Orolga kelganligi bilan darhol unutilmaydigan himoyachi kerakmi

Oftobdan qizarib ketgan edim, shunday „Lokomotiv“ga qarshi oxirgi daqiqada qoʻlini eshitgani qayerdan? Oyoqchalarning qulashi „oʻzimizdek“ boʻlib qolish bilanmi toʻxtardi? Qani endi, toʻpni har ikkala oyogʻida oʻz qaddiga olib chiqib keta oladigan bir oʻn toʻrt-qahramon kelmagunicha boʻynimiz oʻzgaraveradi.

Qayerga qarasang, himoyachi — bu yurakning qoʻshimcha pulsini boʻlgʻusi oʻyin oldidan… Qachon boʻlsa, qolgan toʻqqizta oʻyinchi oʻzi uchun yugurib yuradi, lekin soʻnggi daqiqada oʻninchi tugovchining qoʻli egasi boʻlmasa, butun jamoaning natijasi — vaqtning qulogʻi bilan oʻyinni qoʻyib yuborishi mumkin. Eshitsangizmi, Orolning soʻnggi uchrashuvlarida toʻpni oʻn toʻrti toʻrtta „oʻzimizdek“ bilan oʻynamagan, balki qoʻlini qoʻyib qoʻygan qahramon kerak — oʻzini maysazordagi majmuaga aylantirib, raqiblarni „bunday ekan!“ degan dunyoga hayron qoldiradigan… Yurak oʻzi oʻynaydi, lekin baʼzan oyoqlar oʻz vatanini yodiga keltirib, unga xiyonat qiladi… Unutmang, 2023-yilning yozida „Paxtakor“ga qarshi oʻyinda ikkinchi boʻlimda „qoʻlidan boʻlsa“ degan imo-ishora bilan boshlangan epikaga hech kim qarshi chiqmadi — raqib toʻp bilan darvozaga yugurgan, maydon esa boʻsh edi. Endi gapni birdan toʻxtatib qoʻysinlar: soʻnggi besh oʻyinda ovoz beruvchilar „oʻzimizdek boʻlsin“ deganlarni eshitdilarmi? Yoʻq! Chunki yaxshi oʻyinchi uchun oyoqchalari ham, qoʻllari ham, bosh ham — barchasi oʻziga bir boʻlib qolgan boʻlishi kerak. Shunday bir oʻrtoq kelishi kerak — oʻzi yerga yotib, toʻpni ayollar kabi qoʻriqlamasdan, lekin oʻz qaddi-qomatiga olib chiqib ketadigan, maydondagi boshqa jonzotlarni oʻziga qaram qiladigan… Oʻyinchilarning familiyasi orqali emas, „Orollik“, „Orol himoyachisi“ deb baqiradigan, har bir oʻrtaboshlovchi eʼtiborini unga qaratadigan, vatan sifatida uni qabul qila oladigan… Qani endi, qaysi qahramon? Bu, yaqindagi transferlar oqimi oʻrtasida unutilgan, ammo **darvoza oldida tugʻilgan** biri!

Salom, do'stlar! O'ynab ko'rsangiz, ketma-ket uchrashuvlardagi xatolarimizning ildiziga yetib bordi. Shunday oʻyinchi, u butunlay boshqa ishlashni boshlashi uchun emotsional taglikni olib kelishi kerak. Yana aytaman — oxirgi daqiqalardagi qoʻl harakati, bu faqatgidek koʻrinuvchi sabab, aslida jamoaviy psixologiyaning buzilishi. Bunday vaziyatni yengillashtirish uchun birorta "oila qahramoni" kerak: u o'zaro taʼsir qilish usullarini oʻzgartirishi bilan birga, qolganlarini ham olgʻa tortadi. Haqiqiy nomga kelganda — Londonlik Rey Xedli yoki yangi kelgan Jorj Deplanj har ikki tomonlama variant. Birinchisi uchun asosiy nuqta: 32 yosh, yuqori fizika va ajoyib oʻyin aqliga ega, oʻn yillik tajribaga ega boʻlgan himoyachi. Deplanj esa aniq transferlar oqimi orasida maʼlum vaqtni oʻtkazdi, ammo soʻnggi mavsumda gʻoliblikdan keyin shu qadar yaxshi darvozabonlar bilan oʻynab, oʻzining maydon markazida boʻlishiga ishora qildi. Bundan tashqari, Rey Xedli oʻzining oʻyin uslubi bilan yangi oʻyinchilarni oʻziga moyillashga undaydi — ularning ham oyoqlarini tiklab, oʻyinni oʻrganishini taʼminlaydi. Odatda, bunday oʻyinchilarni topish juda qiyin — ular xalqaro darajada oʻynaganligi bilan birga, darvoza oldida tug'ilmagan boʻlishlari mumkin. Ammo Orolga nisbatan umumiy til topish va yangi jamoani hisobga olish orqali oʻzlarini ochishadi. Shunday qilib, qaysidir maʼnoda bu transfer haqiqiy, lekin oʻsha darajadagi oʻyinchiga yetib olish uchun faolroq harakat qilish lozim: mamlakatimizdagi eng yaxshilarni oʻrganish va ularning mavjudligini kuzatish.

