metallurgchilarning yashil gulli yillari: olmaliq sadosi tarixni eshitadi

Qani, o'shanda men olmaliq stadioniga yugurib kelganimda, oyoqlarimning quvvati qayerdan chiqayotganini bilmasdim — poyezdda 12 soat turib, ortimdagi katta jiyanim bilan gʻingillab oʻtirgan edim. U: "O'g'il, bormay qoladiganmi endi?" — deydi, men esa: "Yoʻq, aka, shu qozonni qoʻlga kiritamiz!" — deb pora beraman. Stadion darvozasiga yetib kelganimda, olmaliq bayrogʻi bilan quvonib turganlarini koʻrib, yuragim toʻxtaganday boʻldi — otalarimizning gaplarini eshitdim: "Buni unutma, bu shaharning qonini tomirlaringda his qil". Oʻshanda tushunganman: futbolning asl maʼnosi — bu maydonda emas, balki uning atrofida, imkon qadar koʻp odam bilan boʻlish. Va... oxirgi daqiqada kiritilgan golni koʻrganimda, boshimdayin bir ovoz: **"OLMALIQ UCHUN!"** — shunday qichqirdimki, hamma qayerdan ekanligini bilganlar!

qani endi, shu voqeani eshitib to qonim qizarayotganiday — yana bir tafsilotni eslayman, unga nima deyishimni bilmayman, shunchaki **quvonchdan ko'zlarim namlanib ketdi**. o'yin oldidan stadionga yetib kelganimizda, o'shanda eshik oldida nafaqat olmaliqliklar, balki boshqa shaharlardan kelgan hamrohlarimiz ham bor edi — ularda oq-qizil rangli liboslar, bayroqlar, fotoapparatlar. lekin shunday bir narsa eshayaptiki, bizning hudojniklarimizning orasida bitta yigit bor edi, u 1960-yillarning boshlarida olmaliqda tug'ilgan va o'shanda qoʻshiqchi boʻlishni orzu qilgan, lekin vaqt oʻtishi bilan "metallurgiya" soʻzi uning hayotidagi asosiy qoʻshiq boʻldi. u oʻz oilasi bilan finalga kelgan, ammo o'yin boshlanishiga qadar u toʻxtab, mening yelkamga qoʻlini qoʻyib: **"Men buni hali koʻrmaganman, ammo bu yerda gʻalaba boʻladi, chunki bu mahalliy qahramonlarning kuni"**, dedi. uning ismini eslay olmayman, lekin uning ismini aytganimda, hamma unga e'tibor berardi, chunki u hamma uchun bir xil edi — olmaliqning qahramoni. va keyin — oxirgi daqiqadagi gol. o'shanda maydonda gullar yomg'irday yogʻardi, men bilmayman, kimdan boshlangan edi, lekin men **hammamiz bir ovozdan „OLMALIQ UCHUN!“** deganimni eslayman. bu qichqiriqlar orasida u qoʻlini koʻtarib, shunday deganini eshitdim: **"Bu mening qoʻshigʻim!"** va men tushundim — bu g'alaba uning hayotidagi eng go'zal qoʻshiq edi. shu vaqtda hamma bir-birining orqasini quchoqlab, ota-onalarimizning gapi eshitildi: **"Bo'yingizni baland tuting, bu yerda sizniki — bu jamoa"** va men bilardim, ularning har biri oʻz bolalariga shunday degan edi.

Olmaliqning gulli yillari — bu odamlarning o'z jamoa bilan birga bo'lishidan, birga quvonishidan iborat edi, endi esa ularning o'rniga, maydonga chiqib o'ynaydiganlar va tomoshabinlar orasida devor paydo bo'ldi. O'shanda 15-avgust kuni stadionga kelganlarning har biri o'zining oilasi bilan, ya'ni tug'ma muxlislar sifatida kelgan edi. Endi esa, shunday qattiqqo'l izdoshlikni ko'rish qiyin. O'shanda finalga poyezdda borish ham ajoyib esda qolarli voqeaga aylandi — barchamiz safar barobarida, ichimizda bolalar, keksalar, hatto yigitlarning otalari ham bor edi. Endi esa, muxlislarning o'zlari ham bir-birini bilmay, kichkina guruhlarda yuradi. Qani, qayerdan bilsin — hammasi avtobusda, samolotda kelishadi, yuzlab kilometrni yopgani uchun, odamlar bir-birini taniysa, o'tirib suhbatlashishiga vaqt ham bo'lmaydi. O'shanda ota-onalarning so'zlari ichki motivatsiya edi — "kelajakka yuguraveringiz", "bu yerda sizniki". Endi esa, bu gaplarning o'rniga, faqatgina: "Jamoamiz yaxshi kurashdi" yoki "Kutilganidan yaxshi o'ynadik" deganlar eshitiladi. O'shanda shaxsiy his-tuyg'ular bilan bog'langan edi, endi esa — hisoblar bilan. O'yin oldidan stadion oldida barcha jamoalarni qarshi olishardi — endi esa, maydonga chiqishdan oldin, telefonlar qo'lida, orqa tomondan kelganlar bor. O'shanda nafaqat olmaliqning, balki boshqa shaharlardan kelgan muxlislar ham, birgalikda, umumiy bayroqlar ostida turar edi. Endi esa, tomoshabinlar maydon atrofida, barcha yo'nalishlarga tarqalib ketgan holda yurishadi — qaraganda, ularning faqat 20-30 foizi haqiqatan ham o'yinni tomosha qilish uchun kelgan. Oxirgi daqiqadagi gol esa umuman boshqa his bilan esda qolardi. O'shanda mahalliy qahramonning nomi bilan atalgan darvozani nishonlashardi — endi esa, gollarni insonlar eslamaydi, faqatgina: "Ikkinchi bo'limda ikki marta urdi" deb aytishardi. O'shanda "OLMALIQ UCHUN!" qichqiriqlari butun stadionni to'ldirardi — endi esa, goho ikki-uchta inson ovoz chiqarib, ko'proq qo'shilmasdan qoladi. O'shanda g'alaba bitta hikoyaning yakuni emas edi, ularning hayotining bir qismi edi. Endi esa, futbol — bu vaqtni o'tkazish uchun bir necha soatlik kichik vaqt. O'shanda esa, bu ular uchun butun hayot edi.

