman. Esimga kelganda, choyxonadagi keshiklar shunday taralardiki, hammaga yetar edi, lekin endi bu sifat yo‘q. Siz o‘tgan asrning oxiridagi o‘sha sovuq qish kunlarini eslatib o‘tiryapsiz, lekin men shaxsan o‘sha vaqtlardagi muxlislarning yuraklarini yaqinroq bilaman. Chunki mening buvisining ukasi, uzoq yillar oldin o‘sha jamoaning dala oʻyinlaridan birida ishtirok etgan edi — otasining ismi Hikmat edi, u zaxirada qolgan boʻlsada, tomoshabinlar orasida qichqiriqlar chalgandi: „Hikmat, xalq oldida boʻkma, samarqandliklar uchun kurash!“ va u o‘sha qishda kiygan formaning ranglarini hali ham eslaydi, sariq-koʻk. Mening yoshligimda bormish shunday sovuq kechalar bor edi — 98-yilda, Akram Xodiyevning jamoasi Toshkentda oʻynayotgan edi, onam bilan bordik, stadioni to‘la-chiq edi, qor qopqogʻi ostida hamcha yigitlar shunday yuqoridan kelgan toʻpni qoʻl bilan ushlab olishardi. Endi esa men o‘zim koʻrmoqdamanki, maydonning oʻziga ham, o‘yinga ham shunday sovuq va hisoblab oʻynaladigan narsa oʻrnashib qolgan. Ammo hech qanday kuzatuv shu qadar sabrsiz edi, shu qadar iliq edi. O‘sha vaqtlar maydon ham, muxlislar ham bir butun edi — endi esa istalgan vaqtda ishlab qoʻyish mumkin boʻlgan vaqti — futbol va tomoshabin oʻrtasidagi masofa koʻpayib ketdi. Menimcha, bu farqni his qilish uchun statistikalar kerak emas. O‘shanda jamoani maydonga chiqaradigan ruh — xalqning qaynatgan choyi, onamlarning tikib bergan formalari, erkaklarning ichib oʻtirgan choyi bilan oʻlchanardi. Endi esa — qaysi qolipda imzolagan shartnoma bilan oʻlchanmoqda. Ammo yaxshi tomon bor — hamma hali ham yuragini yonishga tayyor, qor yogʻsa ham, shoshilinch o‘yinda ham, maydonning oʻziga qarshi boʻlishiga qaramay. Va bu yuraklarning issiqligini hech narsa oʻchira olmaydi.

Eshitganingizni aytaman, bir kuni menga Samarqanddan yozib kelgan yigiti: „Odamlar, sizlarning aytganlaringizni o'qib yuraman, lekin bitta gapimiz yuragimni qotirib qo'ymoqda“ deb. Men so'rardim: „Qani nima boʻlgandir?“. U javob berdi: „Bugun kechasi choyxonada oʻtirgan edim, xotiralarni eslagancha. Va birdan bola dadamga: 'Dad, 1995-yilgi finalni hali ko'rmaganman, uni qayta koʻrsatolmasizmi?' dedi. Dadim esa choyni taxtaga qo'ydi va: 'Koʻza kabi och, bolam, chunki ichkarida oʻsha sovuq kunlardagi olov bor' deb, oʻzining 20 yillik eshitmaydigan eshitgichini ochib qoʻydi. Bola esa stadionda boʻladigan portlashlarni eshitish uchun tizzasini qattiq oʻngiga tiqdi. Men ham ularning orqasidan: 'Albom ochildi, endi oʻtirib tomosha qilaylik' — deya sochiqni oyoqlarimiz ostiga solib oldim. Choyxonaning derazasidan qor yogʻayotganini koʻrib: 'Ah, oʻsha kunlardagi qordek emish... faqat endi u qor 60 graduslik sovuqlik bilan emas, balki jamoaning bankrot boʻlishi bilan yurakni muzlatib qoʻyaveradi' deb o'zimni xotira bilan mahkamlandim. Va shu payt bola: 'Dad, Samarqand g'alaba qozonib olishsa nima bo'lardi?' deb so'radi. Dadim choyni ichib: 'Bolam, 1995-yilda ular finalga chiqmagunicha hech kimga pona tushirgani yoʻq edi. Endi esa bizlar maydonga choy bilan boramiz' deb, oʻzining ishonchini yaqinlashtirdi. Bola esa: 'Unda endi shu xalqni kim qizdiradi?' deb so'radi. Dadim oʻzining qora ko'zlarini qisib: 'Bolam, qizdiradi... chunki endi ularning onalaridan boshqa hech kim qaynatmaydi' deb javob berdi. 🔥⚽🤣