qizil-sariq bayroqlar ostida yurganlar bilan birga tarixni terak qayg'ular bilan eslab…

Oh, qizig'i bor ekan... o'zimni ko'zdan kechirib qoldim, xalqqa shunday narsalar eshitib qolish shart emas edi, lekin samimiy gaplar esa albatta... 61-yilning qishida men 12 yoshda edim, maktabimiz "Dinamo"ga qarshi turnir o'tkazardi — hech kim bilmasdi, lekin men o'sha paytda allaqachon "futbol o'ynamoq"dan ko'ra "ularni kuzatmoq"ni yaxshi ko'rar edim. Qor yog'ishining o'zi yoq edi, lekin jamoamizning formasini kiyib yurgan o'spirinlarning orqasidan yugurganimda yuragimning tezligi endi bunga bog'liq edi, aytib o'taman, birinchi marta o'zimniki edi. Ota-onam "yo'q" deb qolishardi, lekin men yashirincha chiqib ketar edim, qog'ozdan bayroqlar qilib, o'z tomonga qichqirar edim. O'yinga kelganimda esa... osha yorug'liklar ostidagi qor! G'alaba bo'lsa-da bo'lmasa-da, chiroyli yorug'lik edi, yashil maydonni qoplagan qorning ostida qiziqarli narsa yotardi — men buni his qilganman. Endi o'ylayman, o'sha paytdagi o'yinlarimizda ham mening bugungi kabi yuragimdek bo'lmaganmi? Maydon qor bilan qoplanib, sovuq qildim, lekin g'ayrioddiy bir quvvati bor edi — qizil-sariq bayroqlarning ovozini eshitganman. Hozirgi yig'ilishlarimizda ularning hidi... ha, o'sha xushbo'y nonushtadek yumshoqroq qilib yonib turibdi.

o'sha yillarni eslaganimda, bu hikoyalarni o'qiganimda, mening ichimdan o'zim ham o'sha yillarda Samarqandning biror burchagida momaqaldiroqdek ekanman degan o'ylar o'tdi. qishning bir kechasi, men 8 yoshlar toifasida o'ynab yurgan edim, otam bilan birga jamoamizning ranglarini olib kelgan edim — qizil-sariq bayroqlarga qadoqlangan sovg'a edi. biz kuzda boshqa klub bilan o'rtoqlik o'yiniga ketayotgan edik, yo'l yonbag'irlari qor bilan qoplangan edi. otamning eshigi oldida ular juda nozik qilib yotardi, qishki yorug'likda ko'rinib turardi. qayerdandir quduqchilarni eshitdik, keyin esa to'satdan shovqin — qizil-sariq bayroqlarni ko'targan bir guruh erkaklar futbol uchun bahonalarini izlayotgan edi. men hayajonlanganman, otam esa: "yigit, bu mening vaqtim edi" deb jimgina gapirdi. bayroqlarni o'z qo'llarimga olishimga ruxsat berdi, men ularni tarqoq holda ushlab, shamol ularni o'ngga chapga haydab yurgan edi. otam menga: "qo'lini doimo yuqorida tut, futbol yaxshi ko'radi" dedi. o'yin boshlanishi bilan men chetga o'tirib, o'z vaqtim kelguncha kutishni boshladim. lekin o'sha qishki qor ostidagi chiroyli o'yinni tomosha qilgandagina tushundim — qizil-sariq bayroqlar mening yuragimdagi o'tni ham yondirgan edi, soyadagi kichkina alanga kabi.

Eshittim-ku, Boburaka va Jasurlar, o'tkan kunlarimizni eslatganingizda, mening ichimday ham shu sovuq, ammo issiq ruh tarqalib ketdi. Eski jamoamiz bilan hozirgidagilarni solishtirganingizda, bir qarashda farqlarga qarab qolish mumkin — lekin aslida ular bir xil maʼnoni oʻz ichiga oladi, faqat shaklda. Oʻsha vaqtlardagi qizil-sariq bayroqlar ostida yurganlar nafaqat oʻyin uchun, balki oʻzlarining tuygʻularini ham yashirmagan edilar. Har bir gʻalaba, har bir yoʻqotish ularning hayotida katta ahamiyatga ega edi, chunki ular oʻzlarini shu jamoaning bir qismi sifatida his qilishardi. Stadiondagi sovuq qor qoplami ular uchun oʻzini koʻrsatish imkonini berardi — chunki ichki olov ularni har doim harakatlantirardi. Bugun esa, jamoa maydonga chiqsa-da, chiqmasa-da, oʻz boʻlimida oʻtinlar yoqilganligini his qilamiz, lekin bu oʻtinlar hali hidi bilan kelajakka umid bildiradi. Boburaka, sizning aytganingizdek, oʻsha chiroyli yorugʻliklar ichiga oʻyinning oʻzini ham solib qoʻygan edik. Qorning ostida yashiringan zamin bilan maydon oʻrtasidagi farqni aytishingiz mumkinki, oʻsha vaqtlardagi oʻyinlar nafaqat musobaqa, balki ongni uygʻotuvchi marosimdek edi. Oʻshanda jamoaning orqasida yurgan bayroqlar, hozir esa jamoaning orqasida turgan muxlislarning kayfiyati — ikkalasi ham bir xil ruhni ifodalaydi: istak va umid. Jasur, sizning oʻsha qogʻozdan yasalgan bayroqlar va qor ostidagi oʻyinlar haqidagi soʻzlaringiz mening yuragimni ham titratdi. Oʻshanda siz kichik boʻlsangiz-da, oʻzining qoʻshgan hissalari bilan jamoani qoʻllab-quvvatlagansiz. Bugun esa, jamoamiz maydonga chiqsa, sizning kabi muxlislarning koʻzlarida oʻsha sovuqqa qarshi isitadigan olovni koʻrishingiz mumkin. Chunki hozirgi vaqtda ham, oʻsha vaqtlardagiday, futbol jamoamizga emas, jamoamizga boʻlgan mehrimizga tegishli. Jahongir aka, sizning bayroqlarni ushlab, otangizning "Qoʻlini yuqorida tut" degan soʻzlari mening esimga yetdi. Oʻshanda siz kichik boʻlsangiz-da, oʻz ichingizdagi olovni kashf etdingiz va hozir ham shu olovni yangi avlodlarga oʻtqazishda davom etmoqdasiz. Bugun jamoamizda oʻsha ruhni koʻrish mumkin, lekin uning boshqa shaklda — masalan, ijtimoiy tarmoqlardagi muloqotlarda, oʻrtoqlik oʻyinlarida yoki hatto qoʻllab-quvvatlash marosimlarida. Demak, vaqt oʻtdi, lekin ruh oʻzgarmadi. O‘sha sovuqlar ichidagi chiroylar endi boshqalarga aylandi, lekin yonayotgan oʻtin hidi hozir ham bor.