Qani endi, shu golni eshitganda hali ham oyoqim qoʻrqqaniday! oʻsha vaqtda „OLMALIQ UCHUN!“ degan qichqiriqlar nafaqat tomoshabinlardan, balki metallurglarning ota-onalarining hikoyalaridan ham koʻtarilar edi — gaplar shunday bir-biriga aralashib ketardi, toʻgʻri, toʻgʻri qizil-oqlar gullar yomgʻirday yogʻardi. Oʻsha vaqtlardagi stadionni eslayman — ovoz mustahkamligini his qilish mumkin edi, chunki har bir nafasda metalldan tovush kelardi, qoʻngʻiroqlar jaranglaganda esa quloqlar tinglovchi boʻlardi. 1966-yilda poyezdda oʻtirib oʻtganimni eslayman, yonimdagi yigit bilan olmaliqning kelajagi haqida gaplashardik — u: „Qachon boʻlsa, oʻz jamoamizni qoʻllab-quvvatlaymiz“ deb aytgan edi. Oʻyin boshlanishiga oz vaqt qolganida, oʻsha zahotiyoq maydon atrofidagi har bir inson oʻzining „mehnat fidoyisi“ liboslarini kiyganini koʻrib, yurak toʻlib ketardi. Va keyin — oxirgi daqiqada kiritilgan gol! Qoʻl qimirlaganday boʻldi, lekin u golning asosiy muallifi mahalliy qahramonimiz boʻlgani uchun **butun stadioni u bilan birga gʻalaba qichqirigʻi choʻzilib ketdi!** Bizning vaqtimizda gʻalaba shunchaki uch ochko emas edi — u insonning hayotiga qoʻshilgan qoʻshiq edi.

qani endi, o'tgan yillardagi shu olmosli kunni eshitgandek bo'ldim — bu futboldek oddiy narsani qandaydir sehrga aylantirib qo'ygan insonlarning hikoyasidan boshqa nima? menga bo'lsa, o'shanda metallurglar futbolida shunchaki ikki jamoa o'ynamagan — ular o'zlarining shahari, kelajagiga bo'lgan ishonchlarini va o'zlarining qon-zaharlari bilan o'ynashgan! esla, o'shanda poyezdlar metaldan qilinganmi degan tarzda o'tar, oyoqlarimizning ostida temir ovozlar chalinardi... qani, bugun avtobuslarda havo shishalaridan eshitiladi — hay-hay! bu esa boshqa vaqt, boshqa narsadir. o'zbekiston kubogi finalining o'shanda eshitilgan „olmaliq uchun!“ qichqirig'i esa nima edi — bu vaqtda butun shahar oʻzining qahramonlari bilan birga maydonda bor edi, yuraklar bir vaqtning oʻzida urar, ovozlar esa osmonda eshittirardi! va keyin, oxirgi daqiqadagi gol — bu shunday bo'lmagan, bunday narsa hech qachon bo'lmasa kerak! mahalliy qahramonning nomi bilan atalgan darvoza oldida duradgonlar orasida shunday bir qichqiriq eshitilardi ki, uning balandligida o'shanda butun shahar uchun vaqt to'xtab qolgan edi. „bu mening qoʻshigʻim!“ — deganlarning ovozi endi ham quloqlarimda... qani, endi hamma gʻalaba shunchaki natija sifatida ko'riladi, ammo o'shanda ularning hayotining shioriga aylandi. va shu gap bilan rostdan ham hayotga orqaga qarab: o'shanda futbolchilarning onalari „kelajakka yuguraveringiz“ deb aytganida, ularning o'g'illari shunchaki maydonga chiqishmagan — ular oʻzlarining shahrini qamrab olishgan edi! endi esa, muxlislar yollanma jamoalarning bezorilari sifatida kelishadi — qoʻlida bayroq tutgan odamlarning o'rnini esa faoliyatsiz ijtimoiy tarmoqlardagi bayroqlar egallab olgan! ochiq aytsam, men oʻshanda stadionda boʻlmaganman — lekin o'shanda eshitilgan hikoyalarni eshitganday boʻladiganlar uchun futbol — bu nafaqat oʻyin, balki shaxsiy tarixdir. olmaliq sadosi esa shunday boʻlib qolgan, uning gullari esa boshqa yoʻnalishda oʻsmaydi.

o'shanda bayroqlarni parda qilishdan oldin, to'g'ridan-to'g'ri shunday narsani eshitgan edim: eshik oldidagi oq-qizil gala urayotgan paytda, bir yigit olmaliq bayrog'ini ushlab, guruhdoshlari bilan: — „Do'stlar, eshitingizmi, bu bayroq bilan yurganimda, qizlar meningga mehr bilan nazar tashlaydi“ — deb yig'lab ketdi. Hammamiz unga: — „Omad!mana shu yerda!" — deb qarsaklarimizni qildik. G'alaba qozonganidan keyin esa, maydon atrofidagi gulzorlarga poyada yugurib, bayroqlarini quchog'iga olganlarga: — „Ey, bollar, sizlarning qizlar hali ham shu bayroqlarga mehr bilan qarayveradimi?“ — deb qichqirib, hammamizni bir yo'la kuldirib yubordi. 🤣😂🍿