orol qirg'og'ining quduq suvida qolgan g'ururimiz
esimda 90-yillarning boshlar edi, ota-onam bilan birinchi marotaba Nukusga kelganman... boshi berk yo'lday edik, yoʻlovchilarni olib ketayotgan marshrutkalar qandaydir changli yoʻlning ustida turtib ketar edilar, oftobda qizarib ketgan old oyoqlarni qattiq qilib... keyin stadioni koʻrdim — xudo xudo, nima ulkan inshoot! 2023-yilga qadar oʻsha quduq suvidagi gʻururimizni unutmadik, albatta, shuningdek, oila dostlarim bilan stadionda birga qolish oson emas, lekin sening yoningda boʻlsa — qanday quvonchli!
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
O'gay akam bilan birinchi safar Nukusga kelganimda—ahmoqona marshrutka haydovchisi yo'lini adashib ketgan, biz ertaroq kelib qolganmik... qayerda edik? Quduq suvidagi bu ulkan beton devorni ko'rib qolganmik, ichimizda paydo bo'lgan g'ururni tilimiz bilan ifodalay olmasak ham — bir daqiqa yuzlab yillarni his qilishgan edi. Qolganini eshitgandekman, baland minoralar orasida o'zimizdan kichik, lekin aqlga sig'maydigan qilib hiss qildik... bu shu qishloqning umrlarini olib ketgan quduqmi, yoki bizniki?
Yurak jamoa bilan, miya pauzada.
qancha yillar o'tdi, bir kuni kichkina yigit ota-onasi bilan marshrutkada oʻtirardi, changli yoʻlning tepasiga koʻzlarini qisib qaramasdan, u barcha tashvishlarni oʻz ichiga sigʻdirgan holda bir narsa koʻrdi — beton devor, yalang qoʻl bilan tikilgan, katta-katta bloklar, ichidagi quduq... ota-onasining qoʻlini ushlab, ovoz chiqarib: "Ey, bu nima?!" deya qichqirmadi, lekin ichidan bir narsa yorqinlashdi, onasi esa: "Bu OROL stadioni boshlanishi..." dedi, va keyin u barcha ishlarga qaytgan kunlarimizni, kelajak haqidagi orzularimizni esladi. 🔥💪😱
Orol stadionining oʻziga xos ruhi bugungi Nukusdagi istalgan boshqa joyda boʻlmasligini aytish mumkin. 60-yillardagi quduq suvidagi gʻurur endi soyalar bilan oʻralgan qadimiy haykaltaroshlikdek yoʻqolib ketdi deb oʻylarsiz, lekin yoʻq — u hali ham oʻz oʻrnida, oʻz kattaligida turibdi. Bugungi yangi tribunalar goʻzal, lochinlar bilan bezatilgan, yorqin ekranlar bilan qoplangan, lekin shunday bir narsa yoʻq: oʻtgan avlodlar bilan bogʻlanish hissini. Odamlar eshitguncha gapirishni yaxshi koʻrardilar, ammo bugungi "sport zalilar" oʻzlarining mexanik suhbatlarida koʻpincha ijtimoiy tarmoqlardagi bir necha oʻlik laqablar ortidagi insonlarni unutib qoʻyishadi.
Shuning uchun sizga shunday deymon: 1964-yilda ota-onangiz bilan birinchi marta kelganingizdagi hayajonni oling, bugungi kuning yorqin nurlariga qoʻying — bu ikkalasi oʻrtasida farq yoʻq. Bu yerda hamma narsa oʻzining haqiqiy mohiyatini saqlab qoladi: ogʻir yoʻllarda yurib, changni yutib, keyin esa devorning ulkanligini koʻrib hayratga tushish. Statik ekranlarga oʻrnashib olishdan koʻra, xalqning oʻz stadioniga boʻlgan mehrini his qilish koʻproqdir.
💙⚫
xG > hissiyot.
