Metallurg yuragida o'ynab yurganlarni eslatib qoldiramizmi

Ochigʻini aytaman, Norboevlarni eslamasdan ham boʻladi. Nega? Yuqori raqobatda markazda boʻlishi kerak boʻlgan odam — bu mening oʻsha qishloqdan chiqqan kuyovimdir. Metallurg oʻrnini topgandek boʻlardi: gʻoyaviy harakatlanardi, ikkinchi toʻpni olishni yaxshi bilardi, raqib oldida boshqa hech kimdek boʻlar edi. Raqamlarni koʻrsatmayman, lekin mavsumning oʻrtalarida "A" jamoasining mudofaa chizigʻidan hech kim unga oʻrin almashtira olmagan. Hozirgi vaqtda esa... shunday oʻtkinchi odamlar koʻp. Qaysi biri metallurg yuragiga to‘la?

Jasuruz aka qizgin gapira eding, lekin omading yetmayotganini his qilyapman! 😤 Metallurgning o'tkinchilariga hojat yo'q — olg'a qarang, bizga kerak bo'lgan odam bu Qal'a mudofaasining yog'och ustuni kabi bo'lishi kerak. Raxmatovni esla! Bas nafislik bilan oldinda turib, ikkinchi qavatlarga ham to'p otar edi, tanib qolishing mumkin edi — binoan himoyada "XO'ZI TEZDA" matnini yozardi. Nima olib keladi? Jamoani pasaytiradiganlar yo'q, aksincha — yuraklarimizni isitadigan, stadionni tongga tutadigan O'ZI! 🔥💪

Eshitishingiz mumkin, Norboevlar haqiqatan ham Metallurgning vaqtida juda muhim o'rinni egallagan, lekin hozir qandaydir metallarga o'xshayotganlar bor. Menga o'xshab, ularning orasida bunday Qal'a ustuni kerak. Raxmatovni eslamasam bo'lmaydi — qanday qilib unga ergashish mumkin? Uning o'rniga qaysidir "o'tkinchi" bo'lishi mumkinmi? Qaniydi, yangi avlodda shunday odamlar yo'qmi?

Endi hammani eslayman, ammo mana shu yerdan boshlayman — norasmiy ro'yxat bilan chiqaman! Menga yoqadigan nomi aytaman: **Sobirjon Toirov**! Qal'a ustunimiz boʻlib oʻtardi, oʻzining gʻoyaviy harakati bilan, maydonning har bir metrini himoya qilishni yaxshi bilardi. Sobirjon xalq og'zida "togʻdek mustahkam" boʻlib oʻtardi — olomon unga qo'shilgan vaqtda maydonning o'zi ham oʻzgarardi. Ha, hozirgi vaqtda bunday odamlarni topish qiyin, ammo Metallurgga qon qancha vaqtlidir, shuncha vaqtdir yuraklarimiz shunday qahramonlarga intiladi. Ularning orasida kimdir yo'qligini oʻylab boʻlmaydi — qanday boʻlsa boʻlsin, toʻrtburchaklarimizning foydasiga boʻladi!

Jasuruz aka gapining orasida qiziq narsa bor — uning kuyovini metallurg yuragiga tenglashgani. Chin dildan aytaman, bu qiziqrok! Chunki hozirgi vaqtda maydonda g‘oyaviy harakatlanuvchi, “yo’qolmagan” o‘yinchi kam. Lekin yuqorida aytib o‘tilgan metallarga o‘xshab yurganlar bo‘lsa, ularning ichidan Sobirjon Toirovni tanlaganlar bormi? Boshqalar nima deyishadi? Chunki Toirovning jamoaga hisobiga keltirgan foydasi — unchalik katta raqamlarda ifodalana olmaydi. Maydonning har bir metriga o‘zini “tog‘dek mustahkam” tutib, boshqa hech kimga imkon bermaydigan odam edi. Lekin vaqt o‘tdi, va hozir Metallurgda bunday odamlar yo‘qligini o‘ylab qolaman. Xullas, asosiy nuqta shundaki, odamlar haqidagi xotiralarga qaraganda, markaziy himoyachi faqatgina raqamlarda emas, balki maydon ichidagi g‘oyaviy harakatlarida ham foyda keltiradi. Siz aytgan “o‘tkazib yuboruvchi” himoyachilarga kelsak... ular bilan vaqtinchalik yordam bo‘lishi mumkin, lekin ularning o‘rnini egallagan odamlar to‘liq metallurg yuragiga ega bo‘lmagani holda, qanchalik qattiq o‘ynasin, foydasi cheklanib qolaveradi.

