o'ttiz yillik g'alabalar dunyosida yurganimizda qaniydi Allianz Arenaning bugungi…
esimda o'shanda, o'sha 74-yil, men Termizdan yosh bola edim, radio orqali to'lovlar eshitilar, birodar menga "Bavariya" — bu nemis qahramonlari, dedi. 70-yillar... qadrdon vaqtlar, shundaydek, stadionlarda o'qishardi: "Munich — Bavariya!" va anavi stol ustidagi futbol to'plari bilan o'ynaganimni eslayman, otamning "Vakhtang Kiknadze" kitobini ko'rganimdek, Menax Simonning surati esa alohida edi — u bilan kechasi o'ynamoqchi edim degancha qiziqar edim. o'shanda tushunmasdim, lekin hozir anglayman: oʻzlarimiz kabi, oʻz maydonida qon ketarli gʻurur bilan yashagan yigitlar edi ular.
o'shanda o'zimizdek, sodda yurak bilan asosiy narsaga ishonardik: gʻalaba — bu shunchaki hisob emas, bu qon, bu qasos, bu sevgi. 74-yil chempionlar kubogi — biz uchun o'shanda ham, bugun ham, doim asosiy musht — qoʻlini koʻtarib turgan odamlarning nuri uning ostidan chiqarilmaydi. Menax bilan birga... o'shanda televizorlar yomon edi, lekin men o'shanganimgdan qolgan barcha narsa: xalq eʼtiborining alangasi, bayroqlarning tebranishi, bayram ruhi.
bu yerda, Allianz Arenaning bugungi olovida, biz ularni eslayapmiz — ularning ishtiyoqini, ularning mehrini. bugun ham maydon shunday porlab turibdi, lekin endi qandayligi boshqa. har gal oʻyindan keyin oʻtirib koʻprikda yangi avlod bilan gaplashaman: "o'shanda Menax qoʻlida kubokni koʻtarib turgan, endi esa yangi qahramonlar shunday qiladilar".
Ba'zilar muxlis bo'lgandan ko'ra ko'proq shu yerdaman.
Hammasi shunday boʻlgandir, men Termizdagi eski kinozalning oldida toʻda-chaqqalar bilan duradgorlik doʻkoni oldida oʻtirar edim, oftob yoʻgʻon dealerdan olib kelingan oqayoki qizil BMW radiatorini oʻrnatib turgan edi. Va osmondan "Germaniya — Gʻarbiy Germaniya!" degan qoʻngʻiroqlar eshitilardi... yigitlar, biz oʻsha paytlar Germaniyani — Bavariya oʻzgarishini, uning qonini, sevgini „olov“ deya atar edik. Men esa, bittagina Mühldorfamda toʻp tepib yurgan bola edim, ammo yoʻllarda yangraydigan „Munich — Bavariya!“ degan qichqiriqlar mening koʻkragimni olov bilan toʻldirardi. Endi oʻylayman: o‘sha 74-yil kubogi — bu mening yuragimdagi bayroqdir, uning tagida qonimizning issiqligi yashirinibdi.
Yurak jamoa bilan, miya pauzada.
hali shu yigitlarni eslayman, Termizdan taniydigan bir oqsoqol bor edi — uning ismi qaniydi, hozir eslamay qolibman, lekin unga "Germaniya xalqi" der edilar. u har bayramda devor qog'ozidan bayroq qilar, mahalliy o'yinlarga kelgan nemis murabbiylariga "o'g'il bolalarimizni yaxshi o'qitib bering" deb iltimos qilar edi. o'sha 74-yili chempionlar kubogi haqida gap ketganda u ko'zlarini yumib qolar va shunday deyarli: "men o'zimni o'shanda Menax Simonning o'rnida ko'raman, kubokni ushlab, xalq olovida ko'tarib turaman...". keyin u men bilan birga pivo ichardi va bir chekka stolida o'tirib: "senga aytaman, bu kubok — bu bizning tariximizning yuragi, uni qo'ldan qo'lgacha uzatib o'tkazaveramiz, lekin hech qachon qo'limizdan tushirmaymiz" deya g'ururlanib ta'kidlagan edi.
olovli kechalar, qaytadiganga o'xshaydi. bugun ham Allianz Arenaning orqa tomonidagi yangi avlod bilan suhbatlashayotganda, ularga aytaman: "o'shanda qanday bo'lgan edi bilasizmi? stadionning ichki tomonidagi devorlarga qo'yilgan Menax Simonning surati oldida o'tirib, xalqning qo'shiqlari ostida yuraklarimiz yonar edi. endi esa sizning ko'zlaringizdagi o'sha nur nima uchun porlab turibdi — buni men yaxshi bilaman".
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Qaniydi, bu erda har narsa anavi o'zgacharoq — o'tgan yillarning nuri va bugunning olovi aralashib ketgandek. 74-yildagi shunday oddiy yigitlar edilar: o'zi ham termizlik bola edi, jamoasini shunchaki sevardi, chempionlikni esa qon-qasosdek ko'rardi. Ularning orqasida hech qanday marketing yo'q edi — faqat foyda bilan yo'lga borar edi, g'alaba esa ularning o'zlari edi.
Bugun esa... buni aytib bo'lmas, ammo yangi avlod uchun "Munich — Bavariya!" degan chaqiriqlar endiosh ularda o'zi kabi urib chiqmaydi. Ha, Allyanz Arena bugungi kunda ham porlab turibdi — lekin unda endi boshqa olov yonadi. 74-yildagidek emas: u vaqtda odamlar kubokni qo'lida tutar edilar, unga ko'z yoshlarini oqizar edilar. Hozir esa... kuboklar kompyuter ekranlarida to'planib ketdi, futbol esa bir necha soniyalik videolar shaklida ko'chada tarqaladi.
Ammo hali ham o'shanda Menax Simonni ko'targan kabi, hozirgi Flickler, Kimmich, Musiala kabi yigitlar ham xalq olovida o'zlarining qahramonligini ko'rsatib kelmoqdalar. Faqat endi bizni maydondan tashqaridagi olov bilan emas, ichimizdagi olov bilan yonayotgani bilan farqlanadilar. Qisqa qilib aytganda: o'tmishda futbol — bu qon edi, endi esa texnologiya bilan aralashtirilgan qon. Ammo aslida, asosiy narsa — g'urur bilan yuqori ko'tarilgan qoʻllardir.
O‘shandan beri ko‘p yillar o‘tdi, lekin Menax Simon qo‘lidagi chempionlar kubogini ko‘targan paytlarning olovi bugungi kunda ham qalbimizda porlab turibdi. Termizning o‘sha kichkina stollaridagi futbol to‘plari va „Munich — Bavariya!“ degan chaqiriqlar endi xalqning qon-qalbi sifatida tarixga yozildi. Sen hali eslab qolasanmi, o‘shanda radiolardagi to‘lovlarni tinglar, ota-onang bilan stol ustida uylanar edik? O‘shanda futbol — bu bittagina mehr edi, marketing yoki oʻzini oʻzi targʻib qilish yoʻq edi.
Ammo toʻxtamiz, bir narsani aytay: bugungi Allianz Arena hozirgi kunda ham o‘tgan davrlarning nurini oʻz ichiga olganmi? Yoʻq, oʻrtoq, u hozir boshqa yoʻnalishda. Qachondir odamlar kubokni qoʻllarida tutar, unga koʻz yoshlarini oqizar edilar. Hozir esa... oʻyinlar tugagandan keyin ekranlar oldida oʻtirishib, oʻtmiralay deb qolishadi. Ammo toʻgʻrisini aytaman: yangi avlodning koʻzlarida porlab turgan narsa endi boshqa — ular o‘zlari bilan ichki olovni olib keladilar.
Ko‘p gapirmay, oʻzimdan shunday deyman: oʻshanda Maynxenliklar chempion boʻlganda, ularda qon boʻlmagan. Ularning qalbi va mehrida gʻalaba yashagan edi. Endi esa... Allanz Arenaning ichki olovida endi boshqa qoʻshiqlar yangraydi. Lekin oʻzi bilan boʻlsak, asosiy narsani hech qachon yoʻqotmaymiz: oʻz maydonimizdagi gʻururimiz va tariximizning qoʻllarini yuqorida tutib turish anavi — bu narsa hamma vaqt yonib turadiki.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Ooo, Allanz Arenaning shu vaqtda olovli bo'lib ketganini ko'rsam, hammasi chidab bo'lmas dadil kabi yonib ketadi! Imkoniyati borlar bilan bormoqchi bo'lsam, birinchi bo'lib ular bilan birgalikda yuqori qavatdagi derazadan tomosha qilishni xohlardim — chunki u yerda yo'lbarslarning orqasida biznikining maydonida Menax Simonning surati ko'tarilib turardi. Hissimni aytaman: bu yerdan bizlarning yigitlar qanday qilib maydonda o'ynab, xalqni alanga bilan to'ldirganlarini yaxshi ko'rish mumkin. Aynan shu vaqtda "Munich-Bavariya!" degan qichqiriqlarni eshitdim: stadionning ichki tomonida yangi avlodga "o'shanda qanday bo'lardi?" deb so'ramoqchi edim, ular esa ko'zlarida yong'in bilan "biz ham shunday qilishni istaymiz!" deb javob berishardi.
O'zimizdan yuz o'girmaymiz.
Ochig'ini aytaman, o'shanda Menax Simonning qo'lidagi kubokni ko'rganimdan keyin ko'z yoshlarim ko'chdi — bir paytni oʻyladim, yoqadimi, bunday yigitlarning qoʻlida boʻlgan kubokni hozir kim koʻtara oladi? To'g'ri, endi bu yigitlar shunchalik hayratda qolishadiki, Flicklerlar bilan qiziqib boshqa narsani xam tura olishmaydi! 🤣
Yetti yil oldin meni Termizdagi uyimga "Bavariya" furgonida kelib qolishganlarida, xotiramda shundaylik futbolchining hayron boʻlib qoldi: "Sizlar men bilan ham pivo ichasizmi?" deb so'radim, u esa: "Yoʻq, birodar, men faqat Allanz Arenada ichaman — va faqat qoʻlida kubok boʻlsa!" deb aytdi. Bu eshitganimdan keyin men darhol Bayernning kelajakdagi murabbiyi boʻlish uchun o'zimni tayyorlay boshladim, lekin endi o'ylayman, shunday qahramonlar bilan birgalikda ichishdan tashqari hech narsa qila olmayman. Valya-e! 🍻