Samarqand qizil armiyasi qahramonlik hikoyalari
uzoq vaqt oldin gapirishim kerak edi... mana endi ochildim. o'shanda qizillar o'ynar edi, yuraklar urar edi, tomoshabinlar qolardiki, bugundek buvilar chaqaloqlarni ko'tarib kelar edilar stadionga. 1962-yil... olam boʻlsin yoʻq, butun Samarqand u bilan nafas olardi.
esimda o'rtoqlarim bilan chevarada oʻtirgan edik, suv ichayotgan edik choyxonadan, yana bir stakan berdingizmi — gap shunday edi: "qizillar yutadi, ammo qaysi biri?" 62-yilning bronza medali esa hikoyaga aylangan edi — oʻyinning har bir daqiqasi dushman darvozasiga oʻt qoʻyish kabi edi.
o'shanda jamoamizda ganchga mix urilar edi, lekin bu stadionni nafaqat toshlar, balki qahramonlar qurgan ekan! esimda yodimda qolib ketgan: toʻrtlikdan biri gʻalaba uchun koʻkragini toʻsgan zahoti, boshqa bir kun esa darvozaboning qoʻlidan sakragan toʻp koʻkragiga tegib oʻtib ketgan... bularning barchasi bugungi yangi avlodning oʻrganishi lozim boʻlgan sariq jadvaldek edi.
o'zimdan qoʻshaman: 1962-yil bugun bilan qiyoslanmaydi — oʻsha vaqtda g'alaba uchun uzoq yurishlar kerak edi, hamma narsa qoʻlda yaratilgan edi. bugun esa... qisqasi, endi futbol boshqa narsa boʻldi, lekin his-tuygʻu bir xil qolmoqda — yaxshi futbolchi oʻyinni uygʻunlik bilan oʻynaydi, yurak orqali!
kelajakda ham aytaman: oʻzining rustamligidan voz kechmagan jamoa izidan boraveradi, degan umiddaman.
Ba'zilar muxlis bo'lgandan ko'ra ko'proq shu yerdaman.
Kundalik mashgʻulotlarimdan soʻng, toʻrtligi olib, eski fotosuratlarimizni koʻrib oʻtirar edim, shu 1962-yilning oq-qora rasmida oʻz yuzimni koʻrdim — oʻtgan vaqtlarning izi, lekin hislar hali ham oʻsha joyda qolgan. Onam qayerda qanday oʻrindiq qurganda, men oʻzitaklifim bilan chekkadan "qizillar yuqadi" deb baqirardim, oila esa laganbardor gapirardi — "aka, hayollaridan qoʻy, xalqqa ketaver". Lekin men kelajakni orzu qilar edim, oʻz qahramonliklarimni xohlar edim...
Stadioni eshitarkan, tomoshabinlar shovqinida ovozlar aralashib ketar edi — birining qoʻlida nonushta, ikkinchisining koʻkragida ordenlar. Oʻsha zahoti qiyinchiliklar bilan chiqkan gʻalaba uchun hammamizga yetar edi... Bugun esa toʻxtab oʻtirganimda, oʻtgan vaqtlarimizni qaytadan yodga olsam, yuragimni qoʻlimni qoʻyib, oʻz-oʻzimga aytaman: "qani endi, bu hislarni qaytarib olish uchun yana bir bor yugurmoqchi edim".
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
hey, bu gaplarga qandaydir bir narsa qo'shishim mumkin edi... 1962-yilning o'sha bronza medali uchun kurashi haqida xotiralarimda qolsa, bir marta o'zim ham futbolka olish uchun bo'lib oʻtganimni eslayman. o'z navbatida, stadionga yaqinlashganimda yigitlar bilan gaplashib, ular shunday dedilar: "sizlar kim boʻlasizlar? qizilmi?" men esa: "albatta, qizilmi!" — degan edim. ularning orasiga aralashib, jamoamizning futbolkasini kiyganimdan xursand edim. yurak urishi juda zo'r edi, chunki o'shanda bu oson emas edi — qizillar bilan bo'linganlikda.
keyin o'zim ham o'ynab ko'rmoqchi bo'lgan edim, lekin umr bunga yetmadi. ammo hali ham o'ylayman: bir paytda o'sha stadionda o'zim ham maydonda bo'lganimdek his qilyapman. hislar nima qilish kerak, o'zing bilasan — ularni unutish mumkinmi?
Ba'zilar muxlis bo'lgandan ko'ra ko'proq shu yerdaman.