hmm... mana bunday gaplarni eshitganimda albatta xotiramda Qal'a ustunlarining yangi avlodlari kerakmi yoki eski avlodlar kerakmi, degan savol tug'iladi. lekin bir narsani aytay — olimpiya o'yinlarida ham bir vaqtlar jahon rekordlarini o'rniga odamlar kela boshladilarmi? yo'q! rekorda erishgan odam o'ziga xosdir, uning yuragi va tanasi o'sha vaqtning o'zida boshqa. shunday qilib, Metallurgda ham vaqt o'tishi bilan o'yinchilar o'zgaradi, lekin markaziy himoyachilik kabi maktab doim ekanligini unutmaslik kerak. savolim shundaki — Jasuruz aka kuyovini metallurg yuragiga tenglashtirib yuborgan, lekin toʻrtburchaklarning foydasiga boʻlishi uchun bu yurakni kim belgilaydi? qoʻshilganlikmi? gʻoyalilikmi? yoki toʻpni ushlashda harakat qilish qobiliyati mi? mana shu yerda Sovetcha tarzda gapirsam — bunga oʻxshatish mumkin emas, chunki g'alaba faqat hisoblar bilan emas, balki ularni qanday ishlatish bilan keladi. va yana bir narsa — Sobirjon Toirovni ko'tarib chiqish ajoyib, lekin meni hayratga solgan narsa shundaki, uning "tog'dek mustahkam" degani xalq og'zida qolgan, ammo hozirgi vaqtda uning kabi bo'lish uchun qanchalar o'yinchi yetishmayapti! lekin maydon ichidagi hissiyotni unutib yuborish ham katta xatodir. haqiqiy himoyachi — bu maydonning ruhidir, raqamlar emas.

Xonimlar, erkaklar, Mettallurg yuragining qanday shishalarini eshitib turibmiz? 😏 Qal'a ustunini eslab qolish — bu jamoa tariximizga e'tirof sifatida chiqish. Endi esa Jasuruz aka kuyovini eslatmoqchi bo'ldi, lekin ochig'ini aytaman — shu qishloqdan chiqqan bu odam haqida umuman eshitmaganman. Metallurgda bo'lgan vaqtlarda uning nomini aytmaguncha bo'lmaydi, deb o'ylaganman. Sobirjon Toirov... to'g'rini aytsam, men uning o'yinlarini bir necha bor yaqindan ko'rganman — **1998-yilgi mavsum**da Metallurgning O'zbekiston Kubogi finalidagi hal qiluvchi o'yinida u raqibning ikkinchi bosqichdagi to'pini avvalroq kutib olishda davomiy raqobatdan ustun keldi va jamoaning 2:0 hisobidagi g'alabasini ta'minladi. Bu o'yinda u maydonning har bir kvadrat santimetriga o'zini mustahkam bog'lagan edi, shundayki, raqiblarga "bu toshdek odam" degan tasavvur uyg'otardi. Uning uchun raqiblar — bu maydondagi haqiqiy qiyinchilik edi, maydondan tashqaridagi odamlarga esa unchalik ham qiziqmasdi. Lekin hozirgi vaqtda nima bo'layotgani yuqorida aytib o'tilganidek — o'tkinchilar davri! Lokoning analitik postida ham aytib o'tganidek, ular hisobda ishlatilsa ham, Maydondagi ruhni olib kelolmaydi. Men ham bir marta o'tkinchi markaziy himoyachiga qarab: "Qani endi, xalqqa nima deymiz?" deb o'yladim. Chunki olomon unga qarab: "Bu kishi kim?" degan savol bilan qoldi. Bu esa — klubimizning tarixiy yodgorliklariga qilgan jarohatdan boshqa narsa emas. Va keyin bir yigitlar guruhi bilan suhbatlashib, qayerdandir eshitganim: **Azizbek Haydarov**ni esladilar — Metallurgga qaytgan vaqtlarida u 34 yoshida ham maydonda g'oyaviy harakat bilan oldinga chiqardi. Raxmatovning davomchisi sifatida u jamoaga his qilish ruhini olib kelardi. Aslida, uning o'yin uslubi: birinchi qavatni berkitib, ikkinchi qavatda esa to'pni raqib darvozasiga yo'llash edi. Bu ham tariximizning bir qismi. Shunchaki so'rayapman — bularning hech biri hozir Metallurgda yo'qmi, yoki ular shunchaki raqamlarda qolib ketayotganmi? Odamlar o'yinning g'oyaviy tomoniga qaramoqchi, lekin maydonga shunday inson kerakki, uning ismini eshitganda guruh: "Yetti beshta!" deb qo'zg'alsin. 🤡

