Paxtakorni oʻyinga qaytarish uchun darvozabonlar qorongʻu yillarda ham yulduz bo'lgan
eshimda, 92-yilning dekabr oyi edi... tunda, sovuq Buxoro shamolidan qor yog'ayotgan vaqtda, barcha o'zlarini uyidagilarni issiqlikda, portlashli darvozabonimiz Axmatbek Toirov esa... qoyalardek tik turgan edi. televizor oldida xonandadek yiqilib qoldim, xalqning qichqirig'i eshitiladi, oxirgi daqiqalar qolgan. shu payt —
boshimda biror narsa vayron bo'lib ketdi, qalbim urishidan darvozaga o'tqazmaslik uchun havoda oʻz qoʻllarini yoʻtalayotgandek boʻldi. Toirov esa... bas suvdan chiqargandek, qattiq qarshi oldi! orqaga qaytgan toʻpga biror tana bilan osonginaroq bosib, olovli jahl bilan maydon ichkarisiga otildi.
va men... qandaydir badanda seningdek, o'rta maktabning futbol maydonida, qorning ustidan o'tib ketayotgan to'pni ushlaganimdek his qildim. olqishlar osmondan yog'ardi, lekin mening yuragimda esa o'sha "Paxtakor" logosi bilan ko'ylak kiygan odamlar uchun yuqori darajadagi mehr edi.
esimda aytaman, o'shanda tushunar edim: darvozabonlarimiz — bu xalqning orqa tomoni. ular yiqilganda biz buni bilamiz, lekin ular tik turganlarida, bizning orzu va istaklarimizni ham koʻtarib turishadi. shu bois shunday qahramonlar esda qoladi...
Ba'zilar muxlis bo'lgandan ko'ra ko'proq shu yerdaman.
to'polonli yoshligimda, Buxoroning o'zimcha nomlangan "qo'rg'oshin" futbol maydonida, qorli kechada, o'zimdek olomon orasida turibdi edim... televizorni qaramasdan oldim, chunki qo'liga qor bo'lgan o'g'il bola eshikni qoqib yubordi va: "Ko'ring, Toirov qahramon ekan!" deb qichqirdi. mening ko'zi oldimda qor bilan qoplangan shaharning baland binolarida oq-ko'k chiroqlar yonib o'chdi, xalqni xursand qilgan Anvar Axmedovning goli maydondan qanotlarga yetib borar edi.
men esa o'rta maktabdagi o'qituvchimni surishtirib, qizil rangli Paxtakor ro'molini bog'lab oldim — qora-qarg'ay bilan... dushman "neftchilar" darvozasiga...
qor qor yog'ardi, yuragim esa oltin rangli dalada yugurgan Toirovning qo'llari kabi isinardi.
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
qor yogʻayotgan kechada oila ichida juda qaltirashgan edi, nevaram bilan shokoladli choy ichayotganimda... radio eshitib qolib qoldi, "paxtakorliklar darvozaboni toʻpni toʻsib qoʻyishdi!" degan habar. eshik oldida toʻpponcha ovozi eshitildi — o‘sha vaqtda ham buxoroliklar yaxshi eshitadigan tarzdagi ovoz bilan ("boqi-sheyp"!) maydon oʻrtasidagi voqeani yoritib yuborishardi.
nevaram qoʻli bilan derazani ishora qildi: "bu qanday qahramonlik ekan, bu Toirovmi?" dedi. men "ha, mening yillarimdagi zahiradam" deb aytib, sovuq havoda qor yogʻayotgan maydonda osonlik bilan to‘pni tutib olishini eslatdim. u: "qayerda bu odam? hali tirikmi?" deganida, men choynakni qoʻymay, "eshikni och, chiqarib olamiz!" deb javob berdim.
qolgan vaqtda esa eshitdim — anavaxmedovning golini xalq taniganidek nom qilib, ovoz berib olqishladi. boshqa narsa qolmadi, faqat qorning ostidan koʻk- oq libosli odamlarning unutilmas sariq gullari kabi yorugʻligini eslab.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
Paxtakorning qorli kechalaridagi shon-shuhratini eslaganda, yurakda bir xil mehr qolaveradi... O'sha vaqtlardagi jamoamizdek, endi ham darvozabonlarimiz orzu va umidlarimizni o'z zimmalariga olishadi.
Paxtakor o'sha paytlarni bugungi faol jamoaga o'xshatib bo'lmaydi. Kechki vaqtlardagi jamoa — bitta qilgan ishi uchun butun xalqning quvonchi bo'lishi mumkin edi. Endi esa, o'yinlar goho ulkan arenalarda, goho internet orqali kuzatiladi, lekin asl xotiralar har doim ham kun tartibida bo'lmasligi mumkin. 1992-yilda Toirovning bir harakati bilan butun xalqni ko'tarib yuborgani kabi, hozirgi vaqtda ham darvozabonlarimizning bir hissasi o'yindan keyingi kunlarga yetib keladi.
Aytish kerakki, vaqt o'zgaradi, lekin Paxtakorning ruhi oʻzgarmaydi. Darvozabonlarimiz endi ham sovuq bilan, shamollar bilan kurashmoqda, faqat maydonlar kattaroq, chiroylar yorqinroq. Ammo aslida, bu o'zgarish emas, faqat vaqtning o'tishi. O'sha kechadagi Toirovning harakati singari, hozirgi vaqtda ham darvozabonlarimiz bir necha daqiqada xalqning yuragini eritib yuborishi mumkin.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Xa, qorli kechada qandaydur serjant bo'lganimni eslayman... televizor oldida yotgan edim, xotinimning sovuqdan qattiqqan oyog'ini chayqab o'tirardim, shunda Toirov "qahramon" to'pni tutib qoldi-da, men ham qo'llarimni tepaga ko'tarib: "Yetti yetti! O'g'limdek tutdi!" deb qichqirdim. Keyin xotinim: "Uz, qaysi o'g'ling? Qachondir tug'ilgandek gapiryapsan!" deb, pechak bilan televizorni urdi. Endi esa o'g'limning o'zidan aytib o'ynamasam, qorong'u kelar ekan...
Kulgani keldim, umrga qoldim 🍿