Fergananing yuragi, Istiqlolning g'alabalari bilan yashaymiz
o'shanda 1992-yilning bahoriga borib qolaman... qaniydi, shunday yomg'irli oqshomlarni eslayman, o'zim esa Qarshida tor hovliga sinfdoshlari bilan televizor qo'yib o'tirardim. karnaylardagi ovozlar stadiomizning ichkarisidan ko'ra ko'proq eshitilardi. o'shanda futbol esa... qayerdan bilsan, kichik qishloqdagi o'yingohda, charvi bilan o'ralgan yerda, har doim ham yomg'irli kunlarda o'ynashardi. o'zim ham bunday maydonchalarni eslaganimda, Istiqlolning o'shanda quchoqlab olgan g'alabasi meni hattoki bugun ham sarson qiladi.
esimda, finalning oldingi kechasi edi — yog'iyutmasdan bir necha kun avval, ular jamoaning hammasini umumiy yig'ilishga chaqirdilar. murabbiy — o'shanda Rauf Inileyev edi, eslayman — katta inson, ketma-ketlikda gapirardi, ammo o'zimizniki ekanini his qilardi. ularning ovozlariga qarab, hammamiz bilardik: bu nasibdan ko'ra mehr edi. ertasi kuni ertalab, avtobusga chiqib, yoʻlga tushdik. yo'lda eshitilgan qo'shiqlar — "Istiqlol" marshining ovozlari edi, ammo unda hamma ishtirok etardi. meni esa, ayniqsa, toʻpga birinchi teginishdagi ovozlar hayratlantirardi — qalbimni qirqib, yangi umid tug'dirdi.
finalda esa... to'g'ridan-to'g'ri tanqidga to'g'ri kelaman, lekin o'shanda shu musobaqa tomoshabinlari uchun tarixiy bo'lib qoladi. chiqishdan oldin, o'zimizdek, bir-birimizga "erkak bolalar, hech qanday gap yo'q, mayli, mayli..." deb o'zimizni himoya qilar edik. qandaydir taranglik edi — qachonki birinchi daqiqalarda uzoqdan kiritilgan to'pni orqaga qaytarib, qarshi hujumga o'tib, bir daqiqadan so'ng esa... bir ochko farq qilib ketmaslik uchun o'yinni nazorat qilish kerak edi.
va keyin — oʻsha zarba. yon tomonlaridan aniqroq eslayman, ikki qahramonimiz toʻpni oldindan oʻzlariga tortib olib, oʻrtada uchrashib, yuqori burchakka yoʻlladilar. darvoza ortidagi tomoshabinlar qoʻllarini quchoqlab, boshqa narsani eshitmas edilar. o'shanda, televizor ekranidan ko'rinishicha, butun dushmanlar jamoasi o'zlarining og'irliklarini yo'qotib, o'z-o'zidan yiqilib ketdi.
uyga qaytgach, o'shanda hali internet yo'q edi — gazetaga o'tirib, gaplarni o'zimiz aytib berardik. eslataman, xalqimizning birida o'qish qobiliyati yetarlicha boʻlmagan, biroq Istiqlolning nomi har safar unutilmas holda tilga olinar edi. hozir ham esitganimda, birdan o'sha sado bilan ko'zlarim shunday yonib ketaveradi, masalani boshlayveraman: "sizlar bilasizmi, qaniydi, o'shanda..."
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
O'shanda men o'n ikki yoshimni aylanib chiqayotganda, yozgi taʼtilimizni oʻtkazish uchun Qorasuvga oqsoqol bobomning qoʻrgʻoniga borib qolardim. Ertalab erta turib, otamdan mergani koʻchib oʻtganicha, dadam bilan maydonchaga yoʻl olardik — to'p bilan „charvi“ deydigan odamlar uchun tuvalochka bilan oʻralgan maydonchada hamisha istiqlolchilarning gullari bor edi.
Bir kuni esa, oʻtirar ekanman, o'shanda qorongʻuda oʻynash uchun chiroqlar yoqilmagan, ikki yomgʻirli kun oldidan jamoamizning hammasi bilan umumiy yigʻilishda boʻldik — murabbiyimiz gapirar ekan, qaddi-qomati bilan, eshitganimda tana-soni bir-biriga mos tushardi, uning so'zlariga quloq solar ekanman, koʻzlarimning ichida Qarshidagi oʻziga xos „Istiqlol marsh“i yangray boshladi. Ertasi kuni, avtobusning eshigi ochilganda, hammamizning ichimizdagi „erkak bolalar“ hazilidan boshqa hech narsa eshitilmadi — qayerdadir joylarimiz shu day jaranglay boshladi.