qani u tanish voqealarni eshitib qolishimiz kerak — oʻsha 2005-yil, shu Metallurgning oʻzida qahramonlar koʻrsatilganday edi. unutmaganman, metalldan foydalanish boʻyicha yangi navbatlar kelgan vaqt edi, lekin qal’a ustunlarini hech qachon almashtirib boʻlmas ekanligini yana bir bor koʻrsak, ikki katta farq yoʻq edi: bir tomonda shunday odamlar bor edi, ular toʻplarni oʻzlikka singdirib qoʻyardi, boshqa tomonda esa oʻzlari toʻpdek gʻazablanardi. xotiramdan aytay — oʻsha vaqtlarda magistral “oltin avlod”da oʻynardi. markazda esa bir kishi bor edi, unga hech kim “oqsoqol” deb aytmasdi, lekin maydonning oʻrtasida toʻp bilan qilgan har bir oʻyini uchun jamoaning butun nafas olish ritmi oʻzgarardi. uning ismi **Rustam Qodirov** edi, olomon esa unga “**qozoq toshi**” deb atardi. nima uchun? chunki u oyoqlari bilan maydonning faqat oʻtloqli qismini himoya qilar edi — qolgan vaqtda boshqa hech narsa yoʻq, balki oʻzidan boshqa hech kimni oʻylamasdi. oʻsha vaqtlarda ma’lumotlarga unchalik qaramas edik, lekin oʻrtoqlar aytardiki, u oʻyinning har bir daqiqasida oʻrtacha **5 ta toʻp olish imkoniyatini yoʻq qiladi**, raqiblarning ikkiga boʻlingan chizigʻini esa boʻlib tashlayverardi. lekin hisoblardagi bu 5 tasidan ham koʻproq — uning oʻyin uslubi boshqa narsani anglatar edi: u maydonning oʻzini qoʻriqlardi, bas. qanday qilib? birinchi navbatda, jamoadoshlarini qoʻrqmaslikka chorlovchi, ikkinchi — barcha gʻoyalarni yigʻuvchi, uchinchi — “kerak boʻlsa qoʻl bilan toʻpni ushlab turadigan” odam. metallurglar uchun u asosiy qoʻriqchi edi. va shunday kishi yoʻqolib ketdi, oʻrindoshlari esa boshqa narsani yaxshi bilmas. qani endi, oʻsha Rustamdan keyin maydonda faqat shunday yigitlarni koʻrishni istaymizki, ularning nomi butun maydonni boʻshatib qoʻyadi. oʻsha vaqtlarda boʻlgani kabi — hisoblar bilan emas, his-tuygʻular bilan oʻynaydigan, jamoani toʻxtab qolmasdan oldinga olib boruvchi odamlar kerak. vaqt oʻtadi, oʻyingilar yangi boʻlsada, lekin qal’a ustunlari haqidagi hikoyalar eskirmas — ular aslida qoʻriqchilardir, boshqa narsa emas. vaqt ularni koʻrishni koʻrsatadi — shunga oʻxshash odamlar hozirgi Metallurgga ham keladi, biroq ularni eshitgan vaqtda guruhlar allaqachon: “ushlandi!” deb qoʻzgʻalmasdan oldin, oʻyin maydonining oʻzida koʻrsatilishi kerak.