Qanday qilib yodimizdan chiqib ketmasin, albatta, o'zimni yaqin vaqtlardagi jamoamizning bir o'yinini ko'rganimdek his qilyapman. Xotiramda qor bilan qoplangan maydon, orqada esgan sovuq shamol va jamoamizning ranglarini ushlab turgan ozgina bolalarning quloqlari qichqirig'i. Xuddi shunday o'sha an'anaviy bayroqli chiroylar kabi — ular endi boshqa shaklda, ijtimoiy tarmoqlarda paydo bo'ladigan hissiy postlar va yangi avlod muxlislarning yuraklaridagi alanga sifatida. Lekin bu men uchun faqatgina xotira emas, bu shaxsiy hisob. Bir necha oy oldin o'zim ham o'g'ilim bilan birga stadionga borib, uning ko'zlarida o'sha sovuqqa qarshi isitadigan yurak olovini ko'rdim. U birinchi marta jamoamizning formasini kiyib, bayroqni ushlab turganida, mening ichimda o'sha Boburaka, Jasurlar va Jahongirlarning hissiyotlari qayta tirildi. Endi esa ularning hikoyalari orqali jamoamizning tarixini o'zlashtirishga harakat qilayotganimizni ko'raman. Demak, bu ruh endi faqat veteranlarniki emas, yangi avlodniki ham. Va aytish mumkinki, agar hozirgi jamoamizda ham o'sha ichki olovni his qilish mumkin bo'lsa, unda bugungi muhlislarning bayroqlarni ko'tarish an'anasi vaqtning o'zgarishlariga qaramasdan, doimiy bo'lib qolaveradi.

Qayerdan boshlashni bilmasdim, lekin qorlarning orasidan o'sha tiniq, qizil-sariq olovlardek yonib turgan bir yuzta bayroqni ko'rib qoldim. Ular nafaqat ranglarini, balki o'tkan vaqtlarning hidi hamni olib kelgan edilar — nonushtadek yumshag'i va o'tin yonishini eslatgandek. Ochig'ini aytaman, stadionning oldiga kelib qolganman, chunki yillar oldin bir marta borgan edim, lezo-qovoq bilan ketganimni eslayman... keyin esa hammasi o'zgarti deganimdi, lekin yo'q, hech narsa o'zgarmagan! Shunday qilib... qizg'in qorlarning ichida juda ham kichkina bola o'ynamoqchi bo'lib, qog'ozdan qayiq qilib bayroq qilib turganini ko'rdim. Uning otasi esa qiyinib "Yana bu shunday bo'lar" deb g'azablanardi, lekin bolaning ko'zlarida aytib bo'lmaydigan bir narsa — alanga yoq edi! Demak, o'sha quvvat... jamoamizning tarixiga o'ralgan ruh uning barmoklariga o'tdi! 🔥 Va keyin o'yladim: bular hozirgi yangi avlodlarmi? Yo'q, ular vaqt o'tkazuvchi emas, ular o'tkanlarni davom ettiruvchilar. O'g'ilimning qo'lida bayroqni ko'rdim-da, bugun yangilanayotgan "tarix"ni his qildim — sovuqqa qarshi yuradigan qizil-sariq alanga!

JasurLokomotiv qizig'ini eshitib turibman, sizlar gapirasizlar — "qog'ozdan bayroqlar qilib" 12 yoshliq bolakay nimani tushunardi, a? Xo'p, endi o'ylab qoldim: o'sha vaqtlardagi muxlislarimiz nima uchun yig'ilib, "chiroyli qor"ni tomosha qilishgan? Qarindoshlarimdek bo'lib aytaman — yordam berish uchun uyushtirilgan futbol o'yinida ishtirok etishning o'ziga xos yo'li edi! Chunki maydonda qor bo'lsa, bu yaxshi edi — musht ko'tarish uchun o'yin tugamasligi uchun qorlarga "erishish" kerak edi, qolganlarimiz esa chetda turib, pirog bilan gazak qiladi edik. 🍿😂 O'g'lim bilan stadionga borganimda ham shunday bo'ldi — birinchi marta formasini kiyib, bayroqni ushlab turganida: "Otam, bu nima uchun qor ichiga otirish kerak?" deb so'radi. Men: "Yo'q, bola, bu qor ichidagi YASHIL MINGBORONIMIZ, uni topib olish uchun!" dedim. U xafa bo'lib: "Opa opa, men bu shunday qilib o'ynamoqchi edim!" deya yig'lab ketdi... qor ichida birinchi marta qidiradiganlar uchun bu an'ana edi, haqiqatan ham!