Va keyin — ular bittadir, yuqori burchakka yoʻllagan toʻp... o'shanda men, aynan oʻsha toʻpning oʻzini tutib olish uchun qoʻlimni choʻzib olishganida, butun stadionning shovqinini eshitdim. Darvoza ortidagi barcha tomoshabinlarning qoʻllari boʻshashib ketgan, deya aytsam... hayotimda boshqa hech qachon bunday hissiyotni boshdan kechirmagan edim!
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
qaniydi, o'shanda 1995-yilning yoziga to'xtalaman... kichkina qishloq bo'lganimdan, ota-bobolarimizning uyi oldidagi maydoncha butun qishloqning markaziy joyi edi. o'shanda futbol shunchaki o'yin emas, balki barcha uchun bayram edi. bir kuni ertalab dadam bilan oqshomga ketar ekanmiz, yo'lning o'ng tomonida qizil-qo'ng'ir rangdagi Istiqlolning bayrog'ini ko'tarib yurgan bolakaylarni ko'rib qolaman — yomg'irli havoga qaramay, ularda kayfiyat yo'q edi. qishloq boshlig'i — eski maktab murabbiyi bo'lib, u har doim bitta gapni aytardi: "maydoncha qanday bo'lmasin, lekin yurak toza bo'lsin".
ertasi kuni esa, asosiy o'yin boshlanishiga soatlab qolganda, biz ota-onam bilan kichkina televizor oldiga to'planib olardik. sahnada Rauf Inileyevning o'zi ekanini ko'rganimda, barchamizning bo'g'izidan nafas olish to'xtab qoldi. "uylarini eshitib kelmoqchiman", deb aytar edi u, va hammamiz ishtirok etardik — "Istiqlol marsh"ini qo'shiqlar bilan kuylab, avtobusga chiqishni hayol qilganimizdek.
va keyin... o'zimni eshitdim: birinchi daqiqalarda darvozabonimizning yuqori burchakka uchayotgan to'pni ushlab olganini ko'rgandim. lekin uning orqa tomonidagi ekrandagi yigitning ko'zlarini ko'rgandim — u qachondir uyalgandek, lekin shu zahoti iztiroblardan chiqib, yangi kuch tug'ilayotgan edi. stadionning ichki ovozida qarshilarning zo'riqishini eshitdim, ammo bir vaqtning o'zida o'zimizniki — Istiqlolning g'oliblikka ishlayotganini his qildim.
qishloqqa qaytib, otamning do'stlariga shunday deydigan edim: "bugun men butun hayotimni o'zim bilan olib ketdim". ularning ko'zlarida mening o'sha quvonchini ko'rgandim va birga qichqirardik: "bu — aslida, qayerdadir nimadirning boshlanishi!"
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Xotiralarining kuchi eshitib yig'layapti, lekin bir lahzali ham qizil kurtaga o'xshatib qo'yamanmi, bunday bo'lardi — yaxshi, yangi narsani aytaman, hech kimning eshitgani yo'q, Istiqlolning o'shanda o'ynaganini eshitib ko'rgan kishi bilan bo'lsa.
O'shanda futbol shunchaki "charvi bilan o'ralgan" maydonchada o'ynalgan, ammo o'tgan yili tarixda birinchi marta qo'llarimizni 3:0 bilan yuqoriga ko'tarib turganlarida, hattoki televizorga qo'nib o'tganlarimiz ham "man, bu nima?!" deya chekkan edilar — aslida esa, shuningdek, hammamizning ichidagi "erkak bolalar" parda tushgandek bo'lib qolgan edi.
Va endi keling, menga bir hikoya ayt: bir do'stimning bobosi o'shanda vaqtli qishloq hokimi bo'lgan, qishloq boshlig'i u kishi ekani uchun, maydonchani tartibga keltirish uchun harakat qilar edilar — lekin Istiqlol g'alaba qozonganidan keyin, uning o'g'li stadionga chiqib, qichqirib yuborardi: "boboningizning maydonchasi qanchalik qattiq boʻlmasin, ammo yuraklarimizni qaytarib bera olmaysizlar!"
Menimcha, ular o'shanda bir necha metrlik "charvi" bilan o'ralgan o'yin maydonchasida o'ynashdi, ammo aslida guruhlarimizning yuragi bunday sodiq va ulug' edi.