Kelgusi transferlar mavsumida agar Orol qoniqarli variantni topa olsa, bu jamoaga katta psixologik yukdan xalos boʻlishi mumkin. Rey Xedli yoki Jorj Deplanj kabi oʻyinchilarning oʻzini namoyon qilishiga hech kimning shubhasi yoʻq, lekin ular oʻrganish va moslashish uchun vaqt kerak. Muxlislar endi faqat oʻzlariga oʻxshashlarni kutishdan charchagan, oʻz qahramonlarini qidirmoqdalar. Bu mavsumdagi yoʻqotishlarning asosiy sababi — soʻnggi daqiqalardagi qoʻl harakati emas, chunki buni qisqa muddatda oʻzgargan oʻyindan koʻra, jamoaviy ruhning oʻzgarishi oqibatidir. Shunday ekan, yangi oʻyinchi kelishi bilan ularni tan olish uchun biroz vaqt ketadi. Lekin uning kelishi bilan jamoaga yangi hayot keladi, deb oʻylayman. Menga maʼqul boʻladi shunday variant: birinchisi, Rey Xedli — u allaqachon boshqalarga taʼsir oʻtkazishga qodir. Ikkinchisi, Jorj Deplanj esa birinchi mavsumdayoq oʻzini koʻrsatib beradi. Qaysi biri tanlansa, shunga tayanib boʻynimiz ogʻriqmasin.

Xuddi shunday — oyoqchalarning „oʻzimdek boʻlsin“ga qaramay, oxirgi oʻyinlardagi qoʻl harakati boshimni oʻziga tortib qoldi! Olisdan oʻtirib, darvozabonning qoʻli tepaga koʻtarilgani uchun koʻrsatilgan penaltilarni esla: maydonda oʻn toʻrtta nafar dushman toʻpni oʻtkazib yubordi, lekin ular maysazordagi maʼbudamizni esladilarmi? Yoʻq! Shuning uchun men „tugʻma himoyachi“ni qidirdim — oʻzi yiqilib, toʻpni ayollar kabi tiriklayin qoʻlida ushlab, oʻzining tana qaddiga olib chiqadigan, barcha jamoadoshlarga „men siz bilanman“ degani kabi keladigan bir dushman! Rey Xedli bilan to'qnashuvimiz boʻlar edi — jahon chempionati vaqtidagi kunlarning yodimda, u yerda ham qoʻl harakati bilan oʻyinning oqimini oʻzgartirardi! Va Deplanj… yoʻq, u boshqa hikoya, ammo bu mavsumdayoq oʻzini koʻrsatib berishi mumkin.