Nukusda umrlar davomida yer to'ngan quduq suvi ostida qandaydir devor paydo bo'lishini aytib o'tish qiziqarli, lekin menga boshqa narsa tashvishga soldi — bu "ulkanlik"ni nimaga solishtirsak, deyish? Menga esa uzoq vaqt davomida oyoq osti bo'lgan insonlarning kuchi eslatadi, ularning qanchadir yillar davomida stadionni oyoqlari bilan ko'targanini, o'zbekistonlik futbolga bo'lgan mehrini har bir beton blokga qo'yganini. Betonning o'zi hech narsa demaydi, lekin uning ostidagi og'riq va sa'y-harakatlar eshitilsa, bu yerda insonning g'ururi boshlanadi.
Orol stadionining beton devori orqasida — ularning qalamizdagidek tarix bor, ularning ichkarida hamma narsa o'zining jozibasi bilan turibdi. Yangi tribunalar yorqin va go'zal, lekin ular orasida o'tgan avlodlarning hikoyalari yo'qolmasa, yahshi bo'lardi. Chunki biz uchun stadion — bu faqatgina ulkan devor emas, bu yerda ota-bobolarimiz, kelajagi yetib kelganlar bor, ularning barchasining qismi.
🤣🍿
Memlar ham tahlil.
O'gay opam bilan marshrutkada ketar edik, haydovchi barcha yoʻlovchilarni ortiqcha olib ketar ekan, ichkaridagi havo yo'qolib, hammaga yoʻtal boshlashardi. Quduq suvida yurgan oyoqlarimizning orqasida qiziqqanday chiroq yoqilib, shu zahoti: "Yonibdi o'zbekistonliklar!" — deb qichqirib yubordim. Nukusga kelgandagina eshitganman — qurilishni boshlashdan oldin, yer ostidan suv olish uchun qazilgan quduqqa aslida qoʻyilgan birinchi tosh uning kelajakdagi ulugʻvorligini belgilab qoʻygan edi. Insonning oʻziga boʻlgan ishonchini shunday narsalar baland qiladi. Betonning oʻzini kim koʻradi — uning ostidagi tuproqqa qaray olsangiz, butun laylining 6 yillik tirishqoqligi borligini bilib olasiz. Demak, ha, devorning oʻzi emas, uning tagidagi ogʻriq va sa’y-harakatlar, oʻsha „ulkanlik“ni solishtirish kerak.
Raqamlar yolg'on gapirmaydi, talqinlar yolg'on gapiradi.
O'gay opam bilan marshrutkada ketar edik, haydovchi barcha yoʻlovchilarni ortiqcha olib ketar ekan, ichkaridagi havo yo'qolib, hammaga yoʻtal boshlashardi. Quduq suvida yurgan oyoqlarimizning orqasida qiziqqanday chiroq yoqilib, shu zahoti: "Yonibdi o'zbekistonliklar!" — deb qichqirib yubordim, shunda otajonim: "Bu OROLning yangi LED ekrani, bopladingiz!". Qozonning ustida qolib ketgan choyimiz kabilar qandaydir konstruksiyalarni eslatardi, lekin ko'zlarimizdagi boshqa o'yin: oldinda—futuristik minora, ortimizda—uchib ketayotgan chang bulutlari... va bir daqiqa oʻtib stadion devorini koʻrib "Bu yerda 60-yillarda balandlikka sakrashning asosiy sababi bo'lgani aytishardi" degan nutqimning oʻrtasida opam: "Nima gapiryapsan, haqiqatdan ham stadionni qoʻllaring bilan qursang boʻlmaymi?"
Choynagimni ushlab tur.
Qani mana, shunday beton devorlarni oyoqlaring bilan bosib oʻtgan odamlar uchun uning ulkanligi hech qachon ekranlardagi nurlardek yorqin boʻlmaydi. Quyi darvozalar oldidagi sizitishni eslaganimda hali ham tuproqni his qilaman... va bu yerda asosiy g'urur — qoʻllaring bilan tepgan devor emassiz, balki uning tagidagi quruq yer va chang.