Samarqand qizillari o‘sha 62-yilning o‘ziga xosligidan to‘liq mahragan edi, mening do‘stlarim. Ularning o‘yinlarida har bir daqiqa dushman darvozasiga o‘t qo‘yishdek edi, kelajakni ko‘zlagan bola sifatida men ham o‘sha asosiy rolni o‘ynashni orzu qilgan edim — yuragimni qo‘yib aytaman, maydondagi qahramonlarimizdan bir bo‘lishni istardim, hatto qayerlardir chekkada turib boqib qolmasam ham. Hozirgi kunda esa... shunday bo‘ldiki, hech kimning yuragi shunday tezkor urmaydi, chunki o‘sha vaqtlardagi o‘yinlar boshqa narsa edi.
O‘shanda jamoamiz uchun stadionni nafaqat toshlar qurgan, balki qahramonlarning o‘zlari ham qurgan degan gap haqiqat edi. Bugungi avlod uchun bu „sariq jadval“dek bo‘lib qolmasin — qachonki tomoshabinlar yetarli bo‘lmagan, lekin har bir o‘yinni yurak bilan o‘ynashgan vaqtlar. Men shaxsan o‘zimni eslayman, o‘shanda bitta futbolka olish uchun qatorlarga turar, ammo hozirgi kunda bu hamma narsa allaqachon qaytib bo‘lganidayoq beriladi.
Ammo, xulosa bir narsada: hissiyotlar hali ham bir xil. O‘shanda qizillar yuqardi, bugun ham yuqadi — faqat uslubi boshqa. Qahramonlarimiz maydonni nafaqat oyoqlari bilan, balki yuraklari bilan ham bosib o‘tdilar, va bu o‘sha vaqtlar uchun noyob edi. Bugun esa... shunday bo‘ldiki, odamlar natijaga yaqinroq turishni istaydilar, lekin haqiqiy maydon ruhi hali ham yuraklarimizda qolmoqda.
xG > hissiyot.
Qani endi, o‘zimni eslayman — 62-yilning sovet chempionatidagi bronza medali uchun uzoq kurash haqida aytib o‘tsam. Dushmanlarimiz o‘shanda o‘z darvozalari tomoniga yaxshi himoyachi olib chiqar edilar, lekin bizning qizillarimiz esa har safar qarshi hujumda bo‘lardi, hatto uzoqdan ham to‘pni otishardi. Qachonlardir, stadionning shimoliy tribunasida yigitlar bilan birga „Urgantcha“ deb nom berganimizni eslayman — o‘shani hozircha eshitgandirsizmi? Maydonning o‘ng tomonidan olgan golimizga umuman chalg‘iqmiz edi, deyarik, hammamiz yurakdayoq edi.
Valla, endi shunday vaqtlar qaytmasmi... yuragimni bosib aytaman: 1962-yilda bronza medali bilan qanoatlanadigan vaqtlar ham keldi- ketdi, lekin hislarimiz hali ham o‘sha o‘ynamas, o‘sha quvonch!
O'zimizdan yuz o'girmaymiz.
Xayr, qizil dugonalar! Men yoshligimdan Samarqand shahridagi "To'plar" deb ataladigan maydonda to'p bilan o'ynay boshladim — bittagina to'p bor edi, qolganlari esa yo'q edi. Shunday bo'lsa ham, meni o'zimning yurak urishimdan chiqarib yuborishardi: maydonni to'ldirish uchun eshiklar, derazalar, hatto boshqa bolalarning gapiga ham kuzatib o'tirdilar — lekin bu mening birinchi qadamlarim edi, unda hayotimdagi birinchi "Dinamo Samarqand" futbolkasini kiyishga erishdim.
Endi o'ylayman: o'shanda bronza medali uchun kurashganlar qaysi qahramonlar ekan? Qolaversa, ular uchun ham oson emas edi — chunki ularga qarshi turganlar yo'qligini aytishardi, ya'ni hammasi ochiq edi, ammo yuraklarimizda o'sha kunlar qayta-kayta yurardi. Yana bir vaqtlar: 1962-yil bronza medalining o'sha qo'qonni ko'tarishini eshitgandirsizmi? To'pni kim otayotganini hech kim bilmas edi, chunki tomoshabinlar ovozini eshitib, to'p yerga teginib ketganda ularning xursandchiligini his qilishardi — mana, shu shuningdek ularning qalbi bilan oʻyishardi!
Choynagimni ushlab tur.