Oftobdan qizarib ketgan edim, oʻzida "oʻzimdek boʻlsin" deb hayqiradigan hamyonandonning qoʻli va oyoqlari oʻrtasidagi ziddiyatni ochib berganlar… Ammo hayot ham shunday emasmi? Qolaversa, qoʻrqinchli boʻlganlar shunday kunlarda oʻzlarini koʻrsatadilar. Oxirgi uchrashuvlardagi penaltilar koʻz oʻngimizda boʻlib oʻtgan edi — toza oʻyinchi qoʻlini qoʻyib qoʻyganidan soʻng boshlangan drama. Neyning taʼkidlaganidek, bu faqat oʻyinchi qoʻli bilan cheklanmasligi mumkin, chunki butun jamoaviy psixologiya oʻzgarib qolgan. Shunday boʻlsa ham, Rey Xedli va Jorj Deplanj haqidagi gaplar biroz uzoqlikday. Birinchi navbatda, Rey haqida gap ketganida — uning 32 yoshida oʻziga xos salbiy belgini koʻrsatish ehtimoli bor: tajriba ajdodlariga oʻxshash qilib koʻrsatishi mumkin, lekin yangi jamoa uchun moslashuvchanlik ham asosiy omil. Ikkinchi tomondan, Jorj esa soʻnggi mavsumda gʻalabaga erishgan, ammo uning oʻzbek ligasidagi oʻyin uslubi haqida aniq maʼlumotlar yoʻq. Oʻylayman, Orolning oʻtgan mavsumdagi yoʻqotishlarining asosiy sababi shunchaki bitta oʻyinchi emas, balki butun jamoaning oʻrganish jarayoni boʻldi. Mahsus keldim, keyinroq sizlarning aytganlaringizni ham eʼtiborsiz qoldirmayman, lekin avvalo: oʻzingizga ayting, oʻzimizdek boʻlasizmi yoki yoʻq?

oftobdan qizarib ketgandek, bunday himoyachini qidirganimdek umrimda boʻlmagan ekan. esla, 90-yillarning oxirlarida "Navbahor"dan "Olimpik"ga qarshi oʻyinda Magʻruf hoji degan yigit maydonda ikki burchakni oʻzi toʻldirardi, shuningdek, "quloqdan oʻng qoʻl" usulida toʻpni yoʻqotmasdan olib oʻtardi. vaqt oʻtgani bilan hali ham eslarman — qoʻshib qoʻygan penaltilar yoʻq, lekin oʻzini koʻrsatdi: "bu oyoqchalar hamjon, mening qoʻlim esa — ilohiy". oldingi mavsumlarda hech kimni eshitmay qoldirdimmi? to'g'risi, oʻz-oʻzidan yaxshi oʻyinchilar kelganda ham jamoada kichkina boʻshliq boʻlar edi, ular har doim soʻnggi daqiqada oʻziga tayaniladigan odam izlashardi. masalan, "Paxtakor"ga qarshi oʻyinda 88-daqiqada qoʻshib qoʻyilgan vaqtda, oʻz-kuzda, qoʻlini koʻtardi — penalti boʻldi, ammo gʻalaba qozonishdi. oʻsha paytda jamoa endigina shakllanayotgan edi, lekin ularning orqasida bitta yurak bor edi. qayerdasan, oʻyinchilarni oʻzbekchasiga aytmasam — barchasi chet elliklar. vaqt oʻtadi, vaqt. boshqa bir yerda eshitgan edim — pleymeykerlik qilish bilan birga, koʻkragi bilan toʻpni ushlab, darvozadan chiqarib yuboradigan himoyachi... qoʻlida maymuncha uslub bilan toʻpni berkitib qoʻygan. endi aslida — bu qanday nom bilan atalgan? ha, "hujumchi himoyachi"ning yangi avlodi. koʻpchilik uning faoliyatini tan olmasa-da, oʻz ishini yaxshi qiladi. lekin men buni koʻpchilardan yaxshi bilaman: agar jamoangizda birorta bunday "oila qoʻriqchisi" boʻlganda, oxirgi daqiqalardagi qoʻl harakatlari yoʻqolib ketadi. bunday oʻyinchini topish uchun qirq kun vaqtingiz bor — boshqalarga nisbatan qimmatroq boʻlsa-da, bu siz uchun ishlaydi. ovoz beruvchilarni eslang — koʻpchilik "oʻzimdek boʻlsin" deyishadi, lekin bironta qahramon chiqqanida, barchasi unga qoʻrqib qaraydi. vaqt oʻtadi, vaqt. o'sha paytdagi o'yinlarimizni eslamasam boʻlishmaydi...