oq-qizil bayroqlilar orzusi va samimiyligi bilan ulkan yillarni eslaymiz
esimda, o'shanda obodon Samarqandning ko'chalari bo'ylab oʻtardi oq-qizil bayroqlar, yurtimiz gulxani o'ynar edi. toʻqmoqdek aniq paslar, toʻlqinsimon qanotlar qimirlardi — bu qanday oʻyin edi, aytib bera olmasman. koʻpchilik menga ishonmasdi, dedi: "ushbu jamoani kurashib gʻalaba qozona olish mumkinmi?" lekin biz oq-qizil-shuning uchun ishtiyoqimiz toʻla edi, quvonchi vaqtinchalik emas edi. qaniydi, o'shanda ularning qoʻllari bilan oʻzganingdek qaltirardi — jamoa ranglariga berilib, stadion shivirlardi.
ha, oʻsha vaqtlar haqida gapiryapman — Samarqandliklarning ichidagi ishonchni eslayman. koʻrsatib boʻlmaydigan bir narsa edi, lekin ishonardik: kelajakda sovrinlar bor, muvaffaqiyatlar bor.
Ochig'ini aytaman, mening oldimda hozircha o'tmishdan bitta rasm bo'lib qoladi — xotiramda 1962-yil O'zbekiston kubogi finali, "Metallurg" stadioni toʻla, oq-qizil chiroyli bezatilganlar... men o'n ikki yoshdayman, otam bilan kelgan edim, u holda mavjud bo'lgan barcha quvonchdan o'zimni mahrum qilmaganman! Qonim qaynayapti, stadion shivirlaydi, deb hisoblayman, mening kichkina yuragim esa ulkan gʻalabani o'tkazib yubormaslik uchun butunlay zoʻrgʻa urib turibdi...
Yurak jamoa bilan, miya pauzada.
esimda, oʻsha 1961-yilning yorqin yozi edi, men oq-qizilshuning gullayotganiga juda koʻp vaqt borardim. "Dinamo"ning yaxshi odamlari bilan birga "Markaziy" stadionga tongdan bordik, barcha toʻplanishdi — yangi mavsum boshlanardi. men oʻn besh yoshdaman, ammo oʻzimni oʻsha bayroqlar ostida oqlab, ularning orzusiga singib ketgan edim. bir marta oʻtish vaqtida oʻtkazib yubordim, amakivachcham: "kelgansanmi, birgalikda kelib o'tamiz!" deb, qoʻlimdan tutib olgandi — shu zahoti, abadiy birga boʻlish degan umid paydo boʻldi. unutilmas kun edi, oyoqlarimning tagidagi oʻtlar ham biz bilan birgalikda bayram qilar edilar.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Oʻsha vaqtlardagi jamoani hozirgi bilan taqqoslamoqchi boʻlsam, avvaliga koʻzim oʻngida bittagina soʻz paydo boʻladi: *samimiylik*. 1960-yillarda koʻchalarni toʻlib-toʻntar shovqin-chirillagan bayroqlar, ota-bobolarning gʻururi, futbolchilarning har bir harakatida bor yoʻgʻi bitta maqsad bor edi — *g‘alaba*. Endi esa... yana shunday bayroqlar koʻtarilganda, yuraklar dadil urib turibdi, lekin stadionda bir narsa yoʻq — oldindan bilish taʼmini. Oʻsha vaqtlardagi jamoani tomosha qilish gʻoyalarini oʻylab qoʻygan odamlarni "folbin" deb atashardi. Hozir esa bor-yoʻgʻi ikki-tala debet ball uchun uning uchun xafa boʻlib, "bunday jamoada nima boʻlganda boʻlar" deydilar.
Oʻsha vaqtda jamoani tashkil qilish uchun hech kimdan qoʻl ko'tarmas edilar — oʻzlari hammasini qilishardi. Qayerdan boʻlmasin, kichik byudjetdan, biroq kelajakka ishonch bilan. Hozir esa nafaqat millionlab dollarlik shartnomalar, balki cheksiz umidlar bilan ham oʻyinchilarni "ixtiro" qilishadi. Lekin shunday boʻlishiga qaramay, Samarqandliklarning qalbi endi ham oʻsha oʻtli maysazorlarda sodiq qolmoqda. Chunki ular *faqat oq-qizil* emas, ular — *o‘sha* jamoaning izdoshlari.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Qaniydi, oʻtgan vaqtlar haqida gapirish bilan qalbim ham shu shaharga qiziydi, Samarqandni tishlagan oq-qizil yurakning oʻzi! Oʻsha yillarni eslayman va toʻgʻri deyganman — haqiqiy gʻurur u yerda edi. Chunki yoʻqqa chiqadigan umidlar bilan oʻynamas edilar, ular oʻzlarini toʻliq ishonch bilan qurgan edilar. Qani, hozir men bilan birga oila maydoniga oʻtiringlar, qayerdandir istalgan gullik qandaydir chuchuk hid kelmoqda… O‘sha vaqtlardagi jamoaning harakatlari endi koʻz oldimda — aytinglar, qancha marotaba “metall” nomli stadionda oʻz bayrogʻini koʻtarib oʻtganlar? Qancha marotaba kichik shaharning ulkan gʻururiga aylanganlar?
Aytaman, shuni eslayman — o‘sha vaqtlarda futbolchilarning koʻzlarida bor edi nima? Yoʻq, darvozabonlarning qoʻl qalqonidan tortib, himoyachilarning peshonasigacha — hammasida bir narsa: "Men uchun bu oʻz vatanimdir". Hozir esa teskari — kvartalar farqi bilan oʻyinchilarni "ixtiro" qilishadi, lekin qalbni osonlikcha qozonmaydi. Va aytgancha, oʻshanda xalq bilan jamoa oʻrtasida hech qanday devor yoʻq edi — ota-onangiz bilan kelib, qoʻshiqlar aytib, bayroq koʻtarishingiz mumkin edi. Hozir esa koʻrsatib qoʻyish uchun millionlar talab qilinadi.
Qani, nima deysizlar — bu xalqona gʻururni qoʻllab-quvvatlamasdan boʻladimi? Albatta, yoʻq. Sababi eʼtibor bering, oʻshanda jamoani ovozga qoʻyish uchun yoʻl-yoʻlakay muxlislar toʻplanishar edi. Hozir esa — toʻplar bormi? Oʻynamaslikni kim xohlaydi? Qiziq, oʻtgan vaqtlardagi xalqning shu qadar sodiqligini koʻrsatuvchi narsa yoʻqmi?
Kontekst yalang'och raqamdan ustun.
O‘shanda Dushanba bozori chorrahasi oldidagi do‘kondan olma bilan to‘la ipak savatni olib yurgandim, yaqin atrofdan bir guruh o‘gil-yigitlar "Dinamo"ni yaxshi ko‘rganligi sababli savatchadan olmani tortib olishdi — men esa qichqirib yubordim: "Ey, bu mening parda ostidagi piyola!". Ular kichik bo‘lishsa-da, qornidan so‘rashdi: "Bu nima?". Men shunday: "1962-yilgi O‘zbekiston kubogi finalida Manasobodliklarning qo‘llari bilan ushlab qolgan qozon — endi boshqa hech narsa emas". Ular bir-birlariga qarashdi va boshladilar: "Vali akam, bu birovning tishida qolib ketgan, ammo u sizniki — o‘shangina o‘sha samimiylik